Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/889 E. 2024/612 K.

T.C. ANTALYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2022/889 Esas KARAR NO : 2024/612 DAVA : Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 27/12/2022 KARAR TARİHİ : 15/10/2024 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacı iş sahibi vekili, ... İlçesi ... yapım işinin ... tarafından ihale edilerek ...-... yılları arasında davalı yüklenici ortaklığa imal ettirildiğini, ... yılı ... ayında tam kabulünün yapılarak işletmeye alındığını, şebekenin işletmeye alınmasından itibaren ... arıza meydana geldiğini, arızaların şebeke borularının muhtelif oranlarda yarılması şeklinde gerçekleştiğini, arızaların kamu hizmetinin aksamaması nedeniyle maddi külfetine katlanarak idare tarafından onarıldığını, ...'nin ... maddesi gereğince yüklenicinin kesin kabulden itibaren 15 yıl sorumlu olduğunu, arızanın sürekli meydana gelmesinden dolayı imalatın gizli ayıplı olduğu kanaatine varılarak ... Sulh Hukuk Mahkemesi ... Değişik İş sayılı dosyası ile delil tespiti yaptırıldığını, ... ... da teknik testler yapıldığını, ... tarihli raporda boruların tamamının, sözleşme tarihinde geçerli olan ...-...-... standartlarına ve ihale şartnamesine uygun olmadığı, gizli ayıp içerdiğinin tespit edildiğini, arabuluculuk müzakerelerinde anlaşma sağlanamadığını, ilçede neredeyse her gün arıza meydana geldiğini, su kesintileri nedeniyle hattın tamamının yeniden yapılması, ayıplı boru hatlarının onarılması gerektiğini, içme suyu hattı yenilenmedikçe kamu mağduriyetinin sona ermeyeceğini beyanla, TBK 475 maddesi kapsamında onarım yapılması mümkünse boruların ayıpsız misli ile değiştirilerek hattın ücretsiz olarak onarılmasına karar verilmesini, onarım mümkün değil ise hattın tamamının yeniden imal edilmesi gerektiği için işin yeniden imal bedelinin uzman bilirkişiler tarafından hesaplandıktan sonra artırılmak üzere şimdilik ... TL nin ... tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan tazminine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Davalının davacı şirketle herhangi bir ticari ilişkisi bulunmadığını, davanın öncelikle husumet nedeniyle reddi gerektiğini, teslim edilen mallarla ilgili TBK 231 maddesi uyarınca 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, davacının kabul komisyonunca testler yapılması suretiyle kontrol ve kabulünün yapılarak malların teslim alındığını, ürünlerde bir imalat hatası bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla borularda bir ayıp var ise bu ayıbın boruların kullanma, uygulama ve montaj işlemlerinden kaynaklanmasının muhtemel olduğunu, delil tespitinde tek taraflı alınan raporu kabul etmediklerini, boruların hangi şartlar altında döşendiğini, nasıl muhafaza edildiğini, arıza halinde nasıl müdahale edildiğini bilmediğini, ayıbın gizli ayıp olduğu varsayılsa dahi, ayıbın TBK 223 maddesi uyarıca makul sürede bildirilmediğini, ayıp iddiasının üzerinden bir yıl geçtiğini, meydana gelen zararların, boruların imalatından kaynaklandığına dair herhangi bir ispat şartının sağlanmadığını, sebep sonuç ilişkisinde olmayan, nedensellik bağı kurulamayan zararlardan sorumlu olunmayacağını, zarar görenin zararı azaltma külfeti bulunduğunu, davacının kendi kusurlu eylemi ile zararın doğmasına ve hatta artmasına sebebiyet vermiş olabileceğini, kendi kusurlu eylemi ile menfaat elde edilemeyeceğini, davacının dürüstlük kurallarına aykırı bir tutum içinde olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir. Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak taleplerinin ... zamanaşımına tabi olduğunu, davanın öncelikle zamanaşımından reddi gerektiğini, işin geçici ve kesin kabulünün gerçekleştiğini, işletmenin davacının kullanımına bırakıldığını, davacının işletmesinden ve kullanımından kaynaklanan arızalardan davalının sorumluluğuna gidilemeyeceğini, yapılan her işte davacının kontrol ve onayının mevcut olduğunu, ... ... ... uyarınca kullanma ve işletimden kaynaklanan hallerde bakım ve onarım yükümlü ... söz etmenin mümkün olmadığını, davacının bahsini ettiği onarımların bildirilmeksizin yapıldığını, onarımların gereği gibi yapılmamasının zararın artmasına neden olabileceğini, boruların ve sözleşme kapsamında kullanılan diğer malzemelerin davacının onayı ile kullanıldığını, bu konuda onay formları, fabrika test ve muayene kabul tutanaklarının bulunduğunu, davacının kabul komisyonunca kontrol ve incelemeye tabi tutularak uygunluğunun kabul edildiğini, TBK 476. maddesi gereğince ayıbın işsahibinin verdiği talimattan doğmuş ve herhangi bir sebeple işsahibine yüklenebilecek olursa işsahibinin eserin ayıplı olmasından doğan haklarını kullanamayacağını, gizli ayıp iddiasının yerinde olmadığı gibi süresinde ayıp ihbarında bulunulmadığını, davacının hiçbir bildirim veya uyarısı bulunmadığını, arızaların herhangi bir bildirim yapılmadan davacı tarafından giderildiğini, 2017 yılından bu yana 5 yılı aşkın bir zamanda herhangi bir bildirimde bulunulmadığını, gizli ayıbın gecikmeksizin bildirilmesi gerektiğini, delil tespitinin kesin delil sayılamayacağını, hatta bilirkişinin de davacı bünyesinde çalıştığını, bilirkişi raporunun tebliğinden sonra da hiçbir bildirimde bulunulmadığını, husumet yöneltilmesinin. mümkün olmadığını çünkü davacı ile diğer davalı arasında görüşmeler gerçekleştirilerek yapılan görüşmeler sonucunda boruların teknik şartnameye ve standartlara uygun olduğunun kabul edilerek onaylandığını, davacının TBK 474. Maddesindeki seçimlik haklarda dahi yer almayan fahiş taleplerde bulunduğunu, yeniden yapım maliyetinin belirlenmesi ve bu tutara hükmedilmesinin hukuken kabul edilebilir olmadığını, davacı tarafından kesin teminatın iade edilerek işin sözleşme ve ihale dokümanına uygun yerine getirildiğinin kabul edildiğini, teminatın iadesi ile davalının ibra edilmiş olduğunun kabulünün gerektiğini sonuç olarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İnşaat mühendisi bilirkişi ..., makine mühendisi bilirkişi ..., jeoloji mühendisi bilirkişi ..., kimya mühendisi bilirkişi ..., nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle: "1- Dava konusu ... (...) ... nin .../... no ile ihale edildiği, sözleşmenin taraflarının .../... ile yüklenici/... ve ..., ihale bedelinin ... TL olduğu, işin 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre ihale edildi geçici kabulünün ..., kesin kabulün ... tarihinde yapıldığı, ... tarihinde onaylandığı, 2- Dava konu iş kapsamında ... mm çaplarında ... ... boru kullanıldığı, 3- Gerek tespit bilirkişi raporuna konu deney sonuçları gerekse Mahkeme nezdinde çıkarılan ... mm ve ... mm ... ... boruların deneye tabi tutulması sonucunda (rapor içerisinde deney sonucu detaylı olarak anlatılmıştır) boruların teknik şartname ve standartlara uygun olmadığının tespit edildiği, 4- Davacı tarafından 2017-2020 (... ayı dahil) dönemine ait ... mm çapındaki ... borularda oluşan arıza ve tamirlerle ilgili arıza döküm listesi ve 18 adet tespit tutanağının bulunduğu, listede ... çaplarında ... borularda çok sayıda arızanın bulunduğu ve tamiratın yapıldığının görüldüğü, İhale konusu işin hakkediş ödemelerinde bu çaplara ait ödemelerin mevcut olmadığı, dolayısı ile dosyada proje mevcut olmadığından boruların yer aldığı mahallelerin proje kapsamında olup olmadığı tespit edilemediğinden, arızalar için harcanan tamir bedelinin hesaplanamadığı, 5- İhale konusu iş için yapılan mukayeseli keşif cetveline göre; işin sözleşme tutarının (...