Bölge Adliye Mahkemesi ·
Bölge Adliye Mahkemesi 2025/671 E. 2026/1628 K.
- Mahkeme
- Bölge Adliye Mahkemesi
- Esas No
- 2025/671
- Karar No
- 2026/1628
- Karar Tarihi
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 26. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/671 - 2026/1628 T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 26. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2025/671 KARAR NO : 2026/1628
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R
BAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP :
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 14.04.2025 NUMARASI : 2024/362 Esas 2025/219 Karar
DAVACI :
DAVALILAR : :
:
:
DAVANIN KONUSU : Tazminat KARAR TARİHİ : 15.10.2026 GEREKÇELİ KARAR YAZILMA TARİHİ : 16.10.2026
İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davalı ... Sigorta AŞ vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 13.10.2023 tarihinde, davalı ... Sigorta AŞ tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesiyle sigortalı davalı... idaresindeki ... plakalı araçla benzinliğe doğru dönüş yapan ... idaresindeki ... plakalı araca çarpması neticesinde, savrulan ... plakalı aracın da davacıya ait benzinlik içindeki 1-2 numaralı pompa dispanseri, korkuluk ve pompa dış kasasına çarparak yakıt almak için park halinde bulunan ... plakalı aracın üzerine pompayı devirmesi sonucu yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, ... ... AŞ tarafından davacıya ait işyerinde yapılan onarım nedeniyle davacı tarafından ... AŞ'ye 295.909,26-TL ödeme yapıldığını, hasarın ödenmesi için 15.02.2024 tarihinde davalı ... Sigorta AŞ'ye yapılan müracaata rağmen herhangi bir ödemenin yapılmadığı gibi yapılan arabuluculuk görüşmesinin de anlaşamama ile sonuçlandığını belirterek, şimdilik 100,00-TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş yargılama sırasında 18.03.2025 tarihli dilekçe ile talebini 295.909,26-TL olacak şekilde artırmıştır. Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın davalı sigorta şirketi nezdinde kaza tarihinde geçerli olmak üzere İhtiyarı Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, sorumluluklarının da sigortalı araç sürücüsünün kusur oranında olduğunu, ZMSS sigortası teminat limiti dolmadan davalıdan talepte bulunulamayacağını belirtilerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı..., ... Sigorta AŞ ve ... Limited Şirketi'nin usulüne uygun tebligat çıkartılmasına rağmen davaya cevap vermedikleri anlaşılmıştır. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı ... ... .... Tic. Ltd. Şti.'nin maliki olduğu davalı ... Sigorta AŞ'ne İMMS poliçesiyle, diğer davalı ... Sigorta AŞ'ne de ZMSS Sigorta poliçesiyle sigortalı ... plakalı araç sürücüsü... meydana gelen kazanın oluşumunda % 100 kusurlu olacağı, ... plakalı araç sürücüsü ... ve akaryakıt istasyonu içinde yakıt almak için duraklama halindeki ... plakalı araç sürücüsünün ise herhangi bir kural ihlalinin olmamakla kusursuz olacağı, davacının zararının 295.909,26-TL olduğu tespit edilmiş olup iş bu bedelinin tamamından şoför... ve araç maliki ... ... .... Tic. Ltd. Şti.'nin müteselsilen sorumlu olduğu, davalı ... Sigorta AŞ'nin ZMMS poliçesinde yer alan kaza başına maddi 240.000,00-TL teminat limiti ile sınırlı olmak kaydı ile diğer davalılarla birlikte müteselsilen sorumlu olduğu, temerrüt tarihinin 01.03.2024 olduğu, davalı ... Sigorta AŞ'nin kasko poliçesi kapsamında ZMM hadlerinin üzerinde kalan 55.909,26-TL kısmı ile sınırlı olmak kaydı ile diğer davalılarla birlikte müteselsilen sorumlu olduğu, sigorta şirketleri için temerrüt tarihinin 01.03.2024, diğer davalılar için kaza tarihi olan 13.10.2023 olduğu belirtilerek, davanın kabulü ile 295.909,26-TL hasar bedelinin davalı ZMMS sigortacısı ... Sigorta AŞ'nin poliçe limiti olan 240.000,00-TL ile sınırlı sorumluluğu, davalı İMMS sigortacısı ... Sigorta AŞ'nin ZMMS haddinin üstünde kalan 55.909,26-TL ile sınırlı sorumluluğu olmak kaydıyla davalılardan davalı sigorta şirketleri için temerrüt tarihi olan 01.03.2024 tarihinden, diğer davalılar için kaza tarihi olan 13.10.2023 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, karar verilmiş karara karşı davalı ... Sigorta AŞ vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı ... Sigorta AŞ vekili istinaf dilekçesinde özetle; kazaya karıştığı iddia edilen ... plakalı aracın davalı şirket nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile 26.07.2023-26.07.2024 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, poliçe teminat limitinin araç başına 120.000,00-TL kaza başına 240.000,00-TL olup davalı şirketin sorumluluğun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve zararı nispetinde olduğunu, davaya konu kaza nedeniyle davalı şirket tarafından kaza başına 240.000,00-TL teminat limitli trafik poliçesi kapsamında ... plakalı araç ile ... plakalı aracın 13.10.2023 tarihinde karışmış olduğu kaza neticesinde 2023 T 58623/1 numaralı hasar dosyası açılmış olup ... plakalı aracın uğramış olduğu zarar için 99.100,00-TL pert tazminatı, 2023 T 58623/5 numaralı hasar dosyasında ... plakalı aracın uğramış olduğu zarar için 34.596,44-TL hasar tazminatı, 2024.E.8980 sayılı dosya ile 21.007,58-TL değer kaybı tazminatı, 2023 T 58623/2 numaralı hasar dosyası ile ... plakalı aracın uğramış olduğu zarar için rucü ödemesi kapsamında ... Sigorta AŞ'ye 64.395,98-TL rücu tazminatı ödendiğini, sigorta şirketleri arasındaki rücu ödemeleri mahsuplaşma sonrasında aylık vadede yapıldığından yalnız bu ödemeye dair bir dekont bulunmadığını, davalı şirket tarafından ZMMS poliçesi kapsamında yapmış olduğu ödemeler neticesinde kaza başına teminat limitinden 19.506,93-TL poliçe teminat limiti kaldığını, davayı kabul anlamına gelmemek üzere davalı şirketin bakiye poliçe teminat limitinin 19.506,93-TL ile sorumlu olduğunu, davalı şirketin poliçeye istinaden sorumlu olduğu miktar araç başına 120.000,00-TL olmasına rağmen davalı şirketin kaza başına poliçe teminat limiti olan 240.000,00-TL ile sorumlu tutulduğunu, davalı şirketin KDV'den sorumlu olmadığını, yetersiz ekspertiz raporunun araç hasar tazminatı talebini ispatlamaya yeterli olmadığını, yedek parça ve işçilik bedellerine iskonto uygulanması gerektiğini, bilirkişi raporunda belirlenen kusur oranlarına itiraz etiklerini, kaza tespit tutanağında yer alan kaza mahallinindeki kamera kayıtları ve civar bölgede yapılacak kesif neticesinde bir sonuca varılması gerekirken, salt kaza tespit tutanağı yorumlanmak suretiyle düzenlenen bilirkişi raporunun yerinde olmadığını, kusur raporu alınması için dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderilmesi gerektiğini, davalı şirketin yargılama giderleri ve vekâlet ücretinden sorumlu tutulamayacağını, hükmedilecek olan vekâlet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini, belirterek, kararın kaldırılmasınına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve istinaf edenlerin sıfatına göre dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda; Dava, maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davacının iş yerinde oluşan zararın tazmini için yapılan ödemenin işletenin ve sürücünün hukuki sorumluluğu ile zorunlu ve ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçeleri (İMMS-ZMMS) kapsamında tahsili istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davacının davasının kabulüne karar verilmiştir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49/1. maddesine göre ise kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Trafik kazalarında irdelenmesi gereken husus ise trafik kazasının meydana gelmesinde tarafların olaya etkileri ve dolayısıyla sürüş kusurlarıdır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre trafik kazası nedeni ile oluşan davacının maddi zararından davalı sigorta şirketi ile işleten sıfatına haiz araç maliki ve sürücünün, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduğu amirdir. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre ise, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur. Bahse konu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere işletenin sorumluluğunu zorunlu mali mesuliyet trafik sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmının poliçede yazılı hadlere kadar teminat altına alan sigorta türüdür. Zorunlu mali trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından sıralı bir sorumluluk benimsenmiştir (Yargıtay 17. HD'nin 08.12.2020 tarih 2019/1797E. 2020/8207 K.).Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk değil, sıralı bir sorumluluk öngörmüştür.