Bölge Adliye Mahkemesi 2025/238 E. 2026/899 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

DOSYA NO:2025/238 Esas

KARAR NO:2026/899 Karar

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ:08/10/2024

NUMARASI:2024/197 E. - 2024/896 K.

DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:28/02/2024

KARAR TARİHİ:08/10/2024

BİRLEŞEN BAKIRKÖY 1 ATM'NİN 2024/451 ESAS - 2024/468 KARAR SAYILI DOSYASINDA:

DAVA TARİHİ:13/05/2024

DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ:04/06/2026

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin İzmir ilinde kain su pompaları üretimi yapan bir şirket olduğunu, müvekkilinin, ..., ... no.lu, 295.778,70 TL ve 23-01-2024 tarih, ...no.lu, 414.823,78 TL bedelli iki adet fatura karşılığında, "keşidecisi .... A.Ş., lehtarı .... Şti. olan ... Bankası ... Şubesi'nin ... no.lu ve 710.602,48 TL bedelli çekini" 13.02.2024 tarihinde... Kargo ile ... gönderi kodu ile lehtar .... Şti. 'ne kargoladığını, 16.02.2024 tarihinde müvekkili şirkete ulaşan kargo ilgililerinin, ... gönderi kodlu kargonun kargo aracından çalındığını söylediklerini, kargo şirketi ile yapılan yazışma neticesinde, müvekkili şirkete; ... Müdürlüğü'nce 16.02.2024 tarihli 06/138/2024 sayılı ".... A.Ş., alıcısı .... Şti. olan 1 adet gönderiniz kayıp duruma düşmüştür. Kayıp araştırmalarımız devam etmektedir" içerikli yazıyı verdiğini, 16.02.2024 tarihinde müvekkili şirkete mail yolu ile ulaşan ... isimli firmanın bahse konu çekin görüntülerini müvekkili şirkete gönderdiğini, "Ekte görüntüsü bulunan çeki/çekleri teminata almak istiyoruz. Söz konusu çek/çekler firmanıza mı aittir? Çek bilgileri doğru mudur? Mal /hizmet ve fatura alınmış mıdır? İşleme alabilmemiz için mal/hizmet/fatura alınmış mıdır belirtebilir misiniz?" sorularını yönelttiğini, müvekkili şirket tarafından çekin kargo elinde kaybolduğunun (çalındığının) bildirilmesi üzerine faktoring firması çeki kabul etmeyerek iade edeceğini bildirdiğini, davaya konu çekin arka yüzünde yer alan lehtar şirkete ait kaşenin ve imzanın sahte olduğunu, çekin müvekkili şirketin elinden rızası hilafına çıktığını, kargoda iken çalındığını ve kötü niyetli olarak tedavüle sokulmak istendiğini, davaya konu keşidecisi .... A.Ş., lehtarı .... Şti. olan ... Bankası ... Şubesi'nin ... no.lu ve 710.602,48 TL bedelli çekin, hırsızlık yolu ile davalının eline geçtiğini belirterek, TTK'nın 757. maddesi uyarınca davaya konu çeklerin ibrazı halinde ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, işbu davanın kaşesinin ve imzasının taklit edilmek suretiyle çekte ciranta haline getirilen .... Şti.'ne ihbarını talep ettiklerini, müvekkili şirketin dava konusu çek bakımından borçlu olmadığının tespitini ve çekin kötü niyetli hamilinden istirdadı ile taraflarına iadesini talep ettiklerini, neticede dava konusu çek bakımından ödeme yasağı kararı verilmesini, muhtemel icra takibi için tedbir kararı verilmesini, müvekkilinin ... Bankası ... Şubesi'nin ... no.lu ve 710.602,48 TL bedelli çeki bakımından borçlu olmadığının tespitini, çekin istirdadına karar verilmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:Usulüne uygun tebligata rağmen davalı ... Şirketi davaya cevap vermemiştir.

