Bölge Adliye Mahkemesi ·
Bölge Adliye Mahkemesi 2025/2999 E. 2026/2072 K.
- Mahkeme
- Bölge Adliye Mahkemesi
- Esas No
- 2025/2999
- Karar No
- 2026/2072
- Karar Tarihi
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2025/2999
KARAR NO : 2026/2072
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 15/09/2025
NUMARASI : 2024/443 E - 2025/547 K
Birleşen İstanbul 10.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/471 esas sayılı dosyasında;
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit|İtirazın İptali
KARAR TARİHİ: 09/07/2026
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle; davalı aleyhine İstanbul 29. İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız takiplerde haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı üzerine söz konusu takibin icra dairesince durdurulduğunu, davalı yanın gerçekleştirmiş olduğu kaçak elektrik tüketimlerinin haksız eylemden kaynaklandığını, davalıya karşı Enerji Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği kapsamında fatura tahakkuk ettirildiğini, davalı tarafından bu zararın giderilmediğini, davacı şirket görevlilerince 26.04.2024 tarihinde davalının işletmesinde yapılan kontrollerde EPTHY madde 42/1(b) bendi uyarınca ilgili kullanım yerinde dağıtım sistemine müdahale edilerek ayrı bir hat çekmek suretiyle sayaçtan geçirilmeksizin kaçak elektrik tüketimi yapıldığının tespit edilerek H/670143 seri numaralı kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlendiğini ve bu tutanağa istinaden faturalar tahakkuk ettirildiğini beyan ile davalının itirazının iptalini talep ettiği görülmüştür.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, Akçaburgaz Mh. ... Cd. No: ... ... Büfe Arnavutköy/İstanbul adresindeki büfesinde mevcut ... nolu tesisatın 07.02.2024 tarihinden beri abonesi olduğunu, ...A.Ş. (...) yetkililerinin, 29.04.2024 tarihinde düzenledikleri iki adet kaçak elektrik tüketim faturası ile toplam 361.983,74 TL'lik borç tahakkuk ettirdiğini, düzenlenen kaçak elektrik faturalarının hukuka aykırı olduğunun sadece müvekkilinin abonelik tarihine bile bakıldığında net biçimde anlaşıldığını, zira, faturalarda kaçak elektrik kullanım döneminin 26.04.2023- 29.10.2023 ve 29.10.2023-26.04.2024 olarak gösterildiğini, oysa müvekkilinin abonelik sözleşmesinin 07.02.2024'ten itibaren başladığını, müvekkilinin, aleyhine kesilen kaçak elektrik faturalarından 13.05.2024 tarihinde haricen haberdar olduğunu, müvekkiline gönderilen herhangi bir tebligat, sms de bulunmadığını, müvekkilinin imza attığı herhangi bir kaçak elektrik tüketim tutanağının da mevcut olmadığını, müvekkili tarafından sayaca yapılmış herhangi bir müdahale olmadığını, söz konusu sayacın eksik tüketim yaptığına dair de herhangi bir tespit bulunmadığını, kaçak elektrik faturası öncesi ve sonrası dönemlere ait günlük ortalama tüketim miktarları karşılaştırıldığında bu durumun açıkça görüleceğini, davalının sunmuş olduğu vergi levhasının dava konusu uyuşmazlıkla bir ilgisi bulunmadığını, görülmekte olan davanın, vergisel bir uyuşmazlık olmayıp müvekkili ile davalı arasında var olan abonelik sözleşmesine istinaden kesilen haksız bir kaçak elektrik bedeli tahakkukuna ilişkin olduğunu, müvekkilinin elektrik tüketimine ilişkin olası tüm sorumluluğunun 07.02.2024'ten itibaren başladığını beyanla davanın reddine, davacının menfi tespit davası sürecinden haberdar olmasına rağmen icra takibi yapmasında ve dava açmasında kötü niyetli olduğu dikkate alınarak %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda; "Birleşen dosya davalısının kaçak elektrik kullanımından kaynaklı olarak takibe konu borca itirazının iptali talep edildiğinden, öncelikle birleşen dosya davalısının elektrik kullanımının 07/02/2024 tarihinde başladığı bu nedenle önceki döneme ilişkin davacı tespitlerinin hatalı olduğu savunmasının değerlendirilmesi gerekmektedir. Somut olayda, davalı ile davacı kurum arasındaki abonelik sözleşmesi 07/02/2024 tarihinde yapılmış ise de, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından mahkememize gönderilen yazı cevabı eklerinde, davalı ... ...'ın eşi ... ...'ın vefat etmesi sonrasında diğer mirasçıların da muvafakatiyle vefat eden eşine ait ticari işletmeyi 2014 yılından beri işletmeye devam ettiği, davacı tarafından sunulan vergi levhasından da bu durumun görüldüğü, tutanağa konu mahaldeki aboneliğin de vefat eden ... ... adına 2024 yılına kadar devam ettiği, bu nedenle 10 yıl önce vefat eden kişi yerine, tutanak tarihlerini kapsayan dönemde mahali fiilen işleten ... ...'ın sorumluluğunun olacağı kanaatine varılmakla, davalının aksi yöndeki savunmalarına itibar edilmemiştir.
