Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/356 E. 2024/228 K.

T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR ESAS NO :2023/356 KARAR NO :2024/228 BAŞKAN :... ... ÜYE :... ... ÜYE :... ... KATİP :... ... DAVACI : ... İNŞAAT TURİZM GIDA TEKSTİL SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ - ... VEKİLİ : Av. ... - [16032-30759-...] UETS DAVALILAR : 1- ... BOYA YALITIM GIDA OTOMOTİV YAN SANAYİ TARIM İNŞAAT HAYVANCILIK İLETİŞİM HİZMETLERİ SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ... Emek Zekai Gümüşdiş Mh. Sanayi Cd. Fatih Sk. No:3/1 Osmangazi/Bursa Osmangazi/ BURSA VEKİLİ : Av. ... - [16304-03978-....] UETS : 2- ... - ... Baruthane Mah. Burgaz Sk. No:3 İç Kapı No:2 Yıldırım/ BURSA VEKİLİ : Av. ... - [16010-10552-..] UETS DAVA : 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit DAVA TARİHİ : 11/04/2023 KARAR TARİHİ : 21/02/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 23/02/2024 Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; alacaklı ... tarafından borçlu ... Boya Yalıtım Gıda Otomotiv Yan Sanayi Tarım İnşaat Hayvancılık İletişim Hizmetleri San. Ltd. Şti. hakkında başlatılan İstanbul Anadolu 23. İcra Müdürlüğü'nün 2023/... E. sayılı icra takip dosyasının kesinleşen borcundan dolayı üçüncü şahıs müvekkil şirkete gönderilen Birinci ve İkinci Haciz İhbarnamesine müvekkili davacı tarafından süresi içerisinde itiraz edilemediğini, bunun üzerine İstanbul Anadolu 23.İcra Müdürlüğü'nün 2023/... esas sayılı icra takip dosyası kapsamında düzenlenen 31.03.2023 tarihli "Üçüncü Haciz İhbarnamesi" müvekkil davacıya 07.04.2023 tarihinde tebliğ edildiğini, bu bağlamda; müvekkili şirketin takip borçlusu şirketten 02.06.2021 tarihinde 1.560,78.-TL. karşılığında boya malzemesi, 07.10.2022 tarihinde 6.804,38.-TL. karşılığında boya ve diğer boya malzemeleri satın aldığını ve takip borçlusu şirket tarafından da müvekkil şirket adına anılan tarihlerde 2 adet fatura düzenlediğini, bu itibarla müvekkil şirket ile takip borçlusu arasındaki ticari ilişkinin bundan ibaret olup keyfiyet müvekkil şirket ile takip borçlusu arasındaki cari hesap ilişkisini gösteren müvekkil şirkete ait ticari defter kayıtları ile açık ve sabit olduğunu, İİK'nun 89/3 madde hükmü uyarınca açılan menfi tespit davalarında davacı 3. kişinin takip borçlusuna karşı herhangi bir borcu olup olmadığının yerinde tizilikle irdelenmesi ve gerektiğinde taraf delilleri toplanarak ticari defter kayıtları ve diğer belgeler incelenmek ve konu hakkında bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle bir sonuca gidilmesi gerektiğini, müvekkil davacının bir anonim şirket buna karşılık takip borçlusu ise limited şirket olup tüzel kişi tacir olarak adi sahası olmayan ve tüm iş ve işlemleri ticari defterleri ile kayıt altında olduğunu, bunun yanında; her ne kadar İİK'nun 89/3 madde hükmü uyarınca açılan menfi tespit davasında takip borçlusuna herhangi bir borcunun bulunmadığını ispat yükü kural olarak davacı 3. kişiye ait ise de bu hususun soyut nitelik arz etmeyip davalı takip alacaklısı da, davacı 3. kişinin takip borçlusuna hangi somut hukuki ilişkiden kaynaklı olarak borçlu olduğu dermeyan etmek yükümlülüğü altına olduğunu, müvekkil davacı şirket takip borçlusu şirketten biri 07.10.2022 tarih ve GIB202200000147 numaralı 6.804,38 TL. bedelli diğeri 02.06.2021 tarih ve GIB202100000165 numaralı 1.560,78 TL. bedelli boya ve boya malzemeleri satın alınmış olup taraflar arasında herhangi bir hukuki ilişki mevcut bulunmadığını, her iki fatura bedelinin de aslında takip borçlusuna ödenmiş olmakla birlikte ödemeye ilişkin banka dekontu veya kredi kartı slibi gibi resmi bir belge mevcut olmadığından müvekkil şirketin takip borçlusuna karşı sadece 2 adet fatura bedelinin toplamı olan 8.365,16.