-... borular yönünden) ... TL, 2.keşif tutarının ... TL olduğu, 2012 yılı birim fiyatları dava tarihine ... edildiğinde (... tarih ... sayılı Resmi Gazetede yayımlanan karne katsayılarına göre .../... dönemi karne katsayısı ...), mevcut hatta yeniden kazı söküm yapılmadan, yeni hat döşenmesi halinde; Yeniden yapım bedelinin ... TL x ... ... TL (malzeme, işçilik, genel giderler, yüklenici karı dahil KDV hariç) olabileceği" sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Mahkememiz ... tarihli ara kararı ile;Dosyanın daha önce görev alan bilirkişi heyetine tevdii ile; taraf vekillerinin rapora yapmış olduğu itirazlarının her birinin ayrı ayrı değerlendirilmesinin istenilmesine, ayrıca dosya kapsamında bulunan arıza kayıtları nazara alındığında gizli ayıp kabul edilmesi ihtimaline binaen davacının bu ayıbı bilmesi, tespit etmesi gereken makul tarihi de belirlenmesinin istenilmesine karar verilmiş, Bilirkişi heyetinin ... tarihli ek raporunda özetle; " İhaleye konu borular teknik şartnamede yer alan standartlar yönünden ... mm, ... mm ... borudan numune alınarak teste tabi tutulmuştur. Sonuçlar kök raporda değerlendirilmiş olup, gereken standartları sağlamadığı görülmüştür. Keşif esnasında ...'lük ... borudan numune alınırken borunun tamir edildiği görülmüştür. Ayrıca ... ve ... m3’lük depo boru hattında tamiratların yapıldığı, asfalt yamalarından anlaşılmaktadır mevcut boruların şartname standartlarını sağlamadığı, dolayısı ile yapılan yamaların ne kadar sağlıklı olduğu ya da başka bir deyişle yapılan ... sonrası hattın başka noktalarında da arızaların oluşmasının muhtemel olduğu, ... Kesin Kabul Tutanağı incelendiğinde; İşin bitirildiği tarihin ve geçici kabulün ... olduğu, teminat süresinin 12 ay olduğu, içerisinde ... yetkilisi de olan kesin kabul komisyonu tarafından, yapılan işin sözleşme ve eklerine uygun olduğu ve işin teminat süresinde gerektirdiği gibi korunduğu, işin kesin kabule engel olabilecek eksik, kusur ve arızaların bulunmadığı belirtilerek ... tarihinde düzenlendiği,kesin kabulün ... tarih ... sayı ile onaylandığı, görülmektedir. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun Yapım işlerinde yüklenicilerin ve alt yüklenicilerin sorumluluğu başlıklı 30. maddesi; Yapım işlerinde yüklenici ve alt yükleniciler, yapının fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmaması, hileli malzeme kullanılması ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan, yapının tamamı için işe başlama tarihinden itibaren kesin kabul tarihine kadar sorumlu olacağı gibi, kesin kabul onay tarihinden itibarende onbeş yıl süreyle müteselsilen sorumludur. A-) Keşif esnasında mahkeme Heyeti ile birlikte, bilirkişiler sadece alınması gereken yerlerden usulüne uygun olarak numuneleri almış ve fotoğraflarını çekmiş, gerekli olan test ve kimyasal analizleri yapılması için ... na mahkeme tarafından gönderilmiş olup test ve analizler adı geçen ... tarafından yapılmıştır. B-) Analizleri yapan kurumun söz konusu test ve kimyasal analizleri ... standartlarına uygun olarak yaptığı raporlarında belirtilmiş olup sonuçlar tarafımızdan bu veriler doğrultusunda bilimsel olarak değerlendirilmiştir. ... Standartlarını, ...’nün bilimsel olarak hazırladığı ve ... standartları ile uyumlu hale getirmek için gerekli olan çalışmaları yaparak ... (...) statüsünü almak suretiyle ... standartları ile uyumlu hale geldiği anlaşılmaktadır. C-) .. nün dışında başka bir kurum veya kuruluşun standart hazırlama yetkisi bulunmamaktadır. Kurum ve kuruluşlar kendi içişleri ile ilgili şartname hazırlayabilir, mütalaa verebilirler, ancak kamu kurum ve kuruluşlarının bu mütalaalara ve esaslara uygun rapor hazırlama zorunluluğu yoktur. Bu nedenle davalı vekilinin,“ Şu aşamada; ... tarafından, tanzim olunan bir standart ölçüm esaslarının değerlendirilmeksizin rapor tanzim edilmesi kabul edilemez” iddiasını, bilirkişi heyeti olarak kabul etmemiz mümkün değildir. Ayrıca ...’nin, kurum