BİRLEŞEN BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN 2024/451 ESAS - 2024/468 KARAR SAYILI DOSYASINDA:DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde: müvekkili şirketin İzmir ilinde kain su pompaları üretimi yapan bir şirket olduğunu, müvekkilinin , ..., ... no.lu, 295.778,70 TL ve 23-01-2024 tarih, ...no.lu, 414.823,78 TL bedelli iki adet fatura karşılığında, "keşidecisi .... A.Ş., lehtarı .... Şti. olan ... Bankası ... Şubesi'nin ... no.lu ve 710.602,48 TL bedelli çekini" 13.02.2024 tarihinde... Kargo ile ... gönderi kodu ile lehtar .... Şti. 'ne kargoladığını, 16.02.2024 tarihinde müvekkili şirkete ulaşan kargo ilgililerinin, ... gönderi kodlu kargonun kargo aracından çalındığını söylediklerini, kargo şirketi ile yapılan yazışma neticesinde, müvekkili şirkete, ... Müdürlüğü'nce 16.02.2024 tarihli 06/138/2024 sayılı ".... A.Ş., alıcısı .... Şti. olan 1 adet gönderiniz kayıp duruma düşmüştür. Kayıp araştırmalarımız devam etmektedir" içerikli yazıyı verdiğini, 16.02.2024 tarihinde müvekkili şirkete mail yolu ile ulaşan ... isimli firmanın bahse konu çekin görüntülerini müvekkili şirkete gönderdiğini, "Ekte görüntüsü bulunan çeki/çekleri teminata almak istiyoruz. Söz konusu çek/çekler firmanıza mı aittir? Çek bilgileri doğru mudur? Mal /hizmet ve fatura alınmış mıdır? İşleme alabilmemiz için mal/hizmet/fatura alınmış mıdır belirtebilir misiniz?" sorularının yöneltildiğini, müvekkili şirket tarafından çekin kargo elinde kaybolduğunun (çalındığının) bildirilmesi üzerine faktoring firmasının çeki kabul etmeyerek iade edeceğini bildirdiğini, ... firmasınca müvekkiline gönderilen çekin ön ve arka yüzünün görüntülerinde çekin arka yüzünde lehtar .... Şti.'nin kaşesinin olduğunu, kaşenin üzerinin imzalandığını, bu cironun altında ise davalı ... .... Şti.'nin kaşesinin yer aldığını ve kaşenin üzerinin imzalanarak cirolandığının görüldüğünü, müvekkili şirketin, çekin görüntüsü ile .... Şti.'ne başvurduğunda lehtar şirket çekin kendisine hiç ulaşmadığını, çekin arkasında yer alan kaşenin ve imzanın sahte olduğunu bildirdiğini, çekte yer alan lehtar kaşe ve imzasının sahte olduğunu belirterek, bu dava ile Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/197 E. sayılı dosyasının birleştirilmesine, müvekkilinin ... Bankası ... Şubesi'nin ... no.lu ve 710.602,48 TL bedelli çeki ve İstanbul Anadolu 11. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası bakımından borçlu olmadığının tespitine ve çekin istirdadına, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:Davalılardan... vekili cevap dilekçesinde; Mahkemenin, 22/05/2024 tarihinde ilgili icra veznesine giren veya ileride girecek paranın ödenmesinin tedbiren durdurulmasına karar verildiğini, Mahkemece tarafları dinlenilmeden verilmiş olan ihtiyati tedbir kararının kaldırılması gerektiğini, taraflarınca 03/04/2024 tarihinde İstanbul Anadolu 11. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile davacı hakkında kambiyo senetlerine özgü yolla takip başlatıldığını, davacının işbu takibe itiraz ederek İstanbul Anadolu 4. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2024/438 E. sayılı dosyasıyla dava açtığını, davacının İcra Mahkemesinden tedbir talep ettiklerini, tedbir talebinin mahkemece reddediliğini, davacının akabinde mahkemeden talepte bulunup ihtiyati tedbir kararı aldığını, mahkemece tarafları dinlenilmeden ihtiyati tedbir kararı verildiğini, yasal süresi içinde işbu ihtiyati tedbire itiraz ettiklerini, müvekkilinin iyi niyetli üçüncü kişi olup, bahse konu çekin ciro yolu ile müvekkiline intikal ettiğini, müvekkilinin bu çeki eline geçirmekte kötü niyetli olduğu kanıtlanmadıkça, müvekkilinin esas hak sahibi sıfatı ile bu senede dayanarak keşideci ve cirantalara karşı takip yapmasının önünde bir engel bulunmadığını, davaya konu çek ile ilgili iptal davası açılmış olmasının veya iptal kararı verilmiş olmasının müvekkilinin hak sahipliğine bir etkisi bulunmadığını savunarak, davalı ... ile müvekkili arasında bir bağlantı bulunmamasına rağmen, davacının her iki şirkete birlikte dava açmasının da usulen hatalı olduğundan davaların tefrikine, açıklanan gerekçelerle haksız ve kötü niyetli olarak açılan işbu davanın reddi ile davacı aleyhine %25 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.Usulüne uygun tebligata rağmen, davalı ... Şirketi davaya cevap vermemiştir.

