Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2014/13523, 07.06.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

ABDULLAH SARIDAĞ VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/13523)

Karar Tarihi:7/6/2017

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvurular 19/8/2014 tarihi ve devamında yapılmıştır.

3. Başvurular, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan

ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvuruların kabul edilebilirlik incelemesinin

Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. 2014/17248 sayılı bireysel başvuru dosyası konu yönünden

hukuki irtibat nedeniyle 2014/13523 sayılı dosya ile birleştirilmiştir.

6. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

9. Bir kısım başvurucuların murisi İbrahim Sarıdağ'ın

1957 yılında Kızıltepe Kadastro Mahkemesinde açtığı kadastro tespitine itiraz

davasına, bir kısım başvurucuların murisi Küleyp

Hazar 1980 yılında müdahil olmuştur. Anılan Mahkemenin kapatılmasıyla Mardin

Kadastro Mahkemesine gönderilen söz konusu dava yerel Mahkeme aşamasında

derdest durumdadır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

10. Mahkemenin 7/6/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

11. Başvurucular, makul sürede yargılanma ve mülkiyet haklarının

ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.

A. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

1. Başvurucu Halil Sarıdağ Yönünden

12. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün

(İçtüzük) 80. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (ç) bendine göre başvurunun

incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir sebebin olmadığı kanaatine

varılması hâlinde başvurunun düşmesine karar verilebilir. Bununla birlikte İçtüzük'ün 80. maddesinin (2) numaralı fıkrası gereği

Anayasa'nın uygulanması ve yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve

sınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gerekli kıldığı

hâllerde başvurunun incelenmesine devam edilebileceği öngörülmüştür.

13. Başvuru tarihinden sonra ölen başvurucuların mirasçılarının

makul bir süre içinde başvuruyu devam ettirme yönünde iradelerini Anayasa

Mahkemesine bildirmemeleri hâlinde anılan İçtüzük hükümleri uyarınca başvurunun

incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir sebebin olmadığı kanaatine

varılabilir (Abdurrahman Miişoğlu

ve diğerleri, B. No: 2014/7674, 23/3/2017, §§ 18-21). Somut olayda

başvuruculardan Halil Sarıdağ başvuru tarihinden

sonra 29/5/2015 tarihinde ölmüş ancak mirasçıları makul bir süre içinde

başvuruya devam etme yönünde iradelerini bildirmemişlerdir. Anılan başvurucu

yönünden başvurunun incelenmesine devam etmeyi gerekli kılan ve İçtüzük'ün 80. maddesinin (2) numaralı fıkrasında öngörülen

nedenlerden biri de bulunmamaktadır.

14. Açıklanan nedenlerle başvuruculardan Halil Sarıdağ yönünden başvurunun düşmesine karar verilmesi gerekir.

2. Başvurucular Ahmet

Savcı, Ayşe Hazar, Zahra Düzgören,

Meryem Korhan, İbrahim Savcı, Fatma Düzgören, Emine İlboğa, Zübeyde Yıldırım, Zeynep Hazar, Mehmet Savcı, Hıdır

Savcı ve Hatice Talayhan Yönünden

15. 30/3/2011 tarihli ve 6216

sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un

47. maddesinin (3),48. maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları uyarınca

bireysel başvuruda,kamu gücünün neden olduğu iddia

edilen ihlale dair olayların tarih sırasına göre özeti yapılmalı, bireysel

başvuru kapsamındaki hakların ne şekilde ihlal edildiği ve buna ilişkin

gerekçeler ve deliller açıklanmalıdır (Veli

Özdemir, B. No: 2013/276, 9/1/2014, §§ 19, 20).

