Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/392 E. 2023/893 K.

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA GEREKÇELİ KARAR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2022/392 Esas KARAR NO : 2023/893 HAKİM : ... ... KATİP : ... ... DAVACI : ... - ... VEKİLİ : Av. ... - .... DAVALI : ... - ... .... VEKİLİ : Av. ... - .... DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 17/06/2022 KARAR TARİHİ : 18/12/2023 KARAR Y.TARİHİ : 27/12/2023 Mahkememizde görülmekte olan "İtirazın İptali" davasının yapılan açık yargılaması sonunda, aşağıdaki karar tesis edilmiştir. I-İDDİALAR 1. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında kurulan ticari ilişki kapsamında müvekkilinin davalı şirkete faturaya konu ürünleri teslim ederek 23/02/2022 tarih ve ... nolu KDV dahil 159.300,00 TL faturayı düzenlediğini, davalının işin başlangıcında 14/02/2022 tarihinde elektrik pano işçilik bedeli açıklaması ile müvekkilinin banka hesabına 15.000,00 TL ödeme yaptığını, fakat ürünler teslim edilmiş olmasına rağmen faura bakiyesini ödemediğini, bunun üzerine bakiye alacağın tahsili için .... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının takibe haksız ve hukuka aykırı itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, itirazın haklı nedenlere dayanmadığını belirterek .... Esas sayılı takibine yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına, kötü niyetli davalı aleyhine alacağın %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II-SAVUNMALAR 2. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davayı kabul etmediklerini, zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, davacı tarafından yapıldığı iddia edilen işler dahil diğer işlerin dava dışı ... tarafından yapıldığını, davacının ...'ün taşeronu olduğunu, davacı ile müvekkili arasında herhangi bir ilişki bulunmadığını, dolayısıyla sözleşmede olmadığını, davacının tek taraflı düzenlediği faturanın müvekkili şirket tarafından kabul edilmediğini, davacıya yapılan 15.000,00 TL ödemenin de .... talimatı ile ... adına yapılan ödeme olduğunu savunmuş davanın reddine, haksız dava ve takip nedeniyle lehine %20 icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir. III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR A.Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar 3. Tarafların üzerinde uyuştuğu bir husus bulunmamaktadır. B.Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları 4. Taraflar arasında; fatura konusu işin yapılmasına dair sözleşme bulunup bulunmadığı, takip dayanağı fatura konusu işlerin davalı tarafça dava dışı üçüncü kişiyle akdedilen sözleşme kapsamında yapılıp yapılmadığı, davalı tarafından yapılan ödemenin niteliğinin ne olduğu, davalının husumet itirazının yerinde olup olmadığı, takip dayanağı faturanın taraf ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, kayıtlı ise bedelinin ödenip ödenmediği, noktalarında toplandığı görülmüştür. IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER 5. .... sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... tarafından, borçlu ... A.Ş. aleyhine, faturadan kaynaklı 144.300,00 TL alacağın tahsili amacıyla 07.04.2022 tarihinde icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin tebliği üzerine davalı borçlunun borca, faize ve tüm ferilerine itirazı üzerine takibin durduğu, iş bu davanın İİK m. 67 uyarınca yasal süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. 6. Tarafların arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığına dair arabuluculuk son tutanağı dosyada mevcuttur. 7. Taraflara ait BA/BS formları dosyaya kazandırılmıştır. 8. Davalı tarafından davacı hesabına 14.02.2022 tarihinde “ .... parsel elektrik pano işçilik bedeli” açıklaması ile yapılan 15.000,00 TL ödemeye ilişkin dekont. 