ve kuruluşları ile su konusunda ...’nin yasal olarak yetkili ve uzman kuruluşu olduğu bilinmektedir. Dolayısıyla adı geçen ... tarafından yapılan test ve kimyasal analiz sonuçlarına göre kök raporumuzdaki değerlendirmelerin esas alınması kanaatine varılmıştır. Borunun geçtiği güzergaha göre üst kaplama asfalt, stabilize veya toprak olarak planlanmıştır. Hattın geçtiği güzergahın mevcut durumu, yolun yükü vs.hususlar proje aşamasında değerlendirilerek proje oluşturulur. Söz konusu proje ... tarafından düzenlenmiş olup, ihale edilerek uygulaması yapılmıştır. Dava konusu ... hattına ait proje dosyaya sunulmadığından, ... döşenmesi konusundaki genel teknik bilgiler doğrultusunda inceleme yapılmıştır. Keşif esnasında gömlekleme ve yataklamanın yeterli düzeyde olduğu, numune alınan ... borunun geçtiği hattın sonlandırmasının asfalt ile yapıldığı görülmüştür. kullanım kaynaklı tahribat oluştuğunu göstermektedir. Boruların üretildiği fabrikada test yapılarak, Muayene Kabul Komisyonunca ürünler kabul edilmiştir. Tespit raporunda ve huzurdaki davada olduğu gibi ... olmuş kuruluşlarda test yapılmadan komisyonca ürünün kabul edilmesi, sevkiyatın yapılarak, imalatın yapılması hususunun takdir ve değerlendirmesi Sayın Mahkemeye aittir. Dosyada bulunan tutanağa konu testler ... günü komisyonun da hazır bulunmasıyla yapılarak tutanak düzenlenmiş ve sevkiyat gerçekleşmiştir. İmalata giren borular tek partide üretilecek miktarda olmadığından, her parti üretim sonunda fabrika laboratuvarında yapılan test yanında ... olmuş laboratuvarda da test edilerek, üretime alınması gerektiği kanaatine varılmıştır. Davaya konu işte kullanılan ... borulardan dış çapı ... mm olan borunun ..., ... mm çapındaki borunun ..., diğer pozlarda yer alan muhtelif çaplardaki boruların ise ... olduğu, ihale dosyasında bulunan belgelerde ve mukayeseli keşif listesinde mevcuttur. Boruların ... borusu olması nedenyle iş kalemleri listesinde belirtilen ... basınçlarına dayanması esastır. İhale sözleşmesi ... tarihinde yapılmıştır. Dosyada bulunan tutanağa konu testler ...-... günü komisyonun da hazır bulunmasıyla yapılarak tutanak düzenlenmiş ve sevkiyat gerçekleşmiştir. İmalata giren borular tek partide üretilecek miktarda olmadığından, her parti üretim sonunda fabrika laboratuvarında yapılan test yanında ... olmuş laboratuvarda da test edilerek, komisyonca boruların kabul edilmesi ve üretime alınması gerektiği kanaatine varılmıştır. Söz konusu işin tamamlanması sonucu geçici kabulünün ... tarihinde yapıldığı, işin sözleşme ve eklerine uygun şekilde yapıldığı, kesin kabul tutanağının ... tarihinde düzenlendiği, ... tarihinde onaylandığı, görülmüştür. Boruların arızalarının ... tarihinde başladığı, İlk arızanın meydana geldiği ... ile onay tarihi olan ... tarihine kadar çeşitli boru çaplarında ve mahallelerde 16 adet arızanın olduğu ve tamir edildiği, bu arızalara ilişkin yükleniciye yapılmış bildirimin bulunmadığı ve kesin kabulün yapıldığı, ... tarihinde başlayan arızaların artarak devam ettiği, ...-... döneminde dava konusu borularda toplam ... adet arızanın meydana geldiği, ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş dosyası ile ...’ın tespit talebinde bulunduğu ve ... tarihinde mahallinde numune alınarak teste tabi tutulmak üzere laboratuvara gönderildiği, ... tarihli laboratuvar raporuna göre numunelerin şartnamede belirtilen özellikleri taşımadığının rapor edildiği, rapor tarihinden sonra da yine arızaların görülmeye ve tamir edilmeye devam edildiği, huzurdaki davanın ise ... tarihinde açıldığı, Makul sürenin, boruların şartnameye uygun olmadığının anlaşılmasıyla başladığı, ancak ... - ... tarihleri arasında davalılara yapılmış bildirimin bulunmadığı, sorumlu olabilir., denildiği, ... ihalesinin birim fiyat teklif esasın göre yapıldığı, yüklenicinin ...ve ..., boruların üretildiği firmanın ise ..., olduğu, sözleşmenin tarafları arasında ... tarihli sözleşmenin düzenlendiği, işin ...