Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2014/8236, 24.01.2018

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

ERDAL PARLAK BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/8236)

Karar Tarihi: 24/1/2018

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, ek performans ödemesi yapılması talebinin reddine

ilişkin işlemin iptali istemi ile açılan davada kanun yolu incelemesinin

gerekçesiz olması nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına

ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 5/6/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği görüş bilgi için Adalet

Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyleolaylar

özetle şöyledir:

8. Başvurucu, Sosyal Güvenlik Kurumunda (SGK) memur olarak görev

yapmakta iken Sosyal Güvenlik Kurumu Ek Ödeme Usul ve Esasları Yönetmeliği'nin

(Yönetmelik) 8. maddesi gereğince tarafına performans ödemesi yapılması

talebiyle 28/9/2009 tarihinde adı geçen idareye müracaat etmiş ancak

başvurucunun bu talebi zımnen reddedilmiştir.

9. Başvurucu, zımni ret işleminin iptali ve performans

ödemelerinin 15/6/2006 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte

ödenmesi talebiyle Ankara 12. İdare Mahkemesinde iptal davası açmıştır.

10. Ankara 12. İdare Mahkemesince yapılan değerlendirme sonucu

22/7/2010 tarihli karar ile davanın reddine hükmedilmiştir. Mahkeme

gerekçesinde başvurucu tarafından, performans ödemesi yapılacak personel

belirlenirken birim amiri tarafından takdir yetkisinin hizmet dışında öznel

nedenlerle hukuka aykırı kullanıldığına ya da takdirde açık hata yapıldığına

dair bir iddiada bulunulmadığının altı çizilmiş ayrıca takdir yetkisinin hukuka

aykırı olarak kullanıldığına dair dava dosyasına somut herhangi bir bilgi ve

belge de sunulmadığıbelirtilmiştir. Kararda ayrıca

başvurucunun performans ödemesi alması talebinin de 2010 yılında yürürlüğe

giren mevzuata uygun olmadığı açıklanmış, 28/9/2009 tarihinden önceki döneme

ilişkin performans ödenmesi talebinin ise süre aşımı nedeniyle reddine karar

verilmiştir.

11. İlk derece mahkemesi kararına karşı başvurucu, temyiz

talebinde bulunmuş; temyiz incelemesi sonunda Danıştay Onbirinci

Dairesi 29/3/2013 tarihli kararı ile temyiz istemini kabul ederek bozmaya

hükmetmiştir. Bozma kararında, İlk Derece Mahkemesince dava konusu işlemin

gerekçeleri, hangi kriterlere göre değerlendirme yapıldığı ve davacının hangi

eksiklikleri ya da olumsuzlukları nedeniyle bu ödemeden yararlandırılmadığı

hususlarının araştırılması gerekirken bu yönde bir araştırma ve değerlendirme

yapılmaksızın, eksik inceleme ile sonuca ulaşıldığı belirtilmiştir.

12.Temyiz incelemesinin ardından bu defa davalı idare 16/7/2013

tarihli dilekçe ile karar düzeltme talebinde bulunmuş; başvurucu, karar

düzeltme talebinde ileri sürülen hususlara ilişkin cevaplarını 30/7/2013

tarihli dilekçesi ile ortaya koymuştur.

13.Karar düzeltme incelemesi sonunda Danıştay Onbirinci Dairesi 9/12/2013 tarihinde karar düzeltme

istemini kabul ederek 29/3/2013 tarihli bozma kararının kaldırılmasına ve İlk

Derece Mahkemesi kararının onanmasına hükmetmiştir. Daire onama kararında İlk

Derece Mahkemesince verilen karara atıfta bulunarak bu

kararın dayandığı gerekçenin hukuk ve usule uygun olduğunu belirtmiştir.

14.Karar düzeltme isteminin reddine ilişkin ilam başvurucuya

21/5/2014 tarihinde tebliğ edilmiş, başvurucu 5/6/2014 tarihinde bireysel

başvuruda bulunmuştur.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

15. Mahkemenin 24/1/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Gerekçeli Karar

Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia

16. Başvurucu; SGK'da memur olarak

görev yapmakta iken Yönetmelik'in 8. maddesi gereğince tarafına performans

ödemesi yapılması talebinin reddi üzerine açtığı davanın ilk derece

mahkemesince kabul edilmediğini ancak temyiz incelemesi aşamasında Danıştay Onbirinci Dairesinin gerekçesini açıklayarak ilk derece

mahkemesi kararını bozmasına karşın aynı Dairenin bu defa karar düzeltme

aşamasında bozma kararını kaldırarak onamaya hükmettiğini ancak onama ilamında

önceki kararını değiştirecek bir delil ortaya koymadığını, hiçbir gerekçe de

göstermediğini belirterek adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri

sürmüştür.