Tutanak tarihinde yürürlükte bulunan 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununa dayanılarak hazırlanan ve 30.05.2018 tarihli 30436 sayılı
resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’ nin Kaçak Elektrik Enerjisi Tüketimine ilişkin maddeleri incelendiğinde; İlgili Yönetmeliğin 42/1-b maddesi kapsamında; " b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.
" düzenlemesi mevcut olmakla davalının tesisatında harici hat çekilerek sayaçtan geçirmeden enerji kullanıldığı tespit edildiğinden, davacının bu kullanımının kaçak elektrik tüketimi olduğu değerlendirilmiş olup EPTHY nin ilgili maddelerine göre değerlendirme ve hesaplama yapılması gerektiği, 44/3 maddesinde; " 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan
geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır.” düzenlemesine yer verildiği, Kaçak Tespit Tutanağı düzenlendiği sırada görevli teknik elemanlarca dava konusu iş yerinde, harici hat üzerinde 13500 W kurulu güç tespit edildiği, kaçak tüketim miktarının bu kurulu güce göre yapılması gerektiği, 45/1-b maddesinde; " 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresi esas alınır, bu süre 180 günü geçemez. " düzenlemesine yer verildiği, bilirkişi tarafından yapılan tespitte davacının tesisatında harici hattan elektrik kullandığı olgusunun tespiti ile günlük tüketim ortalamasının, kaçak tespit tarihinden önceki 1 yılı aşkın
süre bakımından istikrarlı bir değerde gerçekleşmesi, kaçak tespit tarihinden sonraki dönemlerde kaçak tespit yapılmadan önceki dönemlere göre 1,5 ila 2 kat artış gösterdiği,
kaçak tespit tarihinden önceki bazı aylar bakımından tüketimin 0 olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde ve davalı kurum tarafından dosyaya sunulan vergi levhasına göre de davacının dava konusu adreste 2014 yılından beri vergi mükellefi olduğunun anlaşılması, dolayısıyla da 12 ayı aşkın süredir bu iş yerinin kullanıcısı olduğu ve bu durumda 1 yılı aşkın süredir dava konusu yerde, sayaçtan geçirmeden, harici hat vasıtası ile bir takım cihazları beslemek suretiyle kaçak elektrik kullandığı değerlendirildiği tespitine yer verildiği, anılan tespitin somut verilere ve yerleşik içtihatlar ile uyumlu olduğu, 45/3-ç maddesinde diğer (somut olayda ticarethane) kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saatinin 8 saati geçemeyeceği düzenlemesine, 46/2 maddesinde " Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketicinin, 44 üncü madde çerçevesinde hesaplanan tüketimi, dahil olduğu tüketici grubuna kaçak elektrik enerjisi tükettiği dönemde uygulanmakta olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 1,5 katı ile çarpılarak, kaçak enerji tüketim bedeli hesaplanır ve bu bedel fatura edilir. " düzenlemesine yer verildiğinden, anılan hükümler dikkate alınarak tanzim olunan bilirkişi raporunda, kaçak kullanım süresinin EPTHY de belirtilen limit değerden olmak üzere 180 gün kaçak ve 185 gün eksik tüketim şeklinde hesaplanması gerektiği, davalının kaçak tespitinde mükerrerlik tespit edilmediğinden aktif enerji birim fiyatın ve dağıtım bedeli birim fiyatının 1,5 katı alınarak hesaplama yapılması sonucunda; Davalının harici hattında tespit edilen kurulu güç = 13,5 KW
Davalının Kaçak tüketim süresi = 180 gün
Davalının Eksik Tüketim süresi = 185 gün
Gülük ortalama çalışma süresi = 8 saat
Kaçak tüketim miktarı = 180 gün X 13,5 kwX 8 saat = 19440 kwh