9. Bilirkişi raporları. a) Mali Müşavir bilirkişi tarafından düzenlenen 08.12.2022 tarihli kök raporunun sonuç kısmında özetle; davacı tacir ile davalı şirketin ticari defter ve kayıtlarının yasa ve usullere uygun olarak zamanında tasdik işlemlerinin gerçekleştirdiği, taraflar arasında yazılı bir sözleşmenin bulunmamasına rağmen tarafların ticari defterler kayıtlarına göre, taraflar arasında banka aracılığı ile yapılan para havalelerinden kaynaklı ticari bir ilişki bulunduğunu, davacı taraf ticari kayıtlarına göre; 28.02.2022 ve takip tarihi itibariyle davacı tarafından davalı şirketten 144.300,00 TL alacaklı olduğu, buna mukabil davalı şirket ticari defter kayıtlarına göre, 20.02.2022 ve takip tarihi itibariyle davalı tarafın davacı tacirden 15.000,00 TL alacaklı olduğu, görüşü bildirilmiştir. b) Mali Müşavir bilirkişi tarafından düzenlenen 18.05.2023 tarihli ek raporunun sonuç kısmında özetle; davalı şirket ticari defterlerinde davalı şirket ile dava dışı ... arasında ticari münasebete ilişkin herhangi bir muhasebe kaydına rastlanmadığı görüşü bildirilmiştir. c) Davaya konu elektrik panolarının bulunduğu taşınmaz üzerinde elektrik mühendisi, nitelikli hesaplamalar uzmanı ve mali müşavir bilirkişi eşliğinde yerinde yapılan keşif neticesinde bilirkişi heyetince düzenlenen 21.11.2023 tarihli raporun sonuç kısmında özetle; taraflar arasında yapılmış yazılı bir sözleşme bulunmadığı, tarafların ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu ve takibe konu faturanın davacının ticari defterlerinde kayıtlı iken, davalı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, davalı şirketin faturaya konu elektrik panolarını dava dışı üçüncü kişilerden aldığını iddia ettiği, fakat dosyaya sunduğu belgelerden bu panoların bedelinin dava dışı üçüncü kişilere ... ve/veya ... ödenmediğinin anlaşıldığı, diğer yandan davalı şirketin takibe konu fatura düzenlenmeden önce 14.02.2022 tarihinde davacının banka hesabına “ .... parsel elektrik pano işçilik bedeli” açıklaması ile 15.000-TL ödeme yaptığı, mahallinde yapılan incelemede faturaya konu üzerinde davacının adının “...” olarak yazılı olduğu elektrik panolarının tamamının montajının yapıldığının görüldüğü, bu durumda davalı şirketin dava konusu elektrik panolarını davacıdan satın aldığının ve satın alınan bu malların davacı tarafından davalıya teslim edildiğinin tespit edildiği, bu nedenlerle takdiri mahkemeye ait olmak üzere 14.02.2022 tarihinde davacıya yapılan 15.000-TL tutarındaki ödemenin avans ödemesi niteliğinde olduğunun, yapılan bu ödeme ve davacının elektrik panolarını davalıya teslim edildiği dikkate alındığında taraflar arasında dava konusu elektrik panolarının satımı konusunda şifai olarak elektrik panosu alımına ilişkin sözleşme düzenlendiğinin değerlendirildiği, ...'ın yerleşik kararları gereğince davacının 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunun 21/2 maddesindeki karineden yararlanabilmesi için takibe konu e-arşiv faturasının davalıya teslim edildiğini ispat etmesi gerektiği, dosyada dava konusu bu faturanın davalı şirkete gerek elektronik ortamda gerekse fiziki olarak teslim edildiğini gösterir herhangi bir belge bulunmadığı, bu kapsamda faturanın içerik ve miktar yönünden kesinleşmediği, ancak mahallinde yapılan incelemede faturaya konu malların davalıya teslim edildiğinin anlaşıldığı, bu nedenle ...'ın yerleşik uygulaması gereğince malın teslim edildiği yıl serbest piyasa fiyatlarına göre yapılan hesaplamada davalıya teslim edilen elektrik panolarının serbest piyasa rayiçlerine göre bedelinin fatura belirtildiği gibi 159.300,00-TL olabileceğinin takdir ve hesap edildiği, buna göre tespit edilen 159.300-TL elektrik pano bedelinden davalının yapmış olduğu 15.000-TL ödeme mahsup edildiğinde davacının, davalıdan .... Esas sayılı takip dosyasında takip tarihi itibariyle talep edebileceği toplam alacağın 144.300,00-TL olduğu hesaplandığı, davacı da takipte davalıdan toplam 144.300,00-TL'nin tahsilini talep edebileceğini bildirmişlerdir. V-DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE 10. Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan fatura alacağının tahsiline yönelik girişilen icra takibinde vaki itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkindir. 11. Davacı taraf eldeki dava ile; davalı ile fatura konusu panoların satımı ve montajı konusunda anlaştığını, anlaşma uyarınca panoları satıp montajını yaptığını ancak davalının bakiye fatura bedelini ödemediğini, alacağın tahsili için icra takibine giriştiğini, davalının takibe itirazının haksız olduğunu, itirazın iptali ile inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. 12. Davalı taraf ise tebliğ aldığı ödeme emrine karşı, vekili aracılığıyla süresi içinde, "... Müdürlüğünüzün belirtilen takibine, takip konusu borca, faize, faiz oranlarına ve tüm ferilerine süresinde itiraz ediyoruz. Müvekkilimin hiç bir borcu bulunmamaktadır. Vaki itirazımıza göre takibin durdurulmasını vekaleten saygıyla iletirim." demiş, davaya cevaplarında ise; fatura konusu işlerin dava dışı ... isimli şahıs tarafından yapıldığını, davacının bu kişinin taşeronu olduğunu, davacı ile sözleşme bağının bulunmadığını, tek taraflı düzenlenen faturanın bağlayıcı olmadığını, yapılan 15.000,00 TL'lik ödemenin dava dışı ...'ün talimatı uyarınca yapıldığını savunarak davanın reddine karar verilmesini dilemiştir. 13. Davalı yan, taraflar arasındaki akdi ilişkiyi inkar ettiğinden, öncelikle bu hususun değerlendirilmesi gerekmektedir. 14. Davacı yan akdi ilişkinin ispatına yönelik 23.02.2022 tarih ve 159.300,00 TL bedelli faturaya dayanmıştır. 6102 sayılı TTK'nun m. 21/1'e göre, ticari işletmesi gereği mal satan, üreten veya karşı tarafın işini gören veya menfaat sağlayan tacir, talep üzerine fatura düzenleyip vermek ve şayet bedel ödenmiş ise bunu faturada belirtmek zorundadır. TTK m. 21/2 uyarınca faturayı alan kimse, aldığı tarihten itibaren 8 gün içerisinde bir itirazda bulunmaz ise, fatura içeriğini kabul etmiş sayılır. 15. ...'nun 27.06.2003 tarih ve .... sayılı ilamında da açıklandığı üzere; bir faturayı alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde faturanın içerdiği bilgilere itiraz etme hakkına sahiptir. Aksi taktirde faturanın içeriğini kabul etmiş sayılır (Fatura ve dava tarihinde yürürlükte olan 6102 sayılı TTK'nın m. 21/2.). Bu hüküm, fatura içeriğinden kabul edilen hususlara ilişkin olarak, faturayı düzenleyenin lehine; adına fatura düzenlenenin aleyhine bir karine getirmektedir. Bu karine, faturanın ispat gücüne yönelik bir düzenlemeyi ortaya koymaktadır. Diğer anlatımla, fatura, düzenleyen aleyhine delil olduğu gibi, kendisi faturayı düzenlemediği halde tebliğinden itibaren sekiz gün içinde itiraz etmeyen aleyhine de delil olabilecektir. Faturanın adına tanzim edilen aleyhine ispat vasıtası olması, yani, faturayı alan kişinin fatura kendinden sadır olmamakla birlikte aleyhine delil teşkil etmesi TTK'nın 21. maddesinin 2. fıkrasında düzenlenen ve yukarıda ayrıntısı açıklanan bu karineden kaynaklanmaktadır. İşin bedeli sözleşme kurulurken kararlaştırılmış olup, fatura ise bu aşama ile ilgili değil, ifa safhası ile ilgili bir belgedir. Fatura öncesinde taraflar arasında borç doğurucu hukuki ilişkinin bulunması, faturanın da bu ilişki nedeniyle düzenlenmiş olması gerekir. Faturayı alan (faturayı defterlerine kaydetmemesi koşulu ile) akdi ilişkiyi inkâr ettiğinde, faturayı gönderenin önce akdi ilişkiyi kanıtlaması gerekir. Faturaların borçluya tebliğ edilip edilmediği, itiraza uğrayıp uğramadığı belirlenmeli, faturaların tebliğ edilmiş ve 8 günlük itiraz süresi içerisinde itiraz edilmemiş olduğunun tespiti halinde faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunun alacaklı tarafça kanıtlanmış olduğu ve sadece fatura içeriğinin kesinleştiği, bunun aksinin yani faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığının ve