-TL. tutarından dolayı sorumluluğu mevcut olup bunun haricinde takip borçlusunun müvekkili şirketten başka herhangi bir hak ya da alacağı mevcut olmadığını, bu itibarla müvekkil şirket tarafından İstanbul Anadolu 23. İcra Dairesi'nin 2023/... E. sayılı icra takip dosyasına yatırılan 8.365,16 TL haricinde kalan 1.524.185,09 TL. icra takip borcundan dolayı herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, gerek müvekkil davacı 3. kişi gerekse takip borçlusu tüzel kişi tacir olup tüzel kişi tacirlerin adi sahası bulunmadığından tüm iş ve işlemlerinin ticari olması esas olup aynı zamanda ticari defter kayıtlarına dayanmasının şart olduğunu, bu itibarla; ticari defter kayıtlarında yer alamayan bir husustan (iddiadan) gerek müvekkil davacı şirketin gerekse takip borçlusunun ilzam olmasının mümkün olmadığını, bu bağlamda; müvekkili şirketin ticari defter kayıtlarına göre takip borçlusuna ilişkin olarak biri 02.06.2021 tarih ve 1.560,78 TL. ve diğeri 07.10.2022 tarih ve 6.804,38 TL. olmak üzere iki defa boya alım-satım ilişkisi mevcut olup başka herhangi bir ilişki mevcut bulunmadığını, nitekim müvekkil şirket tarafından tutulan ticari defterler ve kayıtların dayanağı olan belgeler incelendiğinde taraflar arasında bulunan ilişkinin yukarıda ifade edilen borç miktarı kadar olduğu ve müvekkil şirket tarafından anılan alacak miktarının icra takip dosyasına gönderildiği anlaşılacağını, bu itibarla; 2004 sayılı İİK'nun 89/4 madde hükmü gereğince, müvekkil şirketin İstanbul Anadolu 23. İcra Dairesi'nin 2023/... E. sayılı icra takip dosyası kapsamında gönderilen "Üçüncü Haciz İhbarnamesi" kapsamında icra takip dosya borcundan dolayı sorumlu olmadığının tespiti maksadıyla müvekkil şirketin kuruluş belgesinde belirtilen şirket merkezinde bulunan Asliye Hukuk Mahkemelerinde Menfi Tespit Davasının açılması zorunluluğu hasıl olduğunu belirterek iş bu davanın kabulü ile İstanbul Anadolu 23. İcra Dairesi'nin 2023/... esas sayılı icra takip dosyası kapsamında gönderilen 31.03.2023 tarihli üçüncü haciz ihbarnamesi gereğince 1.524.185,09.-TL dosya borcundan dolayı müvekkil davacının borçlu olmadığının tespitine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; mahkememiz nezdinde görülen işbu davanın, haksız olarak tüm hukuki mekanizmalarını kullanmayı amaçlayan davacının; borcu ödememe veya daha ileri bir tarihte ödeme amacıyla ikame edildiğini, tarafların arasındaki borçlanma işleminin temelinin; davalı ... Boya Yalıtım bünyesinde inşaat ustası olarak çalışan müvekkili ...'nun 31.12.2016 tarihinde işverenin kusuru sebebiyle hayati tehlike geçirecek şekilde iş kazası geçirmesi olduğunu, müvekkilinin iş kazası geçirmesi sebebiyle taraflarınca Bursa 3. İş Mahkemesi 2018/9 E. Sayılı dosya ile davalı şirkete maddi ve manevi tazminat davası açıldığını, bunun sonucunda 15.12.2022 tarihinde 676.370,00.-TL maddi tazminatın müvekkiline ödenmesine karar verildiğini, davalı şirket tarafından söz konusu tazminatın ödenmemesi sebebiyle müvekkili için herhangi bir hak kaybı yaşanmaması adına davalı ... Boya aleyhine İstanbul Anadolu 23. İcra Dairesi 2023/... E. Sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını, ancak başlatılan icra takibi ile de söz konusu tazminatın tahsil edilemediğini, borcun tahsil edilebilmesi amacıyla İcra ve İflas Kanunu m.89/1 gereği davalı borçlu şirketin ticari ilişki içerisinde olduğu davacıya 89/1 haciz ihbarnamesi gönderildiğini, ardından ihbarnameye cevap vermeyen davacıya 89/2-3 haciz ihbarnameleri gönderildiğini, davacı ... İnşaatın gönderilen ihbarnamelere cevap vermediğini ve işbu davayı açtığını, öncelikle, davacı tarafından açılan iş bu menfi tespit davasında, davacının davalıya 1.524.185,09.