MAHKEME KARARI:Bakırköy 1.Asliye Ticaret Mahkemesi 08.10.2024 tarihli 2024/197 E. - 2024/896 K.sayılı kararıyla; "...Bu bağlamda davaya konu somut olay değerlendirildiğinde; davacı keşideci tarafından kendi imzasına yönelik bir itirazda bulunulmadığı, lehdarın imzasının lehdara ait olmadığının öne sürüldüğü ancak işbu davanın lehdar tarafından imzaya itiraz iddiası ile açılmadığı, imzaların istiklali prensibine göre davacının başkasına ait imzaya itiraz edemeyeceği, takibe konu kambiyo senedi incelendiğinde şekli olarak ciro zincirinde bir kopukluğun bulunmadığı anlaşılmakta olup davacı tarafından çekin istirdatı ve menfi tespite yönelik açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.Davalı tarafından tazminat talep edilmiş ise de tazminat koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla davalının tazminat talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davanın ve birleşen 2024/451 esas sayılı davanın REDDİNE,

2-Davalıların koşullar oluşmayan tazminat talebinin REDDİNE..." karar verildiği görülmüştür.

İSTİNAF İSTEMLERİ:Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; Mahkeme kararının hatalı olduğunu, davalara konu çekteki lehtar imzasının ve kaşesinin sahte olduğunu, taraflarınca İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2024/67082 Sor. sayısı ile şikayette bulunulduğunu, lehtar şirketin de resmi evrakta sahtecilik nedeniyle şikayette bulunduğunu ve her iki şikayetin aynı soruşturmada birleştirildiğini Yerel mahkemenin davaya konu çekin çalıntı olduğuna dair beyan ve anlatımlarını hiçbir şekilde dikkate almadığını, gerekçeli kararında çekin çalıntı olduğu hususuna hiç değinmediğini, bu iddialarını tartışmadığını,Yerel mahkemenin çekin çalıntı olduğu iddialarına esas İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2024/67082 Sor. sayılı soruşturmasının akıbetini beklememesinin hatalı olduğunu,Davalılar .... Şirketi ve ... Şirketi haklarında benzer suçlardan devam eden hazırlık soruşturmalarının ve davaların mevcut olduğunun tespit edildiğini, Mahkemece yapılacak araştırma ile bu konuda bilgi edinilebileceğini, UYAP sorgusu yapılmadan davaların reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu,Çekte lehtardan sonra cirosu bulunan davalı şirketlerin tamamının Eylül 2023 tarihinden sonra kurulduğunu, internet üzerinde haricen yaptıkları araştırmada iletişim için telefon numaralarının dahi olmadığını, kuvvetle muhtemel işbu şirketlerin bu şekilde ele geçirilen kıymetli evrakların tahsili için kurulduklarını belirterek, arz edilen nedenlerden ötürü; İstanbul Anadolu 11. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasına yatırılan paranın alacaklıya ödenmesini engeller şekilde tedbir kararı verilmesine, Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/197 Esas, 2024/896 sayılı kararının kaldırılmasına, davalarının kabulüyle; müvekkilinin ... Bankası ... Şubesi'nin ... no.lu ve 710.602,48 TL bedelli çeki ve İstanbul Anadolu 11. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası bakımından borçlu olmadığının tespitine ve çekin istirdadına, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Birleşen davada davalı .... Şirketi vekili süresinde sunduğu istinaf dilekçesinde; davalı .... Şti. vekili olarak taraflarınca, dava dilekçesi tebliğ edilince süresi içerisinde cevap dilekçesi ibraz edildiğini, mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararına itiraz edildiğini, aşamalarda beyan dilekçesi sunulduğunu ve duruşmalara katılmış olmalarına rağmen mahkemece verilen 15/10/2024 tarihli kararda "4-Davalı taraflar arabuluculuk görüşmelerine katılmadığından, vekalet ücreti ve yargılama gideri verilmesine YER OLMADIĞINA" karar verildiğini, müvekkilinin arabuluculuk görüşmelerinden haberi olmadığından arabuluculuk görüşmelerine