(Yargıtay 17. HDB'nin 08.12.2020 tarih 2019/1797 E. - 2020/8207 K.) Somut olay yukarıda açıklanan Kanun hükümleri ve ilkeler doğrultusunda değerlendirildiğinde, mahkemece dosyaya kazandırılan rapor ile olay nedeniyle davacıya ait iş yerinde meydana gelen hasara ilişkin bir tespit ve değerlendirmeye yer verilmeksizin, ...firması tarafından düzenlenen 18.10.2023 tarihli onarım teklif formu, ... tarafından davacı adına düzenlenmiş olan faturalar ile servis raporundaki hasar değerlendirmesi üzerinden davalı sürücünün olayın oluşumundaki % 100 kusur oranına göre hasar bedeli belirlenmiş, mahkemece de bu rapor hükme esas alınarak zarara neden olan aracın zorunlu mali mesuliyet sigorta şirketi davalı ... Sigorta AŞ'nin olay sırasında zarar gören dava dışı araçlarda oluşan zarara karşılık ödeme yapılması nedeniyle bakiye poliçe limitinin tüketildiği yönündeki beyanları da dikkate alınmaksızın davalıların sorumluluğu cihetine gidilmiş ise de davacının yapmış olduğu ödeme nedeniyle talep edebileceği miktar ancak gerçek zarar miktarı olup davalı ... Sigorta AŞ'nin de bu zarardan kaza başına poliçe limiti ile sorumlu olduğundan gerçek zarar ve davalının sorumlu olduğu bakiye poliçe limitinin yerleşik uygulamada benimsenen ilke ve esaslara uygun olarak tespit edilmesi gerekir. Bu nedenle hükme esas alınan rapor yukarıda açıklanan ilkeler ışığında yetersiz olup, gerçek zarar ve davalının ZMMS sigorta poliçe limitinin tespiti konusunda yapılan araştırma eksiktir. Eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulamaz. Davaya konu kazada davacıya ait iş yeri dışında başka araçların da hasar gördüğünün anlaşılmasına göre davalı sigorta şirketinin poliçe kapsamında zarar görenlere karşı tazmin etmesi gereken sorumluluğu belirlenirken kazadan dolayı tüm zarar görenlere karşı yapabileceği toplam ödeme tutarının ancak poliçede belirtilen kaza başına maddi sorumluluk teminatı ile sınırlı bulunduğunun gözönüne alınması gerekir. Açıklanan bu hukuki ve maddi vakıalar ile tüm deliller karşısında; ilk derece mahkemesi tarafından zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi kapsamında olay nedeniyle davalı ... Sigorta AŞ tarafından yapıldığı ileri sürülen ödemelere ilişkin hasar dosyaları ile ödeme belgeleri ilgili sigorta şirketlerinden getirtilerek, kusur ve gerçek zararın tespiti yönünden davacının iş yerinde meydana gelen hasarın niteliğine göre alanında uzman elektrik ve makina mühendislerinden seçilecek heyetten hasarlanan parçaların tek tek belirtilmek ve kaza ile uyumlu olduğu da teyit edilmek sureti ile kaza tarihindeki hurda, amortisman ve kıymet kazanma tenzili de değerlendirilerek hasarlı parçaların bedeli + işçilik bedeli + KDV değerlerinin gösterilmesi, kaza tespit tutanağı, faturalar sigorta ekspertiz dosyası ve tüm belgeler incelenerek olayın oluşumundaki tarafların mevcut kusur durumu ile kaza tarihindeki gerçek zarar ile sigorta şirketlerinin sorumlu olduğu bakiye poliçe limitlerini gösterir açıklamalı, ayrıntılı, denetime elverişli bilirkişi raporu alınarak, varsa rapora yönelik itirazlarda giderilip, oluşacak sonuca göre istinaf kanun yoluna başvurmayanlar yönünden kesinleşen hususlar gözetilerek, davalı sigorta şirketi yönünden bakiye poliçe limiti tespit edilip, infaza elverişli şekilde karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve incelemeyle yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiştir. Bu durumda, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle davalı davalı ... Sigorta AŞ vekilinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve kaldırma kararının sebep ve şekline göre sair istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davalı ... Sigorta AŞ vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK’nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, Yeniden yargılama yapılması için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE, kaldırma sebeplerine göre davalı vekilinin sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına, 2-Davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilgilisine iadesine, 3-İstinaf yoluna başvuran davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yeniden yapılacak yargılamada dikkate alınmasına, 4-Karar tebliği, harç ve gider avansı iade işlemlerinin İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 5-Ankara Batı İcra Dairesinin 2025/22772 esasına yatırılan 625.000,00 TL teminat mektubunun yatıran tarafa iadesine, Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu HMK'nın 353/1.a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 15.10.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.