-TL tutarında borcu olmadığını iddia etmekte olduğunu, ancak davacının belirtilen tutar üzerinden harcını yatırmadığını, HMK md. 120 gereği gerekli harçların yatırılmamasından dolayı davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı şirkete 89/3 ihbarnamesi 07.04.2023 tarihinde tebliğ edildiğini, bu ihbarnamede üçüncü kişiye, haciz ihbarnamesine itiraz edecekse, bu cevabını (itirazını), ihbarnamenin tebliğinden itibaren 7 gün içinde, icra dairesine yazılı veya sözlü olarak yapması gerektiği bildirildiğini, yani davacı şirketin, davalı borçlu şirkete herhangi bir borcu yok ise bunu ihbarnamenin tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde icra dairesine bildirmesi yani cevap vermesi gerektiğini, davacı şirketin 07.04.2023 tarihinde ihbarnameyi teslim aldıktan tam 4 gün sonra yani 12.04.2023 tarihinde dosyaya 8.365,16.-TL ödeme yaptığını, aynı zamanda 12.04.2023 tarihinde işbu huzurda görülmekte olan davayı ikame ettiğini, dosyaya ödeme yaptıktan sonra menfi tespit davasının açılmasının mantıksız olduğunu, “Menfi Tespit” kelime anlamı olarak “olumsuz tespit” anlamına gelmekte olup, buradan hareketle, “menfi tespit davası” “borçlu olunmadığının tespiti davası” anlamına gelmekte olduğunu, kişinin bu davayı açma amacının borçlu olmadığını ispat etmek olması gerektiğini, davalıya borcu olduğunu kabul ederek dosyaya ödeme yapan davacının aynı zamanda borcu olmadığını ispat etmek amacıyla menfi tespit davası açtığını, bu durum büyük bir çelişki içerdiğinden açılan davanın söz konusu çelişki sebebiyle reddi gerektiğini, söz konusu borç, ... Boya'nın borcu olduğundan icra takibi de borcun tahsil edilebilmesi amacıyla açılmış, borcun tahsil edilmemesi sebebiyle borçlu şirketin ticari ilişkide olduğu davacı şirket 89/3 ihbarnamesini aldıktan 4 gün sonra işbu davayı ikame ettiğini, açılan menfi tespit davası da davacının ... Boya'ya borcu olmadığını kanıtlamak için açılan bir dava olduğunu, burada davacı şirketin ... Boya'ya borcu olmadığını kanıtlaması gerektiğinden tek davalının ... Boya olması gereken bir davada taraflarına husumet yöneltildiğini belirterek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun işbu davanın reddine, işbu davanın açılmasında ve borcun ödenmemesinde tamamen kötüniyetli olan davacının İ.İ.K. md 72/4 uyarınca alacağın %20’ sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmolunmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı ... Boya Yalıtım Gıda Otomotiv Yan Sanayi Tarım İnşaat Hayvancılık İletişim Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Ltd Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; iş bu davada müvekkiline husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, husumete itiraz ettiklerini, iş bu dava zorunlu dava şartı olup arabulucuğa tabi olup davacı tarafından arabuluculuğa başvurulmadığını, bu sebeple işbu davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, davacı şirketin birinci ve ikinci haciz ihbarnamelerine itiraz etmemesi sonucu üçüncü haciz ihbarnamesi düzenlenmesi karşısında işbu davayı ikame etmiş olup işbu davanın açılmasında müvekkili şirketin hiçbir kusuru bulunmadığını, davacı şirketin basiretli tacir olup birinci ve ikinci haciz ihbarnamelerine itiraz etmesi gerektiğini, bu sebeple işbu davada müvekkili aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücreti hükmedilmemesi gerektiği kanısında olduklarını, davacının ödediğini iddia ettiği fatura bedellerinin müvekkili şirkete ödenmediğini, bu nedenle davacının borcunu ödediğine ve borçlu olmadığına dair beyanlarının gerçek dışı olduğunu, davacının müvekkile ödeme yapıldığına dair herhangi bir ödeme dekontu da sunmamış olup söz konusu bedelleri icra dosyasında işbu davayı ikame ettikten sonra ödendiğini, bu sebeplerle davanın reddini talep ettiklerini belirterek davanın öncelikle usulden, nihayetinde esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir. GEREKÇE; Dava; İstanbul Anadolu 23. İcra Dairesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasından gönderilen haciz ihbarnamesi gereğince borçlu olmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davasıdır. Mahkememizce öncelikli olarak görev hususu değerlendirilmiştir. 