Bölge Adliye Mahkemesi ·
Bölge Adliye Mahkemesi 2024/1661 E. 2026/1565 K.
- Mahkeme
- Bölge Adliye Mahkemesi
- Esas No
- 2024/1661
- Karar No
- 2026/1565
- Karar Tarihi
T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2024/1661 KARAR NO : 2026/1565
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : MANİSA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 22.05.2024 NUMARASI : 2023/690 E. - 2024/342 K. DAVANIN KONUSU : Tazminat KARAR TARİHİ : 08.10.2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 08.10.2026
Manisa Asliye Ticaret Mahkemesinin 22.05.2024 tarih 2023/690 E. - 2024/342 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA : Davacı vekili, 24.03.2022 tarihinde davacının maliki, dava dışı...'ın sürücüsü olduğu ... plakalı araç ile, davalı şirketin ZMMS ve kasko/İMMS sigortacısı, dava dışı ... A.Ş'nin işleteni, dava dışı ....in sürücüsü olduğu ... plakalı araçların kazaya karıştıklarını, kaza sonucunda davacının aracında hasar meydana geldiğini, kaza tespit tutanağına göre karşı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde asli ve tam kusurlu olduğunu, davalı şirketin Sigorta Tahkim Komisyonunun 2022.E.412165 sayılı dosyasında verilen karar gereğince ZMMS poliçesi kapsamında 49.900,00 TL hasar tazminatı ve 100,00 TL değer kaybı bedeli olmak üzere toplam 50.000,00 TL tazminatın davalı tarafça ödendiğini, tahkim dosyasında alınan bilirkişi raporuna göre bakiye 29.972,84 TL hasar bedeli ve 9.900,00 TL değer kaybı alacağının İMMS poliçesinden karşılanması gerektiğini, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını iddia ederek, belirsiz alacak davası niteliğinde olmak üzere 29.972,84 TL hasar tazminatı ve 9.900,00 TL değer kaybı bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili, 21.03.2024 tarihli değer artırım dilekçesi ile, hasar bedeli tazminatına ilişkin dava değerini 49.302,94 TL'ye yükseltmiştir. CEVAP : Davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalı tarafça düzenlenen genişletilmiş kasko poliçesine göre, davalı sigorta şirketinin dava konusu kazaya karışan diğer araç için zorunlu mali sorumluluk hadlerinin üzerinde kalan kısmı poliçede yazılı hadlere kadar teminat altına aldığı, bu teminat limitinin 40.000,00 TL olduğu; hükme esas alınan bilirkişi raporunda meydana gelen kazada davacıya ait araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı, davalı şirkete genişletilmiş kasko poliçesi ile sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu, davacının aracında oluşan değer kaybının 10.000,00 TL olduğu, yapılan ödemenin mahsubu ile bakiye zararın 9.900,00 TL olacağı, hasar bedelinin 99.202,94 TL olduğu, sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin mahsubu ile bakiye zararın 49.302,94 TL olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, 49.302,94 TL hasar bedeli, 9.900,00 TL değer kaybı tazminatının 14.07.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF NEDENLERİ : Davalı vekili, kasko İMM poliçe teminatının 40.000,00 TL olduğunu, ilk derece mahkemesince poliçe limitinin üzerinde bir bedele hükmedildiğini, davacı tarafından ZMMS sigorta şirketi aleyhine sigorta tahkim komisyonunda başvuru yapıldığını ve işbu tahkim yargılamasında alınan bilirkişi raporuna davacı tarafından herhangi bir itirazda bulunulmadığını, bu rapora dayanılarak Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından verilen karar ile ZMMS sigorta şirketi tarafından ödeme yapıldığını, tahkim komisyonu nezdindeki kararın kesinleştiğini, müvekkili şirket yararına usuli kazanılmış hak oluştuğunu, ilk derece mahkemesince kusura ilişkin yapılan değerlendirmenin eksik ve hatalı olduğunu, bilirkişi tarafından davacının kaza sırasında hızlı olup olmadığı hususunda herhangi bir değerlendirme yapılmadığını, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlar gereği eşdeğer parça fiyatları üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini, parça bedellerine iskonto uygulanmamasının hatalı olduğunu, davacının Tahkim Komisyonunda alınan bilirkişi raporundaki %10 iskonto bedeline itirazda bulunmadığını, yapılan yeni bilirkişi incelemesinde %10 iskonto uygulanmadan