-... ve ... yıllarında yapılacağı ve işin ihale bedelinin ... TL olduğu, yükleniciye ... adet hakkediş ödendiği, son hakedişin ... tarihli ...-kesin nolu hakkediş olduğu, bu hakedişe göre toplam imalat bedelinin ... TL (mukayeseli keşif cetveline göre davaya konu borularda imalat bedelinin ... TL olduğu) müteahhide ödenen toplam bedelin ...-kesin hakedişe göre (fiyat farkı, KDV dahil) ... TL olduğu görülmektedir. İhale konusu işin birim fiyat analizlerinde imalata giren sarf malzemesi, işçilik, yüklenici karı gibi poz detayların mevcut olmadığı, birim fiyat olarak toplam bir bedelin imalat birim bedeli olarak yazıldığı, ihalenin de birim fiyat bedelli ihale olması nedeniyle, her kalem karşılığındaki bedel içerisinde malzeme, işçilik, yüklenici karının mevcut olduğu, görülmektedir. Kök raporda; yeniden yapım bedeli ... TL (malzeme, işçilik, genel giderler, yüklenici karı dahil KDV hariç) olabileceği hesaplanmıştır. ..., yönünden değerlendirildiğinde; imalat bedelinin genel olarak %40’nın zaiyat dahil boru malzemesi, kalan kısmın diğer malzemeler ve işçilik olduğu kanaatiyle, %40’a isabet eden (yeniden) boru bedelinin (... TL x %... =) ... TL olduğu, Müteahhit firma yönünden değerlendirildiğinde ise; (yeniden) imalat bedelinin; ... TL – ... TL ... TL olabileceği hesaplanmıştır. Sözleşme konusu işe düzenlenen mukayeseli keşifte yer alan boru çapları: ... mm çapında borular boru döşenmesi imalatında ... mm çapında borular ... hattı döşenmesi ... mm çağındaki boru bağlantı hattında, ... mm çapındaki borular ise tahliye ayağı döşenmesinde kullanılan boru çaplarıdır. ...-... döneminde ortaya çıkan arızalar ve yapılan tamirlerle ilgili olarak yükleniciye (...) bildirimde bulunulmadığı, Davacı tarafından dosyaya sunulan arıza kayıtlarının incelenmesi sonucunda; İlk arızanın ... tarihinde (...) ... Mahallesinde ... mm çaplı boruda (...) ortaya çıktığı, arızanın çabuk tamir parçası ile giderildiği, İHALE KAPSAMINDA DÖŞENEN BORULARDA; 2017 yılında ... adet arızanın meydana geldiği, tamir bedelinin ... TL olduğu, 2018 yılında ... adet arızanın meydana geldiği, tamir bedelinin ... TL olduğu, 2019 yılında ... adet arızanın meydana geldiği, tamir bedelinin ... TL olduğu, 2020 yılında ... adet arızanın meydana geldiği, tamir bedelinin ... TL olduğu, 2021 yılında ... adet arızanın meydana geldiği, dava konusu borularda meydana gelen arızanın ... adet ve tamir bedelinin ... TLolduğu, 2022 yılında ... adet arızanın meydana geldiği, dava konusu borularda meydana gelen arızanın ... adet ve tamir bedelinin ... TLolduğu, listelerden hesaplanmıştır. 2021-2022 yılı listelerinde dava konus boru çapları haricinde bulunan çaplarda da tamiratların yapıldığı ve bedelinin listede yer aldığı görülmüştür. Bu çaplar sözleşmeye konu boru çapları olmadığından, yapılan tamirat ve bedeli tamirat bedellerinin hesabında dikkate alınmamıştır. İhale konusu işin birim fiyat analizlerinde imalata giren sarf malzemesi, işçilik, yüklenici karı gibi poz detaylarının mevcut olmadığı, birim fiyat olarak toplam bir bedelin imalat birim bedeli olarak yazıldığı, ihalenin de birim fiyat bedelli ihale olması nedeniyle, her kalem karşılığındaki bedel içerisinde malzeme, işçilik, yüklenici karının mevcut olduğu, dolayısı ile pozu oluşturan alt kalemlerin detayı fiyatta belli olmadığından, kök raporda karne katsayısı ile değerlendirme yapılarak yeniden yapım bedeli hesaplanmıştır. " sonuç ve kanaatinin bildirildiği görülmüştür. Davacı vekili ... tarihli talep sonucunu artırma dilekçesi ile; "Yapım işinde kullanılan boruların nitelikleri sağlamadığı bilirkişi raporunda tespit edilmiş olduğundan ve bu boruların tamiri ve