6100 Sayılı HMK'nun 1. Maddesinde; görevin kamu düzenine ilişkin olduğu düzenlenmiş olup, aynı yasanın 114/1-c maddesinde; görevin dava şartı olduğu belirtilerek, görevli olup olmadığını davanın her aşamasında mahkemenin kendiliğinden araştıracağı hükmüne yer verilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde ticari davalar sayılmış, 5. maddesinde de ticari davalara Asliye Ticaret Mahkemesinde bakılacağı belirtilmiştir. 4. madde hükmüne göre bir davanın ticari dava sayılması için her iki tarafın tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması (nispi ticari dava) ya da tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın maddede 6 bent halinde sayılan davalardan olması (mutlak ticari dava) gerekir. Yine, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez. Somut olayda, 2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca açılan iş bu menfi tespit davasında, davacı tarafça, takip borçlusuna borçlu olmadığını veya malın takip borçlusuna ait olmadığını ispat etmesi gerekmekte olup, buna göre davacı 3. Kişi ile takip alacaklısı davalı arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, nitekim Bölge Adliye Mahkemesi dairelerinin görev konusundaki görüş ayrılıklarının giderilmesi amacıyla Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nce içtihadı birleştirme kararı verilmiş ve bu karar uyarınca tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığının kabulü ile açılacak bu davalarda görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu hususu benimsenmiştir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 06.11.2023 tarih 2023/5228 Esas 2023/6468 Karar sayılı ilamında; "Uyuşmazlıkların çözümünde asıl olan bir davanın genel mahkemelerde görülmesidir. Özel mahkemede görüleceğine dair açık bir kanuni düzenleme bulunmayan her davanın, genel mahkemelerde görülmesi esastır. 2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkeme konusunda Kanun'da özel bir düzenleme bulunmamaktadır. Buna göre davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine karar vermek gerekmiştir." şeklindedir. Açıklanan nedenlerle, yargılama yapma görevi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne ait olup mahkememizin görevsiz olduğu sonuç ve kanaatine varılmakla; dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere; 1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, Davanın Görev Dava Şartı Yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE, Davanın konusu itibariyle davaya bakmaya görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olduğundan HMK 20. Maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık süre içinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli BURSA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE, 2-Harç, masraf, avans ve vekalet ücreti hususlarının görevli mahkemece karara bağlanmasına, herhangi bir sebeple görevli mahkemede yargılamaya devam olunmaması halinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile yargılama giderlerine hükmedilebileceğine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun Yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/02/2024 Başkan ... e-imza Üye ... e-imza Üye ... e-imza Katip ... e-imza