Bölge Adliye Mahkemesi 2024/456 E. 2025/718 K.

T.C. ... BAM ........ HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: .... T.C. ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A .... HUKUK DAİRESİ K A R A R

DOSYA NO : 2024/456 KARAR NO : 2025/718

BAŞKAN : .. ÜYE : ... ÜYE : ... KÂTİP : ...

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ..... ESAS NO : ... KARAR NO : ... KARAR TARİHİ : 04/01/2024 İSTİNAF BAŞVURU TARİHİ : 08/02/2024 (Davalı ...), 09/02/2024 (Davalı ... ...), 23/02/2024 (Davalı ...) DAVACI : ...... DAVALI : ... VEKİLİ : .... İHBAR OLUNAN : ... VEKİLİ : .... DAVANIN KONUSU : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) B.A.M. KARAR TARİHİ : 09/04/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 09/04/2025

Davacı tarafından, davalılar aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahal mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen karara süresi içinde davalılar ... A.Ş., ... Başkanlığı ve .... Loj. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dilekçesinde, 03.04.2022 günü davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki, ... A.Ş. tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı ... plaka sayılı 2015 model IVECO marka aracın (... Belediyesi çöp temizleme kamyonu) davalı sürücü ...'ın direksiyon başında uyuması nedeni ile direksiyon hakimiyetini kaybedip orta refüjü geçip karşı yola geçerek karşı istikametten gelen davacı müvekkili ...'nın sevk ve idaresindeki ve maliki olduğu ... plakalı hususi otoya aracının ön kısmıyla ön tarafına çarpması sonucu yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, söz konusu trafik kazasının meydana gelmesinde davalı sürücü ...'ın tamamen kusurlu olduğunu, davalı ... ... ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin kazaya neden olan ... plaka sayılı aracın maliki olduğunu, davalı sigorta şirketine müracaat sonucu davalı sigorta şirketi tarafından herhangi bir açıklama yapılmaksızın 20.09.2022 tarihinde 50.000,00 TL, 11.10.2022 tarihinde ise 20.565,59 TL olmak üzere toplam 70.565,59 TL ödemede bulunulmuş ise de söz konusu ödenen miktarın davacı müvekkilinin maliki olduğu araçtaki zarar ve ziyanı karşılamaktan çok uzak kaldığını, bu nedenlerle davacı müvekkilinin maliki olduğu ... plaka sayılı araçta meydana gelen zarar ve ziyanın tazmini bağlamında, fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; şimdilik 25.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 03.04.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, talep etmiştir. Davacı vekili 04.12.2023 tarihli ıslah dilekçesinde, fazlaya ilişkin hakları ve aracın rayiç piyasa değerinin artmasından kaynaklı dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla, dava değerini şimdilik 151.000,00.-TL daha arttırarak toplam 176.000,00.-TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 03.04.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, talep etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, görev ve yetki itirazında bulunduklarını, davanın kısmi dava olarak açılamayacağını, kazaya ilişkin müvekkilinin tam kusurlu olduğu iddiasının kabulünün mümkün olmadığını, ceza yargılamasında henüz keşif yapılmadığını, kusur durumlarının tespit edilmediğini, yargılamanın halen devam ettiğini, müvekkilinin, ... ... ... San. ve Tic. Ltd. Şti bünyesinde çalıştığını, kendisinin karışmış olduğu kazanın hem trafik hem de iş hukuku kapsamı içerisinde olduğunu, ... Belediyesi'nin ya da Karayolları Genel Müdürlüğünün kusurunun bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini, davacının aracındaki arızanın giderim maliyetinin tarafsız bilirkişilerce hesaplanması gerektiğini belirterek açıklanan nedenlerle, davanın reddine karar verilmesini, talep etmiştir. Davalı ... Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde, görev ve yetki yönünden itirazlarının bulunduğunu, söz konusu kazaya karışan aracın çöp toplanmasına ilişkin hizmet için kullanıldığını ve bu hizmet ilişkisinin ... Birliği ile diğer davalı ... ... Yönetimi şirketi arasında kurulduğunu, müvekkili Belediye ile davalı atık şirketi arasında herhangi bir bağlantı olmadığını, ayrıca diğer davalı araç sürücüsü ...'ın, müvekkili ... Belediyesi çalışanı da olmadığını, bu sebeple müvekkilinin herhangi bir sorumluluğunun olmadığını, husumet yokluğundan davanın reddi gerektiğini, müvekkili belediyenin ... plakalı araç üzerinde fiili tasarrufunun olmasının söz konusu olmadığını, öncelikle Adli Tıp Kurumundan bilirkişi raporu alınarak kusur oranlarının belirlenmesini talep ettiklerini, kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesinin de hukuka uygun olmadığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini, talep etmiştir. Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde, davacı tarafın arabulucuya başvurmadan dava açmış olduğundan davanın reddi gerektiğini, kaza tarihi olan 03.04.2022 itibari ile poliçe teminatı limitinin maddi hasarlarda 50.000,00 TL olduğunu, davacı yanın aracının maddi zararının tazmini için 20.09.2022 tarihinde, teminat miktarının tamamı olan 50.000,00 TL'lik maddi tazminat ödemesi yapıldığını, ödemenin çekişmesiz olduğunu, bu ödeme ile davacının huzurdaki davaya ilişkin taleplerinin kaza tarihinde yürürlükte olan yasal mevzuata göre tamamen karşılandığını, davacının zararı karşılanmış olduğundan ve teminat tükenmiş olduğundan haksız davanın reddine karar verilmesini, talep etmiştir. Davalı ... ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. davaya cevap vermemiştir. Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile, 105.434,41-TL maddi tazminatın davalı ... A.Ş. yönünden 15/09/2022 temerrüt tarihinden, diğer davalılar yönünden 03/04/2022 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiştir. Davalı ... A.Ş. vekili istinaf kanun yolu başvuru dilekçesinde, yerel mahkeme tarafından pert bedelinin kabulüne karar verilmişse de çekme belgesi sunulmamış olduğunu, dolayısıyla pert bedeline ilişkin gerçek bir zarar söz konusu olmadığından farazi olarak pert bedeli takdir edilmesinin hatalı olduğunu, dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, dosya kapsamında alınan raporda aracın piyasa rayiç bedelinin fahiş şekilde belirlendiğini, aracın kilometresi, motorunun kullanılmışlık durumunun da değerlendirilmediğini, tespit edilen rayiç bedelden sovtaj bedeli mahsup edilerek davacının gerçek zararının tespit edilmesi gerektiğini, bu nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini, talep etmiştir. Davalı ... Başkanlığı vekili istinaf kanun yolu başvuru dilekçesinde, yerel mahkeme tarafından cevap dilekçesinde belirtilen husumet itirazı ve diğer hususlara dikkat edilmeksizin yanılgılı bir şekilde karar verildiğini, görev ve yetki itirazlarının bulunduğunu, 2918 Sayılı KTK 86/1 maddesine göre müvekkili Belediyenin sorumluluktan kurtulmuş olduğunu, davaya konu kaza yerinin müvekkili belediye sınırları içerisinde yer almadığını, tarafların kusur durumlarının tespiti yönünden yeterli inceleme ve değerlendirme yapılmadığını, kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesinin hukuka uygun olmadığını, bu nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini, talep etmiştir. Davalı ... Atık Yönetimi Lojistik ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf kanun yolu başvuru dilekçesinde, dosyada aracın pert olduğu ileri sürülmüşse de aracın trafikten çekilme işlemine ilişkin belge dosyaya sunulmadığını, bu kapsamda çekme belgesi olmayan aracın perte çıktığına ilişkin tespitlerin dayanağı bulunmadığını, dava belirsiz alacak davası olarak açılmışsa da, zararın tespit edilebileceği hususu tartışmasız olduğundan, davanın hukuki menfaat yokluğundan reddi gerekirken kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, kusur ve zarar raporuna ilişkin tarafların itirazlarının incelenmediğini, yeniden rapor alınması gerektiğini, bu nedenlerle yerel mahkemenin kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini, talep etmiştir. DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE: Dava, haksız fiil sebebiyle maddi tazminat talebine yöneliktir. Davacı adına kayıtlı ... plakalı araç ile davalı Yaşar sevk ve idaresinde olan, davalı ... ... Ltd Şti adına kayıtlı, davalı ... Belediyesi tarafından temizlik aracı olarak kullanılan, davalı ... AŞ tarafından zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalanmış ... plakalı aracın karıştığı 03/04/2022 tarihli trafik kazasında davacı adına kayıtlı aracın hasar gördüğü uyuşmazlık konusu değildir. 2918 Sayılı KTK 85 maddesinde, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, yine KTK 88 maddesinde, bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulup, birden fazla kişinin sorumlu olduğu durumlarda, bunlar arasındaki ilişki bakımından zarar, olayın bütün şartları değerlendirilerek paylaştırılacağı, özel durumlar ve özellikle araçların işletme tehlikeleri, zararın iç ilişkide başka türlü paylaştırılmasını haklı göstermedikçe, işletenler ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahipleri kusurları oranında zarara katlanacağı düzenlenmiştir. Somut olayda, kazaya neden olan ... plakalı aracın davalı ... ... Ltd Şti ile davalı ... Belediyesi arasında imzalanan sözleşme gereği temizlik temizlik aracı olarak kullanıldığı ileri sürülmüş ise de, aracın uzun süreli kiralanmadığı, başka bir ifadeyle işletenlik sıfatının devredilmediği, davalı belediye bünyesinde çalışırken kazanın meydana geldiği, sözleşmenin nisbiliği ilkesi gereği, sözleşme hükümlerinin taraflar arasında hüküm ifade edeceği ve olası rücu davasında gündeme geleceği gözetildiğinde davalıların zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmasında isabetsizlik bulunmamaktadır. 2918 Sayılı KTK 91/1 maddesi gereği işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur. Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı KTK'ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde düzenleme mevcuttur. Davacının maddi tazminat talebi; aracın kaza sebebiyle perte ayrıldığından bahisle tazminat talebine yönelik olup davalı sigorta şirketi tarafından davacıya kısmi ödeme yapıldığı anlaşılmıştır. TBK 166/2 maddesine göre, sorumlulardan birinin zararı ödemesi halinde diğerleri bu oranda borçtan kurtulur. Ancak, müteselsil borçluların borçtan tamamen veya kısmen kurtulabilmeleri için alacaklının bilfiil tatmin edilmiş olması gerekir. Bunun aksinin kabul edilebilmesi için alacaklının açıkça davadan feragat etmiş olması veya böyle bir feragatin durumdan kesin olarak anlaşılması lazımdır. Yine TBK 168 maddesi hükmüne göre, rücu hakkından yararlanan müteselsil borçlulardan her biri ödediği miktar oranında alacaklının haklarına halef olacağına ve alacaklının diğerleri zararına müteselsil borçlulardan birinin durumunu iyileştirdiği takdirde bunun sonuçlarına katlanacağı esastır (Yargıtay 17 HD 2018/1297 E- 2018/12295 K sayılı ilam). Aracın perte ayrıldığının kabulü için kaza tarihindeki ikinci el rayiç değeri belirlenip, tamir masraflarının belli bir orana ulaşması ve aracın kaza tarihindeki ikinci el değerinden, sovtaj değeri düşülerek davacının zararının belirlenmesi gerekir (Yargıtay 17 HD 2018/1089 E-2018/5070 K sayılı ilam). Somut olayda, 30/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün %100 oranında kusurlu olduğunun bildirildiği, alınan raporun 03/04/2022 tarihli kaza tespit tutanağıyla uyumlu olduğu, davalı sürücünün KTK 84, 47/d ve 52/b maddelerine aykırı davranışla kazaya sebebiyet verdiği, 08/04/2023 tarihli bilirkişi raporunda da davacı adına kayıtlı araç için kaza tarihi itibarıyla belirlenen rayiç değer ve sovtaj değerinin hasarın niteliğine, hasar gören parçalara ve piyasa şartlarına uygun düştüğü, sovtaj bedeli ve yapılan ödemelerin mahsup edildiği anlaşılmakla yazılı şekilde karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen kararın bir kısım davalılar vekilleri tarafından istinaf edildiği ve akabinde istinaf kanun yoluna başvuran davalılar ... A.Ş. ve .... Loj. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından istinaf talebinden feragat ettiklerine ilişkin ayrı ayrı dilekçe ibraz ettikleri görülmüştür. İstinaf kanun yoluna başvuran ve sonrasında istinaftan feragat eden davalılar ... A.Ş. ve .... Loj. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti. vekillerinin vekaletnamelerinde kanun yolundan feragat yetkisi bulunduğu anlaşılmaktadır. 6100 sayılı HMK'nın 349. maddesinde, istinaf başvurusu yapıldıktan sonra başvurudan feragat halinde dosya Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiş ve henüz karara bağlanmamış ise istinaf başvurusunun feragat nedeniyle reddolunacağı düzenlenmiştir. İstinaf talebinde bulunan davalılar ... A.Ş. ve .... Loj. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti. vekillerinin istinaf başvurularından feragat etmesi nedeniyle, HMK'nın 349/2 maddesi gereğince başvurunun usulden reddine karar vermek gerekmiştir. İstinaf talebinde bulunan davalılar ... A.Ş. ve .... Loj. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti. vekillerinin istinaf başvurularından feragat etmeleri nedeniyle başvurularının HMK 349/2 maddesi gereğince usulden reddine, HMK 355 maddesi gereğince istinaf yoluna başvuranın sıfatına ve istinaf konusu yapılan nedenlere ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, ilk derece mahkemesin kararı usul ve yasaya uygun olması nedeniyle davalı ... Başkanlığı vekilinin istinaf talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- ... ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04/01/2024 tarih ve ... - sayılı kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından a) Davalılar ... A.Ş. ve .... Loj. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti. vekillerinin istinaf kanun yolu başvuru dilekçelerinin HMK 352. maddesi gereğince USULDEN REDDİNE, b) Davalı ... Başkanlığı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun HMK 353/1-b-1 hükmü gereğince ESASTAN REDDİNE, 2- Davalılar ... A.Ş. ve .... Loj. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından yatırılan istinaf karar harçlarının istek halinde ilk derece mahkemesince iadesine, 3- İstinaf kanun yoluna başvuran davalı ... Başkanlığı tarafından yatırılması gereken 7.202,22.-TL istinaf karar harcından peşin alınan 1.800,55.-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 5.401,68.-TL istinaf karar harcının davalı ... Başkanlığından alınarak hazineye gelir kaydına, 3- Karar tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına, 4- İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 5- İstinaf yargılama giderinin istinafa başvuran taraflar üzerinde bırakılmasına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı HMK 362/1-a. hükmü uyarınca kesin olmak üzere 09/04/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

.