Eksik tüketim miktarı = 185 gün X 13,5 kw X8 saat = 19980 kwh
Buna göre davalının EPTHY nin ilgili maddelerine dayanılarak hesaplanan 19440 kwh lik kaçak tüketim miktarı için yapılan kaçak tüketim bedeli hesabına göre davalının
ödeme yükümlülüğü 125.819,28 TL hesaplanmış, davalının EPTHY nin ilgili maddelerine dayanılarak hesaplanan 19980 kwh lık eksik tüketim miktarı için yapılan ek tüketim bedeli hesabına göre davalının ödeme yükümlülüğü 73.665,40 TL hesaplanmış olup, bilirkişi raporunun tespitlerinin ilgili yönetmelik hükümleri ile Yargıtay içtihatları ile uyumlu olması nedeniyle hükme elverişli kabul edilmiştir.
Netic itibari ile, davalının icra takip tarihi itibari ile 125.819,28 TL kaçak tüketim bedeli ile 73.665,40 TL ek tüketim bedeli olmak üzere toplam 199.448,68 TL asıl alacaktan sorumlu olacağı, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2014/20943 E. , 2015/16857 K sayılı kararında ; “……………..Kaçak elektrik kullanımlarında 6183 Sayılı Kanunun 51/1. maddesinde
belirlenen gecikme zammı oranı uygulanmaz. Şartları varsa BK'nu ve TBK'nunda belirtilen faiz oranı uygulanır. (HGK’nun; 10/10/2012 tarih, 2012/7-502 Esas, 2012/707 Karar, 22/09/2010 tarih, 2010/13-466 Esas, 2010/410 Karar, 28/11/2012 tarih, 2012/13-624 Esas, 2012/915 Karar, 3. HD’nin 27/02/2014 tarih, 2013/18346 Esas, 2014/3079 Karar,
03/04/2014 tarih, 2013/20420 Esas, 2014/5373 Karar sayılı ilâmlarında da aynı ilkeler benimsenmiştir).……… ) belirtildiği üzere davalının tacir olması nedeniyle asıl alacağa ticari faiz işletilmesi gerekmekte olup, son ödeme tarihi ile takip tarihi arasında ticari faiz işletildiğinde gecikme faizinin 2.942,40 TL , buna göre kdv bedelinin de 588,48-TL olduğu anlaşılmakla, itirazın kısmen iptaline, takibin 199.448,68-TL asıl alacak, 2.942,40-TL gecikme faizi, 588,48-TL faizin KDV 'si olmak üzere toplam 202.979,56-TL yönünden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %42 oranını aşmamak kaydı ile ticari faiz uygulanmasına, işleyecek faize %20 oranında KDV uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine, icra inkar tazminatı isteminin ise alacağın varlığı ve miktarının yargılamayı gerektirmesi nedeniyle likit olmadığı kanaatine varılarak reddine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir. " gerekçeleriyle
1-Asıl davanın, işbu dosyadan tefriki ile mahkememizin son esasına kaydına, bu celse itibariyle takip edilmeyen davanın HMK 150. Maddesi uyarınca işlemden kaldırılmasına,
2-Birleşen davanın kısmen kabulüne, davalının İstanbul 29. İcra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile, takibin 199.448,68-TL asıl alacak, 2.942,40-TL gecikme faizi, 588,48-TL faizin KDV 'si olmak üzere toplam 202.979,56-TL yönünden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %42 oranını aşmamak kaydı ile ticari faiz uygulanmasına, işleyecek faize %20 oranında KDV uygulanmasına, fazla istemin ve tazminat istemlerinin reddine, karar verilmiştir.
Karara karşı taraflarca istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
Davacı ... vekili istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak; hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, bilirkişi raporundaki hesaplamada esas günlük çalışma saatinin hatalı hesaplandığını, asıl alacak tutarına uygulanan faiz türü ve miktarının hatalı olduğunu, icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.
