Bölge Adliye Mahkemesi 2024/1260 E. 2026/1774 K.

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/1260 KARAR NO : 2026/1774

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İZMİR 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 01/02/2024 NUMARASI : 2016/307 Esas - 2024/73 Karar DAVANIN KONUSU : Sözleşmenin İptali KARAR TARİHİ : 04/11/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 04/11/2026

İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 01/02/2024 tarih 2016/307 Esas 2024/73 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili, davacı tarafın, davalı şirketin %51 ortağı olduğu, şirketin %59 hissesinin ise davacı tarafın eski eşi ....'a ait olduğu, davacı tarafın aynı zamanda şirketin müdürü de olduğu ve uzman hekim olarak şirkette çalıştığını, diğer ortak....'ın ortaklığının ise sadece davacı tarafın eşi olması sebebi ile olup, kağıt üzerinde bir ortaklık olduğunu, davacı taraf ile eşi arasında anlaşmazlıklar çıkınca İzmir 3. Aile Mahkemesi'nin 2011/1035 Esas sayılı dosyası ile boşandıklarını, tarafların ortağı olduğu şirketin yönetiminin İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/474 Esas sayılı dosyası ile atanan kayyım ... 'da olduğunu, davacı taraf ve eşinin ortağı olduğu .... ŞTİ.'nin tek mal varlığı olan Çalışma İzin Belgesi'nin (Sağlık İşletme Ruhsatı) ortaklar arasında ihtilaf olması ve şirketin pasif durumda bulunması sebebi ile geçerliliğini yitirme tehlikesi ile karşı karşıya kaldığını, bunun üzerine ortaklarca sorunun çözümü için görüşmeler yapıldığını ve davacı tarafından 02/10/2015 tarihinde İzmir 21. Noterliği'nin 29048 yevmiye numarasını kayıtlı ihtarnamesi ile diğer ortak ....'a hitaben ruhsatın "...'ın hesabına 100.000,00 TL ödenmesi ve kendisinin bu bedelden hiçbir hak talep etmemesi karşılığında şirketi davalı .... ŞTİ.'ye devri" veya "teminatı olan ve 200.000,00 TL'den daha yüksek bir bedel ile üçüncü kişilere devrine" onay verdiğini bildirdiği, taraflar arasında görüşmeler yapıldığı ve kayyımdan davacı tarafa bir devretme teklifi geldiğini, davalı tarafın kayyımın bulunduğu dava dışı ... ŞTİ.'nin ruhsatının devralma niyetinde olduğunun belirtildiğini, davacı tarafından dava dışı .... ŞTİ.'nin araştırıldığı ve piyasada böyle bir merkezin olmadığının tespit edildiği, ancak kayyım ve diğer ortak ....'ın ısrarcı tutumu sebebiyle 250.000,00 TL karşılığında Çalışma İzin Belgesinin devrine şartlı bir şekilde onay verildiğini, bu sözleşmeye göre dava dışı ... ŞTİ.'nin açık bir şekilde en geç 14/11/2015 tarihine kadar ön izin alacağını taahhüt ettiği, davacı tarafın, davalı şirkete ait ruhsatın geçersiz hale gelmemesi için ihtarnamede belirttiği koşullarda ruhsatı kendisinin de alabileceğini belirttiği ve dava dışı ... ŞTİ.'nin 14/11/2015 tarihine kadar Ön İzin alamaz ise kendisinin Ön İzin almak koşulu ile ruhsatı devralacağı konusunda şerh düştüğü ve düştüğü bu şerhin kayyım dahil tüm taraflarca imzalandığını, ancak sağlık mevzuatına göre pasif durumda olan bir ruhsatın devri mümkün olmadığından, ruhsatın önce çalışır hale getirilmesi ve sonrasında devrinin mümkün olacağını, protokolün imzalanmasının ardından hem dava dışı ... ŞTİ.'nin hem de davacı tarafın gerekli işlemlere başladığını, 20/10/2015 tarihinde şirket kararı alındığı ve akabinde davalı kayyımın, davacı tarafa Sağlık Müdürlüğü'nde işlemleri takip edebilmesi için vekaletname verdiğini, davacı tarafın ruhsatın aktifleştirilmesi için 15/11/2015 başlangıç kira sözleşmesi imzaladığını, dava dışı .... ŞTİ.'nin de işlemleri takip ettiğini, fakat 14/11/2015 tarihi