17. Anayasa'nın 36. maddesinin birinci fıkrasında, herkesin adil

yargılanma hakkına sahip olduğu belirtilmiş ancak gerekçeli karar hakkından

açıkça söz edilmemiştir. Bununla birlikte Anayasa'nın 36. maddesine "adil

yargılanma" ibaresinin eklenmesine ilişkin gerekçede, Türkiye'nin taraf

olduğu uluslararası sözleşmelerce de güvence altına alınan adil yargılama

hakkının madde metnine dâhil edildiği vurgulanmıştır. Nitekim Avrupa İnsan

Hakları Sözleşmesi'nin (Sözleşme) 6. maddesinin (1) numaralı fıkrasındaki

hakkaniyete uygun yargılanma hakkının kapsamına gerekçeli karar hakkının da

dâhil olduğu Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin birçok kararında vurgulanmıştır.

Dolayısıyla Anayasa’nın 36. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının

gerekçeli karar hakkı güvencesini de kapsadığının kabul edilmesi gerekir (Abdullah Topçu, B. No: 2014/8868,

19/4/2017, § 75).

18. Anayasa'nın 141. maddesinin üçüncü fıkrasında da “Bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli

olarak yazılır.” denilerek mahkemelere kararlarını gerekçeli yazma

yükümlülüğü verilmiştir. Anayasa’nın bütünlüğü ilkesi gereği anılan Anayasa

kuralı da gerekçeli karar hakkının değerlendirilmesinde gözönünde

bulundurulmalıdır (Abdullah Topçu,

§ 76).

19. Gerekçeli karar hakkı, yargılamada ileri sürülen tüm

iddialara ayrıntılı şekilde yanıt verilmesi gerektiği şeklinde anlaşılamaz. Bu

nedenle gerekçe gösterme zorunluluğunun kapsamı kararın niteliğine göre

değişebilir (Mehmet Yavuz, B. No:

2013/2995, 20/2/2014, § 51). Kanun yolu incelemesi yapan mercinin

yargılamayı yapan mahkemeyle aynı sonuca ulaşması ve bunu aynı gerekçeyi

kullanarak veya atıfla kararına yansıtması, kararın gerekçelendirilmiş olması

bakımından yeterlidir (Yasemin Ekşi,

B. No: 2013/5486, 4/12/2013, § 57).

20. Somut olayda, ilk derece mahkemesinin davayı reddeden

kararının temyiz incelemesinde bozulduğu ancak karar düzeltme aşamasında ise

bozma kararının kaldırılarak ilk derece mahkemesinin gerekçesi benimsenmek

suretiyle onamaya hükmedildiği görülmektedir (bkz. §§ 10-13). Bu durumda karar

düzeltme incelemesi sonucunda verilen karar ile ilk derece mahkemesinin hüküm

ve gerekçesinin uygun bulunduğu dikkate alındığında gerekçeli karar hakkına

yönelik bir ihlal olmadığının açık olduğu anlaşılmaktadır.

21. Açıklanan nedenlerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik

koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça

dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar

verilmesi gerekir.

B. Eşitlik İlkesinin İhlal Edildiğine İlişkin

İddia

22.Başvurucu, kendisi ile aynı çalışma şartlarına tabi ve eşit

performans ile çalışan diğer personele daha fazla performans ödemesi

yapıldığını belirterek kanun önünde eşitlik ve hukuk devleti ilkelerinin ihlal

edildiğini ileri sürmüştür.

23. Anayasa'nın 10. maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesi ve

Sözleşme'nin 14. maddesinde düzenlenen ayrımcılık yasağının ihlal edildiğine

yönelik iddiaların soyut olarak değerlendirilmesi mümkün olmayıp mutlaka

Anayasa ve Sözleşme kapsamında yer alan diğer temel hak ve özgürlüklerle bağlantılı

olarak ele alınması gerekir (Onurhan Solmaz,

B. No: 2012/1049, 26/3/2013, § 33).

24. Ayrımcılık iddiasının incelenebilmesi için başvurucunun,

kendisiyle benzer durumdaki kişilere yönelik farklı uygulamaların meşru bir

temeli olmaksızın ırk, renk, cinsiyet, din, dil vb. ayrımcı bir nedene

dayandığını makul delillerle ortaya koyması gerekir (Adnan Oktar (3), B. No: 2013/1123, 2/10/2013, § 50).

25.Somut olayda başvurucu, kendisine hangi nedenle ayrımcılık

yapıldığına ilişkin herhangi bir beyanda bulunmamıştır. Dolayısıyla başvurucu

tarafından ileri sürülen iddiaların temellendirilmediği sonucuna ulaşılmıştır.

26. Açıklanan nedenlerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik

koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça

dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar

verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. 1. Gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın

açıkça dayanaktan yoksun olması

nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

2. Eşitlik ilkesinin

ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça

dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

24/1/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Nuri

NECİPOĞLU

Kadir ÖZKAYA

Rıdvan GÜLEÇ

Yusuf Şevki

HAKYEMEZ

Raportör Yrd.

:

İsmail Emrah

PERDECİOĞLU

Başvurucu

:

Erdal PARLAK