Davalı vekili istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak; müvekkilinin tesisatın 07.02.2024 tarihinden beri abonesi olduğunu, düzenlenen kaçak elektrik faturalarının hukuka aykırı olduğunun sadece müvekkilin abonelik tarihine bile bakıldığında net biçimde anlaşılmakta olduğunu, faturalarda kaçak elektrik kullanım dönemi 26.04.2023- 29.10.2023 ve 29.10.2023-26.04.2024 olarak gösterildiğini, kabul ve ikrar anlamına gelmemek kaydıyla, bir an için müvekkilin kaçak elektrik tüketimi yaptığı varsayımsal olarak düşünüldüğünde dahi; çay, bisküvi, tost gibi ürünler satan bir büfede böyle fahiş bir tüketimin yapılmasının olağan hayatın akışına aykırı olduğunu, sayaca yapılmış herhangi bir müdahale olmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.
Dava, kaçak tespitine dayalı başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Dava başlangıçta görülmekte olan menfi tespit dosyası ile birleştirilmiş, menfi tespite ilişkin asıl davanın davacısı tarafından takip edilmemesi nedeniyle asıl dosya tefrik edilerek birleşen itirazın iptali dosyası yönünden davaya devam edilmiştir.
Mahkemesince taraf delilleri toplanarak bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişi Vildan Uzunoğlu raporunda özetle " dava konusu yerde davalı kurum elemanlarınca düzenlenen dava konusu Kaçak Tespit Tutanağı ve dosya içinde bulunan belgelere göre söz konusu adresteki tesisatta , kaçak tespit tutanağı düzenlendiği tarih itibarıyla ikili sözleşme / elektrik aboneliği mevcut olduğu ve kaçak tespit anında çekilen video ve kaçak tutanağı ile tespit edildiği üzere, dava konusu tesisatta harici hat çekmek sureti ile kaçak enerji tüketildiği anlaşılmıştır.... Kaçak Tespit Tutanağı düzenlendiği sırada görevli teknik elemanlarca dava konusu iş yerinde , harici hat üzerinde tespit edilen cihaz listesi aşağıdaki gibi olup 13500 W kurulu güç tespit edilmiştir. Kaçak tüketim miktarı bu kurulu güce göre yapılacaktır.... EPTHY ilgili maddesine göre Davacının kaçak kullanım başlangıcının tespit edilebilmesi için dosyaya sunulan sayaç okuma bilgileri 22.02.2024 kaçak tespit tarihinden 1 yıldan daha fazla süre için geriye ve 3 ay ileri dönük olarak incelenmiş, dosya içinde bulunan dava konusu tesisata ait endeks dökümlerine göre aylık bazda günlük ortalama tüketimler aşağıda tablo halinde gösterilmiştir. Tablodan da görüleceği üzere davacının tesisatında harici hattan elektrik kullandığı olgusunun tespiti ile günlük tüketim ortalamasının , kaçak tespit tarihinden önceki 1 yılı aşkın süre bakımından istikrarlı bir değerde gerçekleşmesi , kaçak tespit tarihinden sonraki dönemlerde kaçak tespit yapılmadan önceki dönemlere göre 1,5 ila 2 kat artış gösterdiği, kaçak tespit tarihinden önceki bazı aylar bakımından tüketimin 0 olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde ve Davalı kurum tarafından dosyaya sunulan vergi levhasına göre de davacının dava konusu adreste 2014 yılından beri vergi mükellefi olduğunun anlaşılması, dolayısıyla da 12 ayı aşkın süredir bu iş yerinin kullanıcısı olduğu ve bu durumda 1 yılı aşkın süredir dava konusu yerde, sayaçtan geçirmeden, harici hat vasıtası ile bir takım cihazları beslemek suretiyle kaçak elektrik kullandığı değerlendirilmiştir.... Davacının iş yerinin büfe olduğu , aboneliğinin ticarethane abone grubu olduğu anlaşıldığından EPTHY 45-3-ç maddesine göre günlük ortalama çalışma süresi 8 saat alınarak hesaplama yapılacaktır. ...takip tarihi itibariyle; Enerji asıl alacak 199.448,68 TL, gecikme faizi 2.942,40 TL Faiz KDV 2.942,40 2094 588,48 TL Olmak üzere toplam 202.979,56 TL olduğu" şeklinde görüş bildirmiştir.
