Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2014/3053, 08.06.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

İCKOVSKA SVETLANA BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/3053)

Karar Tarihi: 8/6/2017

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, haksız fiilden doğan tazminat davasında usul ve

kanuna aykırı karar verilmesi ve yargılamanın uzun sürmesi nedenleriyle makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 7/3/2014 tarihinde yapