Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2014/3726, 20.07.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

SELİME GÜLER TÜRK BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/3726)

Karar Tarihi: 20/7/2017

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvurular, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvurular 18/3/2014 ve 25/8/2015 tarihlerinde yapılmıştır.

3. Başvurular, başvuru formları ve eklerinin idari yönden

yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin

iddia dışındaki iddialar yönünden kısmi kabul edilmezlik kararı verilerek makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddia yönünden başvuruların

kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar

verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvuruların kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Anayasa Mahkemesi tarafından kişi yönünden hukuki irtibat

nedeniyle 2015/14692 numaralı bireysel başvuru dosyasının 2014/3726 numaralı bireysel

başvuru dosyası ile birleştirilmesine, 2015/14692 numaralı bireysel başvuru

dosyasının kapatılmasına, incelemenin 2014/3726 başvuru numaralı bireysel

başvuru dosyası üzerinden yürütülmesine karar verilmiştir.

7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar

özetle şöyledir:

A. 12/1/2009 Tarihinde

Gerçekleştirilen Mülakata İlişkin Süreç Yönünden

9. Başvurucu, Kocaeli Barosuna kayıtlı avukat olarak çalışmakta

iken Avukatlar İçin Adli Yargı Hakim ve Savcı Adaylığı

Seçme Sınavı'nın yazılı aşamasında başarılı olduğunu, 12/1/2009 tarihinde

gerçekleştirilen mülakat aşaması sonrasında başarısız sayıldığını beyan

etmiştir.

10. Başvurucu tarafından belirtilen işlem aleyhine 26/2/2009

tarihinde iptal davası açılmıştır.

11. Ankara 7. İdare Mahkemesinin 30/9/2009 tarihli ve

E.2009/276, K.2009/1256 sayılı kararı ile davanın reddine hükmedilmiştir.

12. Başvurucunun yürütmenin durdurulması istemli temyizi üzerine

Danıştay Onikinci Dairesinin 29/5/2012 tarihli ve

E.2009/9303, K.2012/3722 sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün

onanmasına karar verilmiştir.

13. Başvurucunun karar düzeltme istemi, aynı Dairenin 23/12/2013

tarihli ve E.2012/10772, K.2013/12424 sayılı kararı ile reddedilmiştir. Bu

karar 25/2/2014 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir.

14. Başvurucu 18/3/2014 tarihinde bireysel başvuruda

bulunmuştur.

B. 5/4/2010

Tarihinde Gerçekleştirilen Mülakata İlişkin Süreç Yönünden

15. Başvurucu tarafından açılan ilk davada (bkz. § 10) davanın

reddi kararının, yürütmesinin durdurulması istemli temyizi üzerine Danıştay Onikinci Dairesince 13/1/2010 tarihinde 12/1/2009 tarihli

mülakatın yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiş; bu karar akabinde

başvurucu 5/4/2010 tarihinde tekrar mülakata alınmış, bu mülakat aşaması

sonrasında da başvurucu başarısız sayılmıştır.

16. Başvurucu tarafından belirtilen işlem aleyhine 24/5/2010

tarihinde iptal davası açılmıştır.

17. Ankara 3. İdare Mahkemesinin 16/2/2011 tarihli ve

E.2010/761, K.2011/247 sayılı kararı ile davanın reddine hükmedilmiştir.

18. Başvurucunun temyizi üzerine Danıştay Onikinci

Dairesinin 5/12/2013 tarihli ve E.2011/6062, K.2013/9712 sayılı kararı ile İlk

Derece Mahkemesi hükmünün onanmasına karar verilmiştir.

19. Başvurucunun karar düzeltme istemi, aynı Dairenin 17/6/2015

tarihli ve E.2015/8934, K.2015/3851 sayılı kararı ile reddedilmiştir. Bu karar

20/8/2015 tarihinde başvurucu vekiline tebliğ edilmiştir.

20. Başvurucu 25/8/2015 tarihinde bireysel başvuruda

bulunmuştur.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

21. Mahkemenin 20/7/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

22. Başvurucu, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini

ileri sürmüştür.

A. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

23. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine

karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir

olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

24. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

idari yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak

davanın ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra

aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam

eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının

ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Selahattin Akyıl, B. No: 2012/1198,

7/11/2013, §§ 45, 47).

25. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

idari yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Selahattin Akyıl, § 41).

26. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda

verdiği kararlar dikkate alındığında somut olaylarda ilk dava yönünden yaklaşık

4 yıl 9 ay; ikinci dava yönünden yaklaşık beş yıllıkyargılama

sürelerinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

27. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

28. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralı

fıkrası şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

29. Başvurucu, manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

30. Somut olaylarda makul sürede yargılanma hakkının ihlal

edildiği sonucuna varılmıştır.

31. Her iki yargılamada geçen süreler açısından ihlal tespitiyle

giderilemeyecek olan manevi zararları karşılığında başvurucuya net 9.600 TL

manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.

32. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 433 TL harç ve 1.800 TL

vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.233 TL yargılama giderinin başvurucuya

ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin

iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede

yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucuya net 9.600 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,

tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

D. 433 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam

2.233 TL yargılama giderinin BAŞVURUCUYA ÖDENMESİNE,

E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin Ankara 7. İdare Mahkemesine

(E.2009/276, K.2009/1256) ve Ankara 3. İdare Mahkemesine (E.2010/761,

K.2011/247) GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

20/7/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Serruh KALELİ

Nuri

NECİPOĞLU

Kadir ÖZKAYA

Rıdvan GÜLEÇ

Raportör Yrd.

:

Leyla Nur

ODUNCU

Başvurucu

:

Selime GÜLER

TÜRK

Vekili

:

Av. Devrim

TÜRK