Bilirkişi ek raporunda ise, " Davacının Kendi adına abonelik tesis tarihi 07.02.2024 / Kaçak tespit tutanak tarihi 26.04.2024 olup buna göre 79 günlük süre bakımından hesaplanan tüketim miktarına göre davacı/ birleşen davada davalının , davalı / birleşen davada davacı kuruma ödemekle yükümlü olduğu bedelin takip tarihi itibariyle; Enerji Bedeli/AsılAlacak 55.563,09 TL, Gecikme Faizi 819,56 TL, Faiz KDV 819,56 - 2094 163,91 TL Olmak üzere TOPLAM 56.546,56 TL olduğu" şeklinde görüş bildirtir.
30.05.2018 tarihli ''Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği" nde;
Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Tüketimi
Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri
MADDE 42 – (1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;
a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,
b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,
c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle,eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,
ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.
Kaçak elektrik enerjisi tespit süreci
MADDE 43 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında doğrudan dağıtım sistemine yapılan müdahalelerde dağıtım sistemine olan bağlantılar ortadan kaldırılır. Kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.
(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sayaca müdahale edildiğine ilişkin şüpheye sebep olacak bir bulguya rastlanılması halinde aşağıda belirtilen kaçak tespit süreci başlatılır;
a) Sayaç sökülerek yerine uygun bir sayaç takılmak sureti ile mevcut sayaç incelemeye alınır.
b) (Değişik:RG-20/2/2021-31401) Sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili EK-6’ da yer alan bilgilerin tamamını içeren sayaç değiştirme tutanağı düzenlenir ve bu tutanağın bir örneği kullanım yerine bırakılır. İletişim bilgilerinin bulunması halinde tüketiciler kısa mesajla bilgilendirilir. Ayrıca yedinci fıkra kapsamında sayaçlar seri numaraları görülecek şekilde fotoğraflanır.
c) İnceleme sonucunda sayaca müdahale edilerek tüketimin doğru tespit edilmesinin engellenmesi suretiyle elektrik enerjisinin eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden tüketildiğinin laboratuvar raporu ile tespiti halinde EK-5’te yer alan kaçak tespit tutanağı düzenlenir.
ç) Laboratuvar raporu, kaçak elektrik tespit tutanağı ve ödeme bildirimi beraber tüketiciye bildirilir ve aynı süre içerisinde kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle kullanım yerinin elektriği kesilir.
(3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamında kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.
(4) (Değişik:RG-8/4/2022-31803) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri kapsamındaki tüm tespitler için, (a) ve (ç) bentleri kapsamında ise tüketimin doğru tespit edilmesinin engellendiğinin tespiti halinde kaçak elektrik enerjisi tüketimi tespit edilen gerçek veya tüzel kişiler hakkında Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunabilir.
(5) Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır.
(6) (Mülga:RG-20/2/2021-31401)
(7) (Değişik:RG-20/2/2021-31401)Bu madde kapsamında yapılan tespit ve işlemler kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanır.
Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanması
MADDE 44 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için;
a) Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre,
b) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönem ki tüketim miktarına göre, hesaplanır. (b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem, ihtilafsız dönem olarak kabul edilir.
(2) Birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın;
a) Meskenlerde, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60’ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 kW, diğerlerinde 5 kW’nın altında olmamak üzere bağlantı gücüne ve ortalama günlük çalışma saatine göre, yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak,
b) Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir.
(3)42. maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır.
(4) 42 . maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; elektrik enerjisinin kesildiği tarihteki endeks değeri ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihteki endeks değeri arasındaki fark dikkate alınarak hesaplama yapılır.
Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süre:
MADDE 45–(1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalandırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır;
a) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır.
b) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresi esas alınır, bu süre 180 günü geçemez.
c) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez.
ç) Birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır.
1) Kaçak tüketimi ile kaçağa ilişkin normal tüketim hesabında esas alınacak sürelerin toplamı 12 ayı geçemez. Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz.
(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre, tüketicinin tespite konu elektrik enerjisinin kesildiği tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süredir.