hesaplama yapılmasının müvekkili sigorta şirketinin usuli kazanılmış hakkının ihlaline neden olduğunu, bilirkişi raporlarında tazminat tutarının KDV hariç olarak hesaplanması gerektiğini değer kaybının Genel Şartlara göre yapılması gerektiğini, bilirkişi raporunda belirlenen değer kaybı bedelinin fahiş miktarda yüksek olduğunu, faiz başlangıç tarihinin temerrüt tarihi değil güncel eksper hesabının yapıldığı tarih olarak kabul edilmesi gerektiğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını talep etmiştir. GEREKÇE: Dava, trafik kazası nedeniyle davacının aracında oluşan hasar nedeniyle bakiye hasar giderim bedeli ve değer kaybı tazminatının İMMS kapsamında tahsili istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır. Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre ise, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur. Bahse konu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere işletenin sorumluluğunu zorunlu mali mesuliyet trafik sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmının poliçede yazılı hadlere kadar teminat altına alan sigorta türüdür. Bu nedenle, aracın ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının, olay tarihi itibariyle aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısının limitini aşan kısımdan ve temin ettiği İMSS poliçe limiti dahilinde sınırlı olarak sorumlu olacağı açıktır. Davalı vekili, davacı tarafından sigorta tahkim yargılamasında alınan bilirkişi raporuna itirazda bulunulmadığını, müvekkili şirket yararına usuli kazanılmış hak oluştuğunu istinaf sebebi olarak ileri sürmüştür. Eldeki dava açılmadan önce davacı tarafından hasar bedelinin ve değer kaybının ZMMS poliçesi kapsamında tazmini için Sigorta Tahkim Komisyonu'na yapılan başvuru sonucunda, davacının aracında oluşan hasarın KDV dahil 79.872,84 TL, değer kaybının ise 10.000,00 TL olduğunun tespit edildiği, ZMMS poliçe limiti ile sınırlı olarak 49.900,00 TL hasar giderim bedeli ve 100,00 TL değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketinden tahsiline karar verildiği, davalının itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyeti tarafından itirazın kesin olarak reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Bilindiği üzere tarafları, dava konusu ve dava sebebi aynı olan kesinleşmiş karar, sonradan açılan dava için kesin hüküm teşkil eder. Gerek maddi, gerek şekli anlamda kesin hüküm dava şartlarından olmakla, hakim tarafından kendiliğinden gözetilir ve varlığı saptandığı takdirde kesin hükmün varlığı nedeniyle davanın reddi gerekir. Somut olayda her ne kadar Uyuşmazlık Hakem Heyetinde görülen ilk dava ile eldeki davanın tarafları aynı ise de, ilk davanın konusu ZMMS kapsamında hasar giderim bedeli ve değer kaybı tazminatına ilişkin olup, Uyuşmazlık Hakem Heyetince ZMMS poliçesi ile sınırlı olarak hüküm kurulmuştur. Eldeki davada ise İMMS poliçesine dayanılmış olup, iki davanın konuları farklı olduğundan, tahkim dosyasında alınan bilirkişi raporunun eldeki dava yönünden kesin delil teşkil etmediği değerlendirilmekle, davalı vekilinin bu istinaf sebebi reddedilmiştir. Davalı vekilince kusur oranlarının hatalı belirlendiği istinaf sebebi olarak ileri sürülmüş ise de, ilk derece mahkemesince hükme esas alınan kusur raporunda sigortalı araç sürücüsünün KTK 84/g, 56/a-1 ve 52/a maddelerine aykırı şekilde kendi yönüne göre sağa tehlikeli viraja olması gerekenden fazla bir hızla girerek virajı alamayıp direksiyon hakimiyetini kaybettiği, şerit ihlali yaparak karşı şeride geçip aracının ön kısımlarıyla aynı viraja kendi şeridinde kurallara uygun bir biçimde karşı yönden gelip giren davacıya ait otobüsün sol arka kısımlarına çarptığı, bu nedenle kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğu, davacıya ait araç sürücüsünün ise kusurunun bulunmadığı tespit edilmiş olup, belirlenen kusur oranlarının dosya kapsamına uygun olduğu anlaşılmakla, davalı vekilinin bu yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir. Davalı vekilleri değer kaybı tazminatına yönelik istinaf sebeplerinin incelenmesinde; Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli 2019/40 E-202/40 