itibari ile sözleşmeye uygun bir şekilde ön izin belgesi alamadığını, davacı tarafın ise 17/11/2015 tarihinde Sağlık Bakanlığı'ndan Ön İzin Belgesi'ni aldığını, taraflar arasında yapılan ve kayyımın da onayladığı sözleşme uyarınca şirketin ruhsatının aktifleştirilmesi için hem dava dışı ... ŞTİ.'nin hem de davacı tarafın gerekli işlemleri yapacaklarını, 14/11/2015 tarihine kadar dava dışı ... ŞTİ.'nin başarması durumunda ruhsatın dava dışı.... ŞTİ.'ye devredileceğini, dava dışı ... ŞTİ.'nin firmasının ön izni alamadığını, davacı tarafın ise aldığını, artık taraflar arasında imzalanan sözleşmeye göre ruhsatın sözleşmedeki şartlar doğrultusunda davacı tarafın takip ettiği yoldan ilerleyip davacı şirkete devrinin gerektiğini, oysa ki davalı şirketin bu yöndeki talepleri görmezlikten gelmekte olduğunu ve davacı tarafın aldığı ön izinin iptali için girişimlerde bulunduğunu, davacı tarafın aldığı ön izin belgesi uyarınca şirketin ruhsatının aktif hale getirilmesi ve ardından davacı şirkete devri için dava açmış olduklarını, açıklanan tüm nedenlerle İhtiyati Tedbir kararı verilerek kesin karar verilinceye kadar, İzmir İl Sağlık Müdürlüğü ve Sağlık Bakanlığı'na yazı yazılarak davalı şirkete verilen ön izin belgesinin iptali için yapılabilecek başvuruların durdurulması ve dava sonuna kadar davalı şirkete ait Çalışma Uygunluk Belgesinin (ruhsat) üçüncü kişilere devrinin engellenmesini, taraflar arasındaki muarazanın giderilerek imzalanan protokol hükümlerine uygun olarak davacı ...'un ruhsatının aktifleştirilmesi işlemlerine izin verilmesini ve neticesinde Çalışma Uygunluk Belgesinin davacı şirkete devredilmesine karar verilmesini, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirkete yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir. CEVAP: Davalı ... Şti. vekili; dava dilekçesinde davacı olarak.... Şti. unvanlı bir şirketin de yer aldığını fakat 25/03/2016 tarihli tensip zaptında bu şirkete davacı olarak yer verilmediğini, bu yanlışlığın düzeltilmesi gerektiğini, davacı tarafın, davalı şirkete ait Çalışma İzin Belgesini daha önce kendisine ait başka bir şirkete devrettiğini fakat bu devir işleminin İzmir 3. İdare Mahkemesi'nin 2012/1012 Esas, 2012/1009 Karar sayılı dosyasında verilen kararı ile iptal edildiğini, dava konusu yapılan ruhsatname devri işleminin şirket kayyımı tarafından onu kayyım olarak atamış bulunan İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/474 Esas sayılı dosyası üzerinden ve mahkemeden alınan onay ve izinlerle gerçekleştirildiğini, davacı tarafın bu mahkemede defalarca kayyımın görevine son verilmesini talep ettiğini, ruhsat devrinin engellemesini talep ettiğini, ancak tüm bu taleplerin reddedildiğini, dava konusu yapılan ruhsatnamenin, 14/11/2013 tarihinde askıya alındığını, askıya alınmış ruhsatname ile ilgili yasal düzenlemelere yer vererek, ruhsatnamenin devrine ilişkin olarak düzenlenen "Protokol" başlıklı 01/10/2015 tarihli sözleşmede "Ruhsatname askıya alınmış olduğundan en geç 14/11/2015 tarihine kadar işler hale getirilmesi gereklidir. Bu tarihe kadar işler hale getirilmemesi halinde ruhsatname yasal anlamda geçersiz kalacaktır." şeklinde bir ifadenin bulunduğunu, dava konusu ruhsatnamenin Manisa 2. Noterliği 30/09/2016 tarih ve 29009 Yevmiye Numaralı "İşletme Devri Sözleşmesi" ile devredildiğini, "Protokol" başlıklı 01/10/2015 tarihli sözleşmede, bu sözleşmenin taraflardan biri olan devralan şirketin veya bu şirketin göstereceği 3. kişiye ruhsatnamenin devri konusunda anlaşıldığını ve bahsedilen ruhsatname devrinin sözleşmenin bu hükmüne