(3) Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saatleri;
a) Meskenlerde; 5 saat,
b) Tarımsal sulama tüketici grubunda yer alan tüketicilerde; ilgili Tarım İl Müdürlüğünden ürün bazında alınacak sulama sezonu saati bilgisi çerçevesinde belirlenen saat,
c) Sanayi tüketici grubundan enerji alanlar ile turistik tesisler, akaryakıt istasyonları, hastaneler, alışveriş merkezleri gibi vardiyalı hizmet veren tüketicilerden, tek vardiyalı çalışanlar için 7 saat, iki vardiya çalışanlar için 14 saat, üç vardiya çalışanlar için 21 saat,
ç) Diğer tüketicilerde; 8 saat, olarak kabul edilir.
(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara, çalışma saatleri %20 oranında artırılarak uygulanır. Üç vardiya çalışanlar için bu süre 24 saat olarak kabul edilir.
(5) Üçüncü fıkranın (c) bendinin uygulanmasında, vardiya sayısının tespitinde kaçak tespiti yapan kuruluşun görevlilerinin tespiti ve şirket kayıtları, bunun mümkün olmaması halinde kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen resmi belgeler göz önüne alınır. Çalışma saatlerinin üçüncü fıkranın (c) bendinde belirtilenlerden daha fazla olmasının tespiti durumunda ise tespit edilen saatler esas alınır.
Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin faturalandırılması
MADDE 46–(1) Tüm kaçak kullanımlara ilişkin hesaplamalar Kurul onaylı tarife tablolarındaki ilgili tüketicinin tüketici grubuna ilişkin tek terimli, tek zamanlı aktif enerji ve dağıtım tarifesi üzerinden yapılır. Yapılan hesaplamalarda reaktif enerjiye ve trafo kayıplarına ilişkin bedeller dikkate alınmaz.
(2) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketicinin, 44 üncü madde çerçevesinde hesaplanan tüketimi, dahil olduğu tüketici grubuna kaçak elektrik enerjisi tükettiği dönemde uygulanmakta olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 1,5 katı ile çarpılarak, kaçak enerji tüketim bedeli hesaplanır ve bu bedel fatura edilir.
(3) Tüketicinin aynı veya başka bir kullanım yerinde mükerrer kaçak elektrik enerjisi tükettiğinin tespiti edilmesi durumunda, kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edildiği tarihte yürürlükte olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 2 katı göz önüne alınarak hesaplama yapılır.
(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara ilişkin kaçak elektrik enerjisi tüketimindeki hesaplamalar, ticarethane tüketici grubuna uygulanan birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarife üzerinden yapılır." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Buna göre, bilirkişi tarafından yapılan hesaplamanın mevzuat hükümlerine uygun olduğu, bilirkişi tarafından tüketim endeksine göre hesaplama yapılmış olduğu, taraflar arsındaki abonelik ilişkisi nedeniyle uygulanan faizin hatalı olmadığı, davanın haksız fiile dayanması nedeniyle alacağın likit olmadığı, vergi levhası dikkate alındığında abonelik tarihi sonra olsa da davalının fiili kullanıcı olduğu anlaşılmakla mahkemece rapor esas alınarak yazılı şekilde karar verilmesi isabetli bulunmuştur.
Bu itibarla, ilk derece mahkemesince verilen kararın mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre tarafların istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı reddine karar verilmesi gerekmiştir.
K A R A R : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Birleşen davada davacı ve davalının istinaf başvurularının HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı reddine,
Birleşen davada davacıdan alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL'nin bu taraftan alınarak hazineye irat kaydına, (Harç tahsil müzekkeresinin temyiz edilen dosyalarda Dairemizce, temyiz edilmeden kesinleşen dosyalarda İlk Derece Mahkemesince ilgili Vergi Dairesine yazılmasına,)
Birleşen davada davalıdan alınması gereken 13.865,53 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 3.466,38 TL harcın mahsubu ile bakiye 10.399,15 TL'nin bu taraftan alınarak hazineye irat kaydına, (Harç tahsil müzekkeresinin temyiz edilen dosyalarda Dairemizce, temyiz edilmeden kesinleşen dosyalarda İlk Derece Mahkemesince ilgili Vergi Dairesine yazılmasına,)
İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına,
İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,
Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 09/07/2026