Anayasa Mahkemesi · Birinci Bölüm

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2014/13202, 20.07.2017

Mahkeme: Anayasa Mahkemesi
Daire: Birinci Bölüm
Esas No: 2014/13202
Karar Tarihi: 20.07.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

METİN BAYSAL VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası:2014/13202)

Karar Tarihi: 20/7/2017

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru; kamu kurum ve kuruluşları aleyhine verilmiş,

ekonomik değere ilişkin ve icra edilebilir bir yargı kararının uzun süre icra

edilmemesi nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 7/8/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

(Bakanlık) gönderilmiştir.

7. Konularının aynı olması nedeniyle 2014/13203, 2014/13209 ve

2014/13210 numaralı bireysel başvuru dosyalarının 2014/13202 numaralı bireysel

başvuru dosyası ile birleştirilmesine ve incelemenin 2014/13202 numaralı dosya

üzerinden yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

9. Başvurucular ekli tablonun (C) sütununda gösterilen İlk

Derece Mahkemelerinde, ekli tablonun (D) sütununda gösterilen tarihlerde

2/7/1941 tarihli ve 4081 sayılı Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanun

uyarınca kamusal görev ve yetkiler ile donatılan Aydın Çiftçi Malları Koruma

Başkanlığı aleyhine işçi ve işveren ilişkisinden kaynaklanan alacak davaları

açmışlardır.

10. Yargılamalar sonucu başvurucular lehine alacaklara

hükmedilmiş, İlk Derece Mahkemesi kararları Yargıtay 22. Hukuk Dairesince ekli

tablonun (G) sütununda yer verilen tarihlerde onanmış ve kararlar

kesinleşmiştir.

11. Başvurucular muhtelif tarihlerde, ilgili idare ise

22/12/2016 tarihinde Mahkeme kararları ile belirlenen alacaklara ilişkin güncel

alacak-borç bilgilerini sunmuşlardır. Bu bilgilere göre söz konusu dava

dosyalarında hükmedilen tazminatlara ilişkin henüz herhangi bir ödemede

bulunulmadığı anlaşılmıştır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

12. Mahkemenin 20/7/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

13. Başvurucular; ilgili idare aleyhine verilmiş, ekonomik

değere ilişkin ve icra edilebilir yargı kararının icra edilmemesi nedeniyle

mülkiyet hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.

A. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

14. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine

karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan

mahkemeye erişim hakkı ile mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın

kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

15. Kamu kurum ve kuruluşları aleyhine verilmiş, icra edilebilir

bir yargı kararının hiç icra edilmemesi ya da icranın makul süre içinde

yapılmaması, kararın verildiği yargılamada sağlanmış olan mahkemeye erişim

hakkı dâhil adil yargılanma hakkı güvencelerini anlamsız hâle getirir.

Dolayısıyla böyle bir durum mahkemeye erişim hakkının ihlal edilmesi sonucunu

doğurur (Kenan Yıldırım ve Turan Yıldırım, B.

No: 2013/711, 3/4/2014, §§

37-54).

16. Öte yandan mahkeme kararına dayanan icra edilebilir bir

alacak, mülkiyet hakkı kapsamında korunan ekonomik bir değer ifade eder. Kamu

kurum ve kuruluşları aleyhine hükmedilmiş böyle bir alacağın hiç ödenmemesi ya

da ödenmesinin uzun sürmesi suretiyle oluşan belirsizlik, mülkiyet hakkının

ihlaline neden olur (Kenan Yıldırım ve Turan Yıldırım, §§ 55-75).

17. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda

verdiği kararları dikkate alındığında somut olayda yukarıda belirtilen

nitelikteki yargı kararının üzerinden ekli tablonun (H) sütununda yer verilen

süreler geçmesine rağmen icra edilmemiş olması nedeniyle mahkemeye erişim hakkı

ile mülkiyet hakkının ihlal edildiği sonucuna varmak gerekir.

18. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan mahkemeye erişim hakkı ile Anayasa’nın 35. maddesinde güvence

altına alınan mülkiyet hakkınınihlal edildiğine karar

verilmesi gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

19. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı

fıkrası şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

20. Başvurucular, tazminat talebinde bulunmamışlardır.

21. Somut olaydamahkemeye erişim hakkı

ile mülkiyet hakkının ihlal edildiği sonucuna varılmıştır.

22. Yargı kararının mümkün olan en kısa sürede icra edilmesi ve

böylece hukuk devleti ilkesi ile adalete olan güvenin gördüğü zararın devam

etmesinin önlenmesi için ihlal kararının bir örneğinin ilgili idareye

gönderilmesine karar verilmesi gerekir.

23. Başvurucuların herhangi bir tazminat talepleri bulunmadığı

dikkate alındığında mülkiyet hakkı ihlalinin tespiti ve ihlalin sonuçlarının

ortadan kaldırılması için ihlal kararının bir örneğinin ilgili idareye

gönderilmesi dışında bu aşamada yapılması gereken bir husus bulunmadığı

anlaşılmaktadır.

24. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 824,40 TL harç ve 1.800

TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.624,40 TL yargılama giderinin ekli

tabloda yer verilen başvuruculara müşterek olarak ödenmesine karar verilmesi

gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Mahkemeye erişim hakkı ile mülkiyet hakkının ihlal edildiğine

ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan mahkemeye

erişim hakkı ile Anayasa’nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet

hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. 824,40 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam

2.624,40 TL yargılama giderinin ekli tabloda yer verilen BAŞVURUCULARA

MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

D. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

E. Kararın bir örneğinin Aydın Çiftçi Malları Koruma

Başkanlığına GÖNDERİLMESİNE,

F. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

20/7/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

Serruh KALELİ

Nuri

NECİPOĞLU

Kadir ÖZKAYA

Rıdvan GÜLEÇ

Raportör Yrd.

İsmail Emrah

PERDECİOĞLU

Başvurucular

1.Metin

BAYSAL

2. Mustafa

Yavuz UYGURLU

3. Ali

DEMİRKAN

Abdülkadir ELBİR

Vekili

Av. Caner

ABACIOĞLU

Sıra

Başvuru Numarası

2014/13202

2014/13203

2014/13209

2014/13210

Başvurucu ve

T.C. Kimlik No.

Metin Baysal

Mustafa Yavuz Uygurlu

Ali Demirkan

Abdülkadir Elbir

İlk Derece Mahkemesi

Aydın 2. İş

Dava Tarihi

9/8/2011

İlk Derece Mahkemesi Nihai Esas Sıra Numarası

2011/773

2011/774

2011/772

2011/775

Nihai Karar Mercii

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi

Nihai Karar Tarihi

21/3/2013

Yargı Kararı İcra Aşamasında Geçen Süre

4 yıl 1 ay