istinaden yapıldığını, ruhsatın 2016 yılında devrinin gerçekleştirildiğini, bu devrin yapılabilmiş olmasının ruhsatnamenin 14/11/2015 tarihinden önce geçersiz hale dönüşmediğini gösterdiğini, Protokolde alıcı olarak geçen dava dışı .... ŞTİ.'ye ait askıdaki ruhsatın iptal edilmesini engellemek amacıyla gerekli başvuruları gerçekleştirdiklerini, bu başvurular sayesinde ruhsatın geçerliliğini koruyarak devredildiğini, 01/10/2015 tarihli "Protokol" başlıklı sözleşmesinin yapılmasının amacının ön izin belgesi sağlamak değil, askıdaki ruhsatın iptalini engelleyerek böylece geçerliliğini koruyarak devrini sağlamak olduğunu ve bu amacın gerçekleştiğini, davacı tarafın almış olduğunu iddia ettiği 17/11/2015 tarihli ön izin belgesinin protokolde yer verilen koşula uygun bir tarihe sahip olmadığını, kayyımın şirketin mal varlığındaki aktif bir değeri korumak, ruhsatın iptal edilmesi riskini minimize etmek amacıyla hem alıcı şirketi, hem de davacı tarafı, ruhsatnameyi geçerli hale getirmek amacıyla "adres taşıma" işlemlerini yapmaya yetkili kıldığını, alıcı şirketin yapmış olduğu taşınma başvurusu kabul edilince davacı tarafa verilen yetkiyi içerir vekaletnameyi iptal ettiğini ve Protokolde geçen şirkete devir işlemlerine devam edildiğini, davacı tarafın dava devam ederken ruhsatnamenin devrolduğunu bildiği halde mahkemeye bu bilgiyi vermediğini, davacı tarafın gerçek bir hak arayışında olmadığını, davacı tarafın ruhsatnameyi devralma teklifini devri yapmaya yetkili şirkete değil, şirketin diğer ortağına teklif ettiğini, ruhsatname 250.000,00 TL+KDV bedelle satılmış olmasına rağmen davacı tarafın, dava dilekçesi ile bedel olarak, 100.000,00 TL teklif ettiğini, davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin reddedilmesi gerektiğini, davacı tarafın ruhsatın aktifleştirilmesi için gereken izinlerin verilmesinin bir anlamı olamayacağını, çünkü şu anda ruhsatnamenin zaten aktif olduğunu, davacı tarafın ruhsatnamenin kendi şirketine devrine dair talebinin kabul edilmesinin mümkün olmadığını, çünkü ruhsatnamenin davalı şirket uhdesinde olmadığını, devredilmiş olduğunu ve ayrıca ruhsatnameyi devralma teklifini devri yapmaya yetkili şirkete değil şirketin diğer ortağına ödeme yapmayı teklif etmekte olduğunu, davacı tarafın harcının, ruhsatnamenin gerçek satış bedeli üzerinden yatırılmadığını, ruhsatnamenin maddi değerinin bilirkişi marifetiyle hesaplattırılmasının gerektiğini, davacı şirketin taraf sıfatı olmadığını belirterek savunmasını sunmuş ve 31/01/2019 tarihli dilekçesinin cevap dilekçesi olarak kabul edilmesini, dava dilekçesinde davacı olarak gösterilmiş şirketin, davacı olarak yargılamada yer almasını, icra edilecek ilk duruşmanın ön inceleme duruşması olarak icra edilmesini, deliller kısmında gösterdikleri delillerin toplanmasını, alınmış olan bilirkişi raporuna itirazlarının ve delillerinin dikkate alınarak yeniden bir bilirkişi incelemesinin gerçekleştirilmesini, dava konusu ruhsatnamenin maddi değerinin tespit edilerek bu bedel üzerinden harcın ikmalini, haksız ve mesnetsiz davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Diğer davalı cevap dilekçesi sunmamış, yargılama sürecinde vekilinin sunduğu dilekçeler ile davanın reddini savunmuştur. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davanın konusunu oluşturan 01/10/2015 tarihli davacının da imzası bulunan protokolde sözleşme bedelinin 250,000 TL olarak tespit edildiği, davacının keşide ettiği, İzmir 21. Noterliğinin 02/10/2015 tarihli 29046 yevmiye numaralı ihtarnamade de sözleşme bedelinin 200,000 TL olarak önerildiği, 200,000 TL den yüksek teklif gelmesi durumunda da davacının devre onay vereceğinin belirtildiği, işletmeye ait ruhsat değerinin 200,00 TL den fazla olduğu, 250,000 TL olduğu hususunun davacının kabulünde olduğu, davalı .... Şti.'nin işletme ve işletme ruhsatının şirket ortaklının ve şirket kayyumunun belirlediği değer üzerinden satın aldığı, işletme bedelinin davacı tarafından keşide edilen İzmir 21. Noterliğinin 02/10/2015 tarihli 29046 yevmiye numaralı ihtarnamede belirtilen 200,00 TL'den daha yüksek teklif ile satılması davalının işletmeyi 30/09/2016 tarihinde 09/12/2020 tarihine kadar işlettiğinin sabit olup davacı tarafça davalının kötü niyetli olduğu ve bilerek alacaklı zararına hareket ettiğinin ispat edilemediğinden davalı .... Şti. Aleyhine açılan davanın reddine, diğer davalı.... Şti. Hakkında açılan davanın ise dava konusunun devri nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF NEDENLERİ : Davacı vekili, mahkemenin gerekçesine dayandırdığı rapor ve ek raporların iddiaları ispatlamaya yeterli olmadığını, eksik inceleme ile oluşturulan rapor ve ek rapor gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verildiğini, davanın muarazının giderilmesi suretiyle sözleşmenin ifasının sağlanması yani davalı ... Şti. ne ait ruhsatın davacıya devrine ilişkin olduğunu, dava konusu protokol uyarında davacının çalışma uygunluk belgesinin devrini davalı .... Şti.'den talep etme hakkına sahip olduğunun ortada olduğunu, dosya kapsamında davalıların ne protokole ne de dava dışı.... Şti'nin protokolde şart koşulan tarihe kadar ön izin belgesini alamadığına, davacının ise protokole uygun şekilde ön izni alabildiği hususlarında itirazları bulunmadığını, davada deliler toplanırken çalışma uygunluk belgesinin .... Şti.'ne devredildiğini, 09/12/2020 tarihinde belgenin dava dışı....'ne devredildiğini, bu nedenle HMK 125. maddesi uyarınca mahkemece çözülecek ikinci bir konu gündeme geldiğini, ihbar olunan şirketin kötü niyetli olduğunun ispat edilmesi durumunda dava konusu ileri sürülebileceğinden bu hususun araştırılması gerektiğini, yargılama aşamasında sözleşmeye aykırı davranılmış olması gözardı edilerek sanki protokol yokmuş gibi devrin hukuka uygunluğunun tartışıldığını, devir hususunda kayyuma izin veren mahkemenin veya diğer yargı kararlarının taraflar arasında imza altına alınan protokole dayanılarak devir genel hukuk kaidelerine göre karar verilmesinin olağan olduğunu, bilirkişi raporunda işlemin Sağlık Bakanlığınca ve İl Sağlık Müdürlüğünce mevzuata uygun yapıldığı belirtilmiş olsa da bilirkişinin de taraflar arasında imzalanan protokolü görmezden gelip, devrin mevzuata uygun olması halinde dahi sözleşmeye aykırı olduğu gerçeğinin tespiti gerekirken aksi yönde karar verilmesinin hatalı olduğunu, dava konusunun devredilmesinin halinde talep edilecek tazminatın dava konusu malın değerine eşit tutarda tazminat olacağını, bu miktarın üçüncü kişiye devredilen mal veya hakkın devir tarihindeki değeri üzerinden bilirkişice hesaplanacağından tıp merkezi değerinin belirlenmesi gerektiğini, bilirkişiye tevdi talep etmişlerse de bu taleplerinin kabul görmediğini ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir. GEREKÇE :Dava şirket adına kayıtlı olan çalışma ruhsatının devrinin iptali ve davalı şirket adına kayıt altına alınması istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır. Davacı ve dava dışı....'ın Karşıyaka 3. Aile Mahkemesinde 2011/1035 esas ve 2013/375 karar sayılı kararla boşanma davası açtıkları ve bu davada tarafların boşanmasına karar verildiği, dava konusu şirketin %51 ve %49 ortakları olduğu boşanma davasından sonra İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde dava konusu şirkete SMMM ....'