Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2014/6568, 12.04.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

YUSUF DURAK VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/6568)

Karar Tarihi: 12/4/2017

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 13/5/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Başvurucular tarafından yapılan 2014/6568, 2014/7702,

2014/10454 ve 2015/3634 numaralı başvurular, aralarında konu yönünden irtibat

bulunduğu anlaşıldığından birleştirilmiş; incelemeye 2014/6568 numaralı

bireysel başvuru dosyası üzerinden devam edilmiştir.

5. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

6. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

7. Başvurucu Halil Kepenç'in 5/8/2014

tarihinde vefat ettiği tespit edilmiştir. 2/1/2017 tarihli yazı ile

mirasçılarına, başvurucu tarafından yapılan bireysel başvuruya mirasçı sıfatı

ile devam edip etmeyecekleri sorulmuş; devam

edecek olmaları hâlinde buna ilişkin belgelerin Anayasa Mahkemesi Bölümler Başraportörlüğüne gönderilmesi gerektiği bildirilmiştir.

Başvurucunun mirasçıları 16/1/2017 tarihli dilekçe ile bireysel başvuruya

mirasçı sıfatı ile devam edeceklerini belirterek vekâletnameleri ile mirasçılık

belgesinin onaylı suretini göndermişlerdir.

8. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

(Bakanlık) gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

9. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

10. Başvurucular Hasan Cemil Şakar,

Ahmet Kepenç, Yusuf Akgül ile diğer başvurucuların

murisi Halil Kepenç'in de aralarında bulunduğu

davalılar aleyhine 29/1/2007 tarihinde başvurucu Yusuf Durak tarafından tapu

iptali ve tescil davası açılmıştır. Kızıltepe 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

16/5/2013 tarihli kararı ile davanın reddine karar vermiştir. Karar, Yargıtay

16. Hukuk Dairesinin 14/3/2016 tarihli ilamı ile onanmıştır. Anılan ilam

taraflara tebliğ edilmiş olup karar düzeltme talebinde bulunulmamıştır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

11. Mahkemenin 12/4/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

12. Başvurucular, makul sürede yargılanma haklarının ihlal

edildiğini ileri sürmüşlerdir.

A. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

13. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine

karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir

olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

14. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın

ikame edildiği tarih esas alınır (Güher

Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13, 2/7/2013, § 50).

15. Başvuruya konu dava, başvuruculardan bir kısmının miras

bırakanlarından intikalle takip etmekte oldukları bir uyuşmazlık olup bu

yönüyle makul süre değerlendirmesi bakımından dikkate alınacak sürenin

başlangıç anı, mirasçıların yargılamaya katıldıkları an değil somut olayda

muris açısından değerlendirmeye esas alınan sürenin başlangıç anıdır (Gülseren Gürdal ve diğerleri, B. No:

2013/1115, 5/12/2013, § 51).

16. Sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra aşamasını

da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam eden davalar

yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul süre şikâyetiyle ilgili kararını

verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve

diğerleri, § 52).

17. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).

18. Anılan ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesinin benzer

başvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda 9 yıl 1 aylık

yargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

19. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

20. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralı

fıkrası şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

21. Başvurucular, maddi ve manevi tazminat talebinde

bulunmuşlardır.

22. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında -dava dosyasındaki taraf ve mirasçı sayısı da dikkate alınarak-

başvurucular Yusuf Durak, Hasan Cemil Şakar, Ahmet Kepenç ve Yusuf Akgül'e ayrı ayrı net 7.200 TL; diğer

başvuruculara ayrı ayrı net 450 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi

gerekir.

23. Başvurucular tarafından maddi tazminat talebinde bulunulmuş

olmakla beraber tespit edilen ihlal ile iddia edilen maddi zarar arasında

illiyet bağı bulunmadığı anlaşıldığından başvurucuların maddi tazminat

taleplerinin reddine karar verilmesi gerekir.

24. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800

TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucu

Yusuf Durak'a ödenmesine karar verilmesi gerekir.

25. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 433 TL harç ve 1.800 TL

vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.233 TL yargılama giderinin başvurucular

Hasan Cemil Şakar ve Yusuf Akgül'e müştereken

ödenmesine karar verilmesi gerekir.

26. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800

TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin

başvurucular Hasan Cemil Şakar, Yusuf Akgül ve Yusuf

Durak dışındaki diğer başvuruculara müştereken ödenmesine karar verilmesi

gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin

iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede

yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucular Yusuf Durak, Hasan Cemil Şakar,

Ahmet Kepenç ve Yusuf Akgül'e ayrı ayrı net 7.200 TL;

diğer başvuruculara ayrı ayrı net 450 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata

ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

D. 1. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan

toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin Başvurucu Yusuf Durak'a ÖDENMESİNE,

2. Başvurucular Hasan

Cemil Şakar ve Yusuf Akgül tarafından yapılan 433 TL

harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.233 TL yargılama giderinin

BAŞVURUCULARA MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

3. 206,10 TL harç ve

1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin

başvurucular Hasan Cemil Şakar, Yusuf Akgül ve Yusuf

Durak dışındaki BAŞVURUCULARA MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin Kızıltepe 1. Asliye Hukuk Mahkemesine

(E.2007/62, K.2013/699) GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

12/4/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Hicabi DURSUN

Hasan Tahsin

GÖKCAN

Kadir ÖZKAYA

Yusuf Şevki

HAKYEMEZ

Raportör Yrd.

:

Derya ATAKUL

Başvurucu

:

1. Yusuf

DURAK

Vekili

:

Av. Esin

AYDİN

Başvurucular

:

2. Abdulvahap KEPENÇ

3. Ahmet

KEPENÇ

4. Alettin

KEPENÇ

5. Beyaz

KEPENÇ

6. Cebrail

KEPENÇ

7. Emine

KEPENÇ

8. Güli BUDAK

9. İdris

KEPENÇ

10. Mehmet

Emin KEPENÇ

11. Mehmet

Şerif KEPENÇ

12. Muhuttin KEPENÇ

13.

Selahattin KEPENÇ

14. Ayşe

KEPENÇ

15. İzzettin

KEPENÇ

16. Rahime

KEPENÇ

17. Semiye KEPENÇ

18. Zeki

KEPENÇ

19. Zekiye

VURAL

Vekili

:

Av. Ali

AYDEMİR

Başvurucular

:

20. Hasan

Cemil ŞAKAR

21. Yusuf

AKGÜL

Vekili

:

Av. Şükrullah KURUL