16. Somut olayda bireysel başvuru formunda anılan başvurucuların

murisi Halef Savcı'nın 1957 yılında şikâyet konusu davayı açtığından

bahsedilmekte ise de başvuruya dayanak olarak sunulan belgelerden söz konusu

şahsın şikâyet konusu davaya müdahil sıfatıyla taraf olduğunun tespit edildiği

fakat hangi tarihte müdahil olduğuna dair herhangi bir bilgiye ya da belgeye

yer verilmediği anlaşılmıştır. Dolayısıyla başvurucular tarafından ileri

sürülen iddiaların kanıtlanamadığı sonucuna ulaşılmıştır.

17. Açıklanan nedenlerle başvurunun, başvurucular Ahmet Savcı,

Ayşe Hazar, Zahra Düzgören,

Meryem Korhan, İbrahim Savcı, Fatma Düzgören, Emine İlboğa, Zübeyde Yıldırım, Zeynep Hazar (33 numaralı),

Mehmet Savcı, Hıdır Savcı ve Hatice Talayhan yönünden diğer kabul edilebilirlik

koşulları bakımından incelenmeksizin açıkça

dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar

verilmesi gerekir.

3. Diğer Başvurucular Yönünden

18. Diğer başvurucular yönünden açıkça dayanaktan yoksun

olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden

de bulunmadığı anlaşılan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine

ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

19. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın

ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra

aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam

eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının

ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,

2/7/2013, §§ 50, 52).

20. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).

21. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda

verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda İbrahim Sarıdağ'ın

mirasçısı başvurucular yönünden yaklaşık 60 yıllık; Küleyp

Hazar'ın mirasçısı başvurucular yönünden ise yaklaşık 37 yıllık yargılama

süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

22. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

23. Başvurucular, uzun süren yargılama nedeniyle taşınmazlarını

kullanamadıklarını belirterek Anayasa’nın 35. maddesinde tanımlanan mülkiyet

haklarının da ihlal edildiğini iddia etmişlerse de başvurucuların makul sürede

yargılanma haklarının ihlal edildiği yönünde yukarıda yer verilen tespitler

ışığında, mülkiyet haklarının ihlal edildiği yönündeki iddialarının ayrıca

değerlendirilmesine gerek görülmemiştir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

24. 6216 sayılı Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrası

şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

25. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.

26. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

27. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında başvuruculara, şikâyet konusu davadaki taraf sayısı ve

başvurucular murislerinin tüm mirasçılarının sayısı ile söz konusu davaya taraf

olan murisin doğrudan mirasçısı ya da mirasçısının mirasçısı olma durumları da

dikkate alındığında karara ekli tabloda gösterilen miktarlarda manevi tazminat

ödenmesine karar verilmesi gerekir.

28. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç bedelinin

başvurucular Mahsun Hazar, Ahmet Hazar, Abdurrezak Hazar, Abdulvahit

Hazar, Zeynep Hazar (32 numaralı), Salahattin Hazar, Mustafa Hazar ve Fatma

Hazar'a müştereken; 206,10 TL harç bedelinin başvurucular Yüksel Sarıdağ, Türkan Sarıdağ, Emine

Kılıç, Hıssa Sarıdağ, Mesut

Sarıdağ, Musa Sarıdağ,

Mehmet Sarıdağ, Abdullah Sarıdağ,

Emine Sarıdağ, Meryem Sarıdağ,

Selman Sarıdağ, Mehmet Sarıdağ

ve Şükran Sarıdağ'a müştereken ödenmesine karar

verilmesi gerekir.

29. 1.800 TL vekâlet ücretinin ise lehine manevi tazminata

hükmedilen tüm başvuruculara müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. 1. Başvuruculardan Halil Sarıdağ

yönünden başvurunun DÜŞMESİNE,

2. Başvurucular Ahmet Savcı, Ayşe Hazar, Zahra

Düzgören, Meryem Korhan, İbrahim Savcı, Fatma Düzgören, Emine İlboğa, Zübeyde

Yıldırım, Zeynep Hazar (33 numaralı), Mehmet Savcı, Hıdır Savcı ve Hatice

Talayhan yönünden açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ

OLDUĞUNA,

3. Diğer başvurucular yönünden makul sürede yargılanma hakkının

ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Diğer başvurucular yönünden Anayasa’nın 36. maddesinde

güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvuruculara karara ekli tabloda gösterilen miktarlarda

manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

D. 1. 206,10 TL harç bedelinin başvurucular Mahsun

Hazar, Ahmet Hazar, Abdurrezak Hazar, Abdulvahit Hazar, Zeynep Hazar (32 numaralı), Salahattin