ın kayyum olarak atandığı, daha sonradan şirketin çalışma ruhsatının iptal olmaması için.... Şirketi ve davalı ....Şirketi arasında çalışma uygunluk belgesinin devri konusunda anlaşma yapıldığı, 14.11.2015 tarihine kadar çalışma ruhsatının geri kazanılması için yasal işlemler yapılması konusunda kararlaştırıldığı, devir bedelinin 250.000 TL+ KDV olarak belirlendiği bu protokole verilen şerhte ...'un da ön izin almak için işlemlerde bulunacağı.... firmasının ön izin alınması durumunda devir önceliğinin.... sağlık hizmetleri limited şirketine ait olacağının bu sözleşme imzalandıktan sonra 10 gün içerisinde eş protokol imzalanmazsa ...'un bu sözleşmeye muvafakat vermediğini beyan ettiği belirlenmiştir. Dava konusu şirkete ait çalışma ruhsatının ... Şti'ne devredilmesi için davalı şirket ile 01.10.2015 tarihli sözleşme yapıldığı belirlenmiştir. Dava konusu şirketin çalışma ruhsatının devri için 06.10.2015 tarihinde ortakların karar alarak çalışma ruhsatın iptal edilmemesi için öncelikle şirketin taşınması ve devir işlemleri için de vakit kazanılması için karar alındığı, şirket merkezinin... Müdürlüğü Sağlık Merkezi binasına nakil olunmasına oy birliğiyle karar verildiği, davacının Manisa İl Sağlık Müdürlüğü'ne başvurarak bu devrin engellenmesini talep ettiği ve fakat devrin 30.09.2016 tarihinde gerçekleştiği, devir bedelinin 250.000 TL+ KDV olarak ödendiği tespit edilmiştir. Yine 20.10.2015 tarihinde ortakların karar alarak ön izin alma başvurusu yapılmasına karar verdikleri, daha sonra bilirkişi ....'ın bilirkişi raporunda belirttiği HMK m.125'e göre şirket konusunun devri söz konusu olduğu ileri sürülerek dava ... Şti'ne yöneltilmiştir. Somut olayda davacının iddia ettiği üzere şirketin çalışma ruhsatının kendi üzerine geçirilmesi için protokolde bir hüküm bulunmadığı ve devrin kayyım tarafından İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21.12.2015 tarihli ek kararında yer aldığı üzere şirket işlemlerini yapabilme yetkisinin kayyum da bulunduğu ve kayyımın tasfiye için bu işlemi yaptığı belirlendiğinden, davacının çalışma ruhsatının devri için daha önceden de bu konuda 06.10.2015 ve 20.10.2015 tarihli ortaklar kurulu kararında görüşünü belirttiği şirketin çalışma ruhsatının devrini talep ettiği, dolayısıyla ortada bir muaraza bulunmadığı belirlenmiştir. Her ne kadar mahkeme tarafından HMK m.125'e göre davanın....Şti'ne çalışma ruhsatı devri edildiğinden yönetilmesi yönünde karar verilmiş ise de bu davalıya karşı açılan davanın da reddi gerektiği belirlenmiştir. Davacının istinaf talebinde bulunduğu taleplerinin mahkeme tarafından değerlendirildiği, davacının iddia ettiği üzere protokolde çalışma ruhsatının kendi üzerine geçirileceğine ilişkin bir hüküm bulunmadığı ve şirketin tasfiye süreci içerisinde devrin gerçekleştirildiği ayrıca alacağın tazminata dönüştüğünü ve bu nedenle yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınmasını istediğine ilişkin talebinin de reddinin gerektiği tespit edildiğinden istinaf taleplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Davacı yönünden istinaf karar harcı olan 732,00 TL'den peşin alınan 427,60 TL'nin mahsubu ile bakiye 304,40 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-İstinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay ilgili Hukuk Dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere 04/11/2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.