katılamadığını, dosyaya yüklenen arabuluculuk son tutanağı incelendiğinde diğer davalılarla arabuluculuk görüşmesi yapılmış iken, arabuluculuk son tutanağında müvekkilinin adının geçmediğini, taraflarınca yapılan incelemede müvekkiline karşı başlatılmış olan bir arabuluculuk başvurusu olduğuna dair herhangi bir belgeye ulaşılamadığını,Yalnızca arabuluculuk görüşmelerine katılmadıklarından dolayı yaptıkları tüm mesleki faaliyetlerin hiçe sayılarak taraflarına vekalet ücreti verilmemesinin hukuka ve ahlaka aykırı olduğunu, ortada müvekkiliyle ilgili bir arabuluculuk görüşmesi yapıldığına dair bir tutanak olmamasına rağmen Mahkemenin bu görüşmelere katılmadıklarını beyan ederek vekalet ücretine hak kazanamadıklarına kanaat getirdiğini, arabuluculuk görüşmelerine katılmamış olsalar bile dava görülürken harcadıkları emek ve mesai göz önüne alınarak lehlerine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini,18 Nisan 2024 tarihli ve 32521 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Anayasa Mahkemesi’nin 14/03/2024 tarihli ve E.2023/160, K.2024/77 sayılı kararı ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun “dava şartı olarak arabuluculuk” başlıklı 18 (A) maddesinin 11 numaralı fıkrasının "…bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderinin tamamından sorumlu tutulur. Ayrıca bu taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmez." bölümünün iptal edildiğini belirterek, arz ve izah edilen ve resen nazara alınacak nedenlerle; istinaf başvurularının kabulüne karar verilerek lehlerine vekalet ücretine hükmedilmesine, Mahkeme masraflarının ve avukatlık ücretinin davacı karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER:Bakırköy 11. İcra Dairesi'nin ... sayılı takip dosyası incelendiğinde; alacaklı .... Şirketi tarafından davacı ... Şirketi, birleşen davada davalı ... Şirketi, asıl davada davalı ... Şirketi ve dava dışı ... Şirketi, haklarında 03/04/2024 tarihinde, 710.602,48-TL asıl alacak olmak üzere toplam 789.255,48 TL alacakla ilgili kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığı, takip dayanağı olarak 28/03/2024 tarihli, ... seri numaralı, 710.602,48 TL bedelli çekin gösterildiği tespit edilmiştir.Takibe konu çek örneği incelendiğinde; ... Bankası A.Ş. ... Şubesi'nin ... seri numaralı, 28/03/2024 keşide tarihli, 710.602,48 TL bedelli çek olduğu, keşidecisinin ... Şirketi, lehtarının ... Şirketi olduğu, çekin arkasında sırasıyla ... Şirketi, ... Şirketi, ... Şirketi ve .... Şirketi'nin cirolarının bulunduğu, çekin 28/03/2024 tarihinde bankaya ibraz edildiği ve karşılıksız olduğu, ayrıca İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 26/03/2024 tarihli, 2024/223 Esas sayılı kararı ile ödemen men yönünde ihtiyati tedbir kararı bulunduğundan işleme alınmadığının çek arkasına yazıldığı tespit edilmiştir.İstanbul Anadolu C. Başsavcılığının 2024/67082 soruşturma sayılı soruşturma evrakı incelendiğinde; davaya konu çekle ilgili çekin lehtarı ... Şirketi tarafından, çekteki diğer cirantalar ve işbu davalarda davalı olan şirketler ve yetkilileri hakkında resmi belgede ve özel belgede sahtecilik suçunu işledikleri iddiasıyla şikayette bulunulduğu, davacı ve çekin keşidecisi olan ... Şirketi'nin de aynı şirketler ve yetkilileri hakkında çekin çalındığı ve sahtecilik yapıldığı iddiasıyla İstanbul Anadolu C. Başsavcılığının 2024/149839 soruşturma sayılı dosyası ile şikayetçi olduğu, her iki soruşturma dosyasının birleştirildiği tespit edilmiştir.Hazırlık soruşturma dosyasıyla ilgili UYAP üzerinden inceleme talebinde bulunulmuş ve 15/11/2024 tarihli, 2024/22584 Karar sayılı kararı ile İzmir C. Başsavcılığının yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verildiği, İzmir C. Başsavcılığının 2024/177154 Sor. sırasına kaydedildiği tespit edilmiştir.