Hazar, Mustafa Hazar ve Fatma Hazar'a MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE; 206,10 TL harç

bedelinin başvurucular Yüksel Sarıdağ, Türkan Sarıdağ, Emine Kılıç, Hıssa Sarıdağ, Mesut Sarıdağ, Musa Sarıdağ, Mehmet Sarıdağ, Abdullah

Sarıdağ, Emine Sarıdağ,

Meryem Sarıdağ, Selman Sarıdağ,

Mehmet Sarıdağ ve Şükran Sarıdağ'a

MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

2. 1.800 TL vekâlet ücretinin ise lehine manevi tazminata

hükmedilen tüm BAŞVURUCULARA MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin Mardin Kadastro Mahkemesine (E.2013/42)

GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

7/6/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Nuri

NECİPOĞLU

Kadir ÖZKAYA

Rıdvan GÜLEÇ

Yusuf Şevki

HAKYEMEZ

Raportör Yrd.

:

Ceren Sedef

EREN

Başvurucular

:

1. Abdullah

SARIDAĞ

2. Abdulvahit HAZAR

3. Abdurrezak HAZAR

4. Ahmet

HAZAR

5. Ahmet

SAVCI

6. Ayşe

HAZAR

7. Emine

İLBOĞA

8. Emine

KILIÇ

9. Emine SARIDAĞ

10. Fatma

DÜZGÖREN

11. Fatma

HAZAR

12. Halil

SARIDAĞ

13. Hatice

TALAYHAN

14. Hıdır

SAVCI

15. Hıssa SARIDAĞ

16. İbrahim

SAVCI

17. Mahsun HAZAR

18. Mehmet

SARIDAĞ

19. Mehmet

SARIDAĞ

20. Mehmet

SAVCI

21. Meryem

KORHAN

22. Meryem

SARIDAĞ

23. Mesut

SARIDAĞ

24. Musa SARIDAĞ

25. Mustafa

HAZAR

26.

Salahattin HAZAR

27. Selman

SARIDAĞ

28. Şükran

SARIDAĞ

29. Türkan

SARIDAĞ

30. Yüksel

SARIDAĞ

31. Zahra DÜZGÖREN

32. Zeynep

HAZAR

33. Zeynep

HAZAR

34. Zübeyde

YILDIRIM

Vekili

:

Av. Hakan

GELERİ

BAŞVURUCULAR

TAZMİNAT MİKTARI

Küleyp HAZAR Mirasçısı Başvurucular

1- Mahsun HAZAR

2- Ahmet

HAZAR

3- Abdurrezak HAZAR

4- Abdulvahit HAZAR

5- Zeynep

HAZAR (32 numaralı)

6- Salahattin

HAZAR

7- Mustafa

HAZAR

8- Fatma

HAZAR

AYRI AYRI

NET 3.300 TL

İbrahim

SARIDAĞ Mirasçısı Başvurucular

9- Yüksel

SARIDAĞ

10- Türkan

SARIDAĞ

11- Emine

KILIÇ

12- Hıssa SARIDAĞ

13- Mesut

SARIDAĞ

14- Musa

SARIDAĞ

15- Şükran

SARIDAĞ

16- Meryem

SARIDAĞ

17- Mehmet

Sarıdağ (19 numaralı)

AYRI AYRI

NET 675 TL

18- Mehmet

SARIDAĞ (18 numaralı)

19- Abdullah

SARIDAĞ

20- Emine

SARIDAĞ

21- Selman

SARIDAĞ

AYRI AYRI

NET 425 TL