onarılmasının mümkün olmadığı anlaşıldığından, raporda boru bedeli olarak tespit edilen ... TL miktarın davalı ... firmasından, yine raporda imalat bedeli olarak tespit edilen ... TL miktarın davalı ... şirketinden ... tarihinden itibaren mevduata uygulanacak en yüksek avans faizinin davalılar tarafından müşterek ve müteselsilen müvekkile ödenmesine, İhale kapsamında döşenen standartları sağlamayan boruların ... tarihine kadar müvekkil tarafından ödenen tamir bedelleri (... yılına ait tamir bedeli ... TL, ... yılı tamir bedeli ... TL ... yılı tamir bedeli ... TL ... yılı tamir bedeli ... TL, ... yılı tamir bedeli ... TL ... yılı ait bedeli ... TL olmak üzere) toplamının ... TL miktarın davalılar tarafından müştereken ve müteselsilen dava tarihinden itibaren mevduata uygulanacak en yüksek avans faizinin müvekkile ödenmesine" karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, davalı ... ve ... ortaklığı tarafından yapımı üstlenilen " ... İlçesi ... İşi" nedeniyle TBK 475.maddesi kapsamında açılan tazminat davası olup, davacı yan .../...'lu inşaat kapsamında ... standartlarına ve ihale sözleşmesine aykırı olarak ayıplı olan borularla imal edilen boru hattında yer alan boruların TSK 475/3.maddesi uyarınca ayıpsız misli ile değiştirilerek hattın ücretsiz şekilde onarılmasını, onarım mümkün olmadığı takdirde hattın tamamı yeniden imal edileceği için işin yeniden imal bedelinin davalıdan tazminine karar verilmesini talep etmiştir. Öncelikle husumet dava şartına yönelik usuli savunmalar üzerinde durulmuş, davalı ... yönünden, 4735 sayılı Kamu ihale Sözleşmeleri Kanununun tedarikçilerin sorumluluğunu düzenleyen 33. Maddesi ele alınmıştır. Anılan madde " Tedarikçiler, taahhütleri çerçevesinde kusurlu veya standartlara uygun olmayan malzeme verilmesi veya kullanılması, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan doğrudan sorumludur. Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre tedarikçiye ikmal ve tazmin ettirilir. Ayrıca haklarında 27 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü haiz olup, davalılardan ...'nin sözleşme ve şartnamelerin tarafı olmadığı, alt yüklenici vasfı bulunmadığı, davacıya karşı taahhüdü bulunmadığı, yalnızca davalı yüklenicilerin tedarikçisi olduğu kabul edilmiştir. Sözleşmelerin nisbiliği ilkesi gereğince sözleşmesel edimlerin yerine getirilmemesinden ayrıca bir taahhütte bulunulmamış ise sözleşmenin tarafları sorumlu olup, davalının yüklenici davalılara karşı sorumluluğu olsa da, davacıya karşı sorumluluğu bulunmadığı kabul edilmiştir. Davacının ihale sözleşmesi uyarınca test ve mal kabul aşamasında yüklenici davalıların yanında bulunması ve tutanağa imza atmış olması davalı ...'yi sözleşmenin tarafı haline getirmez, bu nedenle bu davalı hakkında pasif husumet yokluğu nedeniyle ret kararı verilmiştir. Zamanaşımı yönünden yapılan değerlendirmede, taraflar arasındaki iş, ihale mevzuatı kapsamında yapılmış bir eser sözleşmesi niteliğinde olup, Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin, Yüklenicinin bakım ve düzeltme sorumluluğu başlıklı ... maddesinin ... fıkrasında; Yapım işlerinde yüklenici ve alt yükleniciler, yapının fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmaması, hileli malzeme kullanılması ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan, yapının tamamı için işe başlama tarihinden itibaren kesin kabul tarihine kadar sorumlu olacağı gibi, kesin kabul onay tarihinden itibaren de on beş yıl süreyle müteselsilen sorumludur. Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre yüklenici ve alt yüklenicilere ikmal ve tazmin ettirilir. Ayrıca haklarında 4735 sayılı Kanunun 27 nci maddesi hükümleri uygulanır. Yapım İşleri Muayene ve Kabul Yönetmeliği'nin 14. Maddesinde; kesin kabul tutanağının yetkili makam tarafından onaylanmasından sonra yüklenicinin sözleşme konusu işten dolayı idareye karşı herhangi bir sorumluluğu kalmaz, ancak 4735 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 13. ve 30. maddeleri hükümleri saklıdır. Yine 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun Yapım işlerinde yüklenicilerin ve alt yüklenicilerin sorumluluğu başlıklı 30. maddesi; Yapım işlerinde yüklenici ve alt yükleniciler, yapının fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmaması, hileli malzeme kullanılması ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan, yapının tamamı için işe başlama tarihinden itibaren kesin kabul tarihine kadar sorumlu olacağı gibi, kesin kabul onay tarihinden itibaren de onbeş yıl süreyle müteselsilen sorumludur. Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre yüklenici ve alt yüklenicilere ikmal ve tazmin ettirilir. Ayrıca haklarında 27 nci madde hükümleri uygulanır. Anlatılan mevzuat hükümleri çerçevesinde somut olayda 15 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı kabul edilerek aksi yöndeki savunmaya itibar edilmemiştir. Mahkememizce yapılan keşif sırasında Mahkeme hakimi ve tarafların huzurunda ihale konusu boruların geçtiği hattan ... ve ... mm çapındaki borulardan numune alınmış, alınan numunelerin ... (...) ... şartlarını sağlayıp sağlamadığının test edilmesi için; ( boyut tayini, yoğunluk deneyi, çekme özelliklerinin tayini, ... veya ... dağılım derecesinin tayini, ... ve ... ile ... tayini, ... akış hızı tayini "...",..., ... süresinin tayini, ... madde muhtevasının tayini, iç basınca direncin tayini) testlerinin ... ce yapılması sağlandıktan sonra gelen test sonuçlarına göre; "... (... ve ...) TAYİNİ (...) Testinde, çapı ... mm ve ... mm çapında ki borunun ... ile yapılan Ortalama Dış Çap (mm) ölçümlerinin sonuçları ...-...+... Standardına uygun olmadığı, ... MİKTARININ TAYİNİ (...) standardına göre çapı ... mm ve ... mm olan her iki boruda yapılan ... Miktarı Tayini sonuçları ...-... Standardına uygu olmadığı, ... MADDE MUHTEVASININ TAYİNİ (...) Standardına göre çapı ... mm ve ... mm olan her iki boruda yapılan tayin sonuçlarına göre, çapı ... mm olan borunun Ortalama ... Madde Miktarı(mg/kg) nın ...-... Standardına uygun olmadığı, İÇ BASINCA DİRENCİN TAYİNİ (...) standardına göre çapı ... mm ve ... mm olan her iki boruda yapılan İç Basınca Direncin Tayini sonuçlarına göre, çapı ... mm ve ... mm olan borulara ... Bar basınçta, ... + -1 derecede, ... saat süreyle ve ... Gerilmesi: ... olan şartlarda test işlemi uygulandığı çapı ... mm olan boruda ... saatte YARILMA meydana geldiği, çapı ... mm olan borunun ...-... Sandardına uygun olmadığı" anlaşılmıştır. Test sonuçları da esas alınarak bilirkişi heyetince düzenlenen kök rapor, ek rapor, yine ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyasında ... dan alınan rapor sonuçları ve ... Şartnamesi'ne göre; Dava konu iş kapsamında ... mm çaplarında ... boru kullanıldığı, gerek tespit bilirkişi raporuna konu deney sonuçları gerekse Mahkememiz nezdinde çıkarılan ... mm ve ... mm ... boruların deneye tabi tutulması sonucunda boruların teknik şartname ve standartlara uygun olmadığı sabit olmuştur. TBK’nun 219. Maddesine göre “ayıp, bir malın satıcı tarafından açıkça veya üstü kapalı olarak vaadedilmiş ya da sözleşmeyle izlenen amaç gereği bulunması gerekir ve beklenir (vaadedildiği varsayılmış) niteliklerden yoksun olması demektir. Eğer alıcı tarafından istendiği bildirilmiş eşyadan apayrı, bambaşka bir eşya teslim edilmişse, yani basit bir nitelik sapması(nitelik eksikliği) değil de apaçık bir özdeşlik veya türdeşlik sapması gerçekleşmişse, artık ayıplı ifadan değil de başka bir şeyle yanlış ifadan(...) söz edilir”(Prof.Dr. Rona Serozan, Borçlar Hukuku Özel Bölüm, İstanbul, 2002, syf.126,130). Başka bir deyişle “çeşidiyle belirlenen bir menkulün satımında, sözleşenlerin çeşidini belirlemek için sözleşmede öngördükleri vasıflardan biri teslim edilen şeyde bulunmazsa artık ayıplı teslim değil satılandan başka bir şeyin teslimi (...) söz konusudur”(Yargıtay 11.HD. 20.02.1999 tarih, 1988/9372 E., 1990/1085 K. sayılı ilamı). Bu durumda ise sözleşmeye konu ... işinde boruların imali-malzeme temini ile birlikte şebekenin inşa edilmesinden kaynaklı uyuşmazlığın çözümünde 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 112 ve devamı hükümlerinin nazara alınması gerekecektir. Bu itibarla; Mahkememizce somut uyuşmazlığın bahsedilen açıklamalar çerçevesinde değerlendirilip çözüme kavuşturulması gerektiği görülmüş, yukarıda değinildiği ve bilirkişi raporları ile de açığa kavuştuğu üzere; yargılama konusu olayda şebeke inşaatında kullanılan boruların sözleşmede vadedilen nitelikten yoksun olduğu, satıcı-yüklenicinin başka şeyi teslim ettiği, ayıplı ifanın değil başka bir şeyle yanlış ifanın söz konusu olduğu ve davalı yüklenici borcun gereği gibi ifa edilmemesinde kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini de ispat edemediği, uyuşmazlık TBK 112 vd hükümleri uyarınca çözüme kavuşturulduğundan, ayıp ihbarı savunmasına yönelik TBK 477 vd hükümlerinin somut olayda değerlenirilmesine gerek olmadığından, bu husus irdelenmeksizin alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlü olduğu anlaşılmış, neticeten davacının hükme esas alınan kök ve ek rapora göre tamir ve onarılması mümkün olmayan boruların bedeli olan ... TL ile boruların döşenmesi için gerekli imalat masrafı olan ... TL'nin tazminini talep edebileceği kabul edilmiş ve ıslah dilekçesinde davalılar Davalılar ... ve ...'den talep ettiği ... TL üzerinden davanın kabulüne karar verilmiştir. Alacağın ... TL lik kısmına dava tarihinden bakiye kısmı olan ... TL 'nin ıslah tarihi olan ... tarihinden itibaren avans faizine hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalı ... aleyhine açılan davanın pasif husumet ehliyetine ilişkin dava şartı yokluğundan -USULDEN REDDİNE, 2-Davalılar ... ve ... aleyhine açılan davanın KABULÜ İLE; ... TL tazminatın dava tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte ... TL 'nin ıslah tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 3-Islah dilekçesi ile tamir bedelleri için talep edilen toplam ... TL yönünden; dava dilekçesinde bu tazminat kalemine ilişkin usulüne uygun açılmış bir dava bulunmadığından bu talep hakkında karar verilmesine YER OLMADIĞINA, 4-Alınması gerekli ... TL harçtan, peşin ve tamamlama harcı olmak üzere alınan toplam ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalı ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsiline, Hazine'ye gelir kaydına, 5-Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin harç, ... TL tamamlama harcı ile ... TL başvurma harcı olmak üzere toplam ... TL'nin davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan toplam ... TL bilirkişi ücreti, ... TL. Taksi ücreti, ... TL tebligat ve posta gideri ile ... TL keşif harcı olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 7-A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin, davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 8- Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 7/1.maddesi uyarınca ... TL. vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... ne verilmesine, 9-Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca davacıya iadesine 10-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına, Dair, Davacı vekili ... ile ... ile davalı ... ile ... vekili (e-duruşma) ile ... (e-duruşma) ile ..., ..., davalı ... vekili ...'ın yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.15/10/2024 Başkan ... ¸e-imza Üye ... ¸e-imza Üye ... ¸e-imza Katip ... ¸e-imza