Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2014/20035, 20.07.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

NUSRET KONAN BAŞVURUSU (3)

(Başvuru Numarası: 2014/20035)

Karar Tarihi: 20/7/2017

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 23/12/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine

ilişkin iddia dışındaki iddialar yönünden kısmi kabul edilmezlik kararı

verilerek makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddia

yönünden başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından

yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar

özetle şöyledir:

8. Başvurucu; Nevşehir İl Özel İdaresinde metalürji mühendisi

olarak görev yapmakta iken resen emekli edilmesi işleminin iptali ve yoksun

kaldığı parasal haklarının iadesi istemiyle Kayseri 2. İdare Mahkemesinde

açtığı davada lehine verilen kararın gereğinin, idare tarafından6/1/1982

tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesinde

öngörülen otuz günlük sürenin aşılması suretiyle yerine getirilmesi nedeniyle

manevi zararlarının oluştuğunu iddia etmiştir.

9. Başvurucu, yargı kararının geç icrası nedeniyle oluştuğu

belirtilen zararlarının tazmini talebiyle 2/11/2009 tarihinde idareye

başvurmuş; başvurucunun talebi idarece reddedilmiştir.

10. Başvurucu tarafından, yargı kararının geç icrası nedeniyle

oluştuğu belirtilen zararları için 7/12/2009 tarihinde tam yargı davası

açılmıştır.

11. Kayseri 1. İdare Mahkemesinin 21/1/2010 tarihli ve

E.2009/1115, K.2010/18 sayılı kararı ile manevi tazminatın yasal faiziyle

birlikte ödenmesi isteminin süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

12. Başvurucunun temyizi üzerine Danıştay Onbirinci

Dairesinin 15/2/2010 tarihli ve E.2010/4149, K.2011/1227 sayılı ilamı ile İlk

Derece Mahkemesi hükmünün manevi tazminata ilişkin kısmının bozulmasına, yasal

faiz istemine ilişkin kısmının onanmasına karar verilmiştir.

13. Başvurucunun karar düzeltme istemi, aynı Dairenin 13/3/2012

tarihli ve E.2011/6964, K.2012/889 sayılı kararı ile reddedilmiştir.

14. Bozma kararına uyularak yapılan yeniden incelemede Kayseri

1. İdare Mahkemesinin 30/12/2012 tarihli ve E.2012/556, K.2012/1212 sayılı

kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

15. Başvurucunun temyizi üzerine Danıştay Onbirinci

Dairesinin 8/11/2013 tarihli ve E.2013/2414, K.2013/9757 sayılı ilamı ile onama

kararı verilmiştir.

16. Başvurucunun karar düzeltme istemi, aynı Dairenin 16/9/2014

tarihli ve E.2014/1342, K.2014/5209 sayılı kararı ile reddedilmiştir. Bu karar

26/11/2014 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir.

17. Başvurucu 23/12/2014 tarihinde bireysel başvuruda

bulunmuştur.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

18. Mahkemenin 20/7/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

19. Başvurucu, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini

ileri sürmüştür.

A. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

20. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine

karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir

olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

21. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

idari yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak

davanın ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra

aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam

eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının

ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Selahattin Akyıl, B. No: 2012/1198,

7/11/2013, §§ 45, 47).

22. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

idari yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Selahattin Akyıl, § 41).

23. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda

verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 4 yıl 9 aylık

yargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

24. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

25. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralı

fıkrası şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

26. Başvurucu, maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

27. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

28. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında başvurucuya net 4.800 TL manevi tazminat ödenmesine karar

verilmesi gerekir.

29. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harçtan oluşan

yargılama giderinin başvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin

iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede

yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucuya net 4.800 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,

tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

D. 206,10 TL harçtan oluşan yargılama giderinin BAŞVURUCUYA

ÖDENMESİNE,

E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin Kayseri 1. İdare Mahkemesine

(E.2012/556, K.2012/1212) GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

20/7/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Serruh KALELİ

Nuri

NECİPOĞLU

Kadir ÖZKAYA

Rıdvan GÜLEÇ

Raportör Yrd.

:

Leyla Nur

ODUNCU

Başvurucu

:

Nusret KONAN