G E R E K Ç E:Asıl ve birleşen dava, borçsuzluğun tespiti ve çek istirdadı davasıdır.Mahkemece asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiş, karara karşı asıl ve birleşen davada davacı vekili ile birleşen davada davalı .... Şirketi vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davacı vekilinin istinaf talebiyle ilgili yapılan incelemede; gerek davaya konu çekin keşidecisi olan davacı şirket, gerekse çekteki imzasının sahte olduğu iddia edilen lehtar ... Şirketi'nin davalılar ve yetkilileri haklarında çekte sahtecilik iddiasıyla şikayetçi oldukları, davalı şirketler haklarında benzer konuda pek çok soruşturma ve dava bulunduğunu belirttikleri ve hazırlık soruşturmasının devam ettiği anlaşılmıştır. Mahkemece hazırlık soruşturma evrakı dosya içine getirtilerek, davalıların TTK’nın 818/1-e maddesinin göndermesiyle aynı Kanun’un 687/1 maddesi uyarınca çeki iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket edip etmediklerinin tespiti için soruşturma sonucunun beklenmesi gerekip gerekmediğine dair değerlendirme yapmadan, davaların reddine karar verilmesi yerinde olmamıştır.Bu nedenle davacı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, Mahkemece İzmir C. Başsavcılığının 2024/177154 Sor. sayılı soruşturma evrakının dosya içine getirtilerek, sonucunun beklenmesi gerekip gerekmediğine dair değerlendirme yapılması için dosyanın Mahkemesine iadesine, kaldırma gerekçesine göre birleşen davada davalı .... Şirketi vekilinin istinaf taleplerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

H Ü K Ü M:Yukarıda açıklanan nedenlerle:

1-Birleşen davada davalı .... Şirketi vekilinin istinaf taleplerinin incelenmesine YER OLMADIĞINA,Asıl ve birleşen davada davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince, BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 08/10/2024 tarihli 2024/197 E. - 2024/896 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA,

2-Yukarıdaki gerekçede belirtildiği şekilde yargılamaya devam olunması için dosyanın mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

3-Davalı vekilinin istinaf talebi incelenmediğinden istinaf harcının talebi halinde davalıya iadesine,

4-Davacı vekilinin istinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talebi halinde davacıya iadesine,

5-İstinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesi'nce verilecek nihai karar ile birlikte değerlendirilmesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,

7-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 04/06/2026 tarihinde HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.