kesinleşmediğinin kanıt yükünün bu kez borçluya geçtiği kabul edilmelidir. Faturaların tebliğ edildiğinin alacaklı tarafça kanıtlanamaması ya da kanıtlanıp da süresinde iade edildiğinin borçlu tarafça kanıtlanması halinde, borçlu taraf alacaklının hizmet vermediğini savunmakta ise, faturaya konu hizmetin verildiğinin alacaklı tarafça kanıtlanması; borçlunun faturaları tebliğ alıp süresinden sonra iade etmesi halinde de faturanın alacaklı tarafça gönderilmesi şeklindeki icabı, borçlunun (faturayı defterine kaydetmemek ve hizmet almadığını savunmak suretiyle), kabul etmemesi ya da borçlunun faturayı kendi defterine kaydetmekle birlikte süresinde itiraz ve iade etmesi halinde hizmetin verildiğini yine alacaklının kanıtlaması gerekeceğinden, bu doğrultuda alacaklının delillerinin toplanıp değerlendirilmesi, şayet borçlunun faturaları kendi defterlerine kaydetmesi halinde alacaklının HMK'nın 222. maddesi uyarınca alacağını ispatladığının kabul edilmesi gerektiği gözetilmelidir ( ... ve 11.11.2020 günlü ilamı). 16. Yukarıda yazılı açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde; davacının 23.02.2022 tarih ve 159.300,00 TL bedelli faturayı düzenleyerek kendi ticari defterlerine kaydettiği görülmüş ise de faturayı davalıya tebliğ ettiğine dair ispata elverişli yazılı delil ibraz edememiştir. Bu durumda takip ve dava konusu faturanın akdi ilişkinin ispatı için tek başına yeterli olmadığı, davacı alacaklının fatura konusu işi yaptığını ispat etmesi gerekmektedir. 17. Davacı yan akdi ilişkinin ispatına yönelik olarak takip dayanağı fatura dışında, 14.02.2022 tarihli dekontu delil olarak göstermiş olup, dekontun; davalı şirket tarafından 14.02.2022 tarihinde davacının banka hesabına “ ....parsel elektrik pano işçilik bedeli” açıklaması ile yapılan 15.000,00 TL'lik ödemeye ilişkin olduğu görülmüştür. Davalı, yapılan bu ödemenin, fatura konusu işin yapımını üstlenen dava dışı ... isimli kişinin talimatı ile yaptığını savunmuştur. Ancak, dekont içeriğinde buna dair bir açıklamaya yer verilmediği gibi davalının ticari defterlerinde de 14.02.2022 tarihli dekonta ilişkin hiçbir kayıt ve açıklama bulunmamaktadır. Dahası, davalı ticari defterlerinde; fatura konusu işin savunulduğu gibi ... veya başka bir üçüncü bir kişiye yaptırıldığına dair hiçbir kayıt bulunamamıştır. Bu kapsamda; dava dışı ... ile akdedilen 02.02.2022 tarihli sözleşme ve 16.03.2022 tarihli eksik işler ve ödeme belgelerine, bu belgelerin adi yazılı nitelikte olması ve düzenlenmesi her zaman mümkün evraklardan olması nedeniyle itibar edilmemiştir. Cevap dilekçesi ekinde delil olarak ibraz edilen ve eksik bırakılan işlerin tamamlanmasına yönelik dava dışı ...'e keşide edilen .... Noterliğinin ...yevmiye nolu ihtarnamesinin, takip tarihinden sonra, ödeme emrinin davalıya tebliğ edildiği 12.04.2022 tarihinde, keşide edildiği görülmüştür. Yani, ödeme emrinin davalıya tebliği ile davalının dava dışı ...'e keşide ettiği ihtar aynı güne tesadüf etmiştir. Tüm bu hususlar birlikte nazara alındığında; davalının, takibe dayanak fatura konusu işi, dava dışı üçüncü kişiye yaptırdığını usulüne uygun deliller ispatlayamadığı kanaatine varılmış, askine; davacıya işçilik bedeli açıklaması ile yapmış olduğu ödeme ve fatura konusu ürünlerin davacıya ait olduğu yönünden bilirkişi tespiti nazara alındığında, taraflar arasında fatura konusu işin davacı tarafından yapılmasına dair anlaşma bulunduğu kanaatine varılmıştır. 18. Taraflar arasında akdi ilişkinin varlığı belirlendikten sonra, akdi ilişkinin niteliği, davacının fatura konusu işi ifa edip etmediği ile varsa bakiye iş bedeli alacağının belirlenmesine geçilmiştir. Taraflar arasında, davalıya ait binanın elektrik panolarının imalatı, teslimi ve montajı işinin davacı tarafından yapılmasına dair sözlü eser sözleşmesi akdedildiği, bu sözleşme kapsamında davacı yanca takip ve dava konusu faturanın düzenlendiği, mahallinde yapılan keşif ve dosya kapsamına kazandırılan raporlarla davacının fatura konusu işi ifa ettiği anlaşılmıştır. 19. Eser sözleşmeleri, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmelerdir. 6098 sayılı TBK'nın 481. maddesine göre eserin bedeli önceden belirlenmemiş veya yaklaşık olarak belirlenmişse bedel, yapıldığı yer ve zamanda eserin değerine ve yüklenicinin giderine bakılarak belirlenir. Yüksek Mahkemenin yerleşmiş içtihatları ve doktrinde kabul edildiği üzere bundan anlaşılması gereken, işin yapıldığı tarihteki mahalli piyasa rayicine göre bedelin belirlenmesidir. Mahalli piyasa rayici yani piyasa fiyatları içinde KDV de bulunduğundan piyasa rayicine göre bulunacak bedele ayrıca KDV eklenmesi mümkün değildir. Davacı tarafından düzenlenen fatura davalı tarafça kabul edilmediğinden davacı tarafından yapılan iş bedelinin mahalli piyasa rayicine göre belirlenmesi gerekmektir. Hükme esas alınan 21.11.2023 tarihli bilirkişi raporu ile; davacının, davalıya teslim ettiği elektrik panolarının yapımı için dava dışı firmalardan toplam 74.466,22 TL + %18 KDV= 84.522,36 TL tutarında malzeme aldığı, malzeme maliyeti ve işçilik süresi genel olarak değerlendirildiğinde faturadaki elektrik pano fiyatlarının serbest piyasa rayicine uygun olduğu değerlendirilmiştir. Buna göre; davalıya teslim edilen elektrik panolarının serbest piyasa rayiçlerine göre bedelinin fatura belirtildiği gibi 159.300,00 TL olduğu tespit edilmiş olup, bu bedelden davalı tarafça yapılan 15.000,00 TL avans ödemesi mahsup edildiğinde davacının takip tarihi itibariyle 144.300,00 TL bakiye alacağının kaldığı anlaşılmıştır. Davalı, davacının bakiye iş bedeli alacağını ödediğini yazılı delillerle ispatlayamadığından, davanın kabulüne; davalının ödeme emrine itirazının iptaline karar verilmiştir. 20. Davacının, icra inkar tazminatı isteminin ise; takip konusu faturanın davalıya tebliğ ve teslim edildiğinin ispatlanamaması, yanı sıra alacağın varlığı ve miktarının ancak yapılan yargılama neticesinde ortaya çıkmış olması nedenleriyle, reddine karar verilmiştir. V-HÜKÜM 1. Davanın kabulüne; davalının, .... Esas sayılı takip dosyasında vaki itirazının iptaline, takibin; 144.300,00 TL alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi işletilerek devamına, 2. Davacının icra inkar tazminatı isteminin; şartları oluşmadığından reddine, Karar ve İlam Harcı 3. 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 9.857,13 TL harçtan peşin alınan 1.742,79 TL harcın düşümü ile bakiye 8.114,34 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, Yargılama Giderleri ve Gider Avansı 4. Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak 216,50 TL ve bilirkişi ücreti olarak 4.500,00 TL, keşif araç yolluğu 2.000,00 TL olmak üzere üzere toplam 6.716,50 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 5. Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan başvurma harcı, peşin harç, keşif harcı ve vekalet harcı toplamı 3.747,34 TL yargılama harcının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 6. Arabuluculuk Kanunu 18A/13 maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Asagari Ücret Tarifesi uyarınca 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 7. Taraflarca depo edilen varsa gider avansı ile delil avansından bakiye tutarların karar kesinleştiğinde HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca ilgilisine İADESİNE, Vekalet Ücreti 8. Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 23.088,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine, Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren .... Mahkemesine ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile .... Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yasa yolu açık olmak üzere 18.12.2023 tarihinde verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/12/2023 Katip ... Hakim ... e-imzalıdır e-imzalıdır