K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiş olması nedeniyle davacının zararının ve zararın kapsamının 2918 sayılı KTK.nın ve 6098 sayılı TBK.nın haksız fiile ilişkin hükümlerine ve Yargıtay uygulamalarına göre belirlenmesi gerekir. (Yargıtay 17. HD 03.12.2020 tarih 2019/6271 E. -2020/8104 K.). Anayasa Mahkemesi’nin somut norm denetimi neticesinde verdiği iptal kararlarının Resmî Gazete’de yayımlanması ile sonuç doğuracağı ve eldeki tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği uyulması zorunlu yargısal içtihatlar ile kabul edilmiştir. Dava tarihinden sonra 19.06.2021 tarihinde yürürlüğe giren 7327 sayılı Kanunun 18. maddesiyle KTK'nın 90. maddesinde yapılan değişiklikle bu maddenin birinci fıkrasının birinci cümlesinden sonra gelmek üzere "Bu tazminatlardan; a) Değer kaybı tazminatı, aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı olarak dikkate alınarak.... hesaplanır" ibareleri eklenmek suretiyle Anayasa Mahkemesinin iptal kararına uygun şekilde bir düzenleme yapılmıştır. Böylelikle poliçe tarihi itibariyle ister eski genel şartlar ister yeni genel şartlar yürürlükte olsun Anayasa Mahkemesinin anılan iptal kararından sonra değer kaybı tazminatının yeni genel şartlara göre hesaplanması mümkün değildir. Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınarak belirlenmelidir. (Yargıtay 17. HD 07.03.2016 tarih ve 2015/15003 E.- 2016/2856 K. sayılı ilamı) Somut olayda ilk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el satış değeri arasındaki fark esas alınarak değer kaybı hesaplanmış olduğundan, davalıların değer kaybı tazminatına yönelik istinaf sebeplerinin reddi gerekmiştir. Yargıtay'ın yerleşmiş kararlarında belirtildiği üzere davalı sigorta şirketi ile anlaşmalı ya da yetkili servisleri arasında yapılan anlaşmalara göre iskonto uygulanması davacıyı bağlamayacak olup, davalı taraf iskonto indirimi yapılmadan davacının gerçek zararından sorumludur. Yine sigorta şirketi poliçeden kaynaklanan tazmin borcunu yerine getirirken gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğundan, aracın onarımı yapılsın ya da yapılmasın onarıma ilişkin fatura olsun ya da olmasın hasar bedeli üzerinden hesaplanan KDV'yi de zarar görene ödemek zorundadır. (Yargıtay 17 HD 05.06.2014 tarih ve 2014/9038 E. - 2014/9078 K.) Davalı vekilinin bu yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir. Sigorta şirketi, geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumludur ve kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigorta şirketi tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Bir başka ifade ile zararın poliçe kapsamı dışında kaldığı hususunda ispat külfeti üzerinde davalı sigorta şirketindedir. Sigorta şirketinin, zararın poliçe kapsamı dışında kaldığını somut deliller ile ispat etmesi gerekir. Somut olayda da davalı sigorta şirketi tarafından hasarın fahiş olarak hesaplandığı savunulmuş ise de tüm dosya kapsamından araçtaki hasarın kaza ile uyumlu ve zararın gerçekçi olduğunun tespit edilmiş olması karşısında, sigorta şirketi tarafından sunulan deliller ve hasar dosyası içeriğinden zararın poliçe kapsamı dışında kaldığının somut deliller ile ispat edilemediği ve bu nedenle sigorta şirketinin davacının oluşan gerçek zararından ve değer kaybından sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. Açıklanan tüm bu hukuki ve maddi vakıalar karşısında; bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmasına, hasarın anılan ilke ve esaslar ile örtüşecek şekilde olayın oluş şekli ve dosya kapsamına uygun olarak belirlenmesine, hasar bedelinin poliçe limiti dahilinde hüküm altına alınmasına, zararın poliçe kapsamı dışında kaldığının davalı sigorta şirketi tarafından ispat edilememiş olmasına, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, ilk derece mahkemesince verilen kararda bir hukuka aykırılık bulunmamakla, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Davalı yönünden istinaf karar harcı olan 4.044,15 TL'den peşin alınan 1.011,04 TL'nin mahsubu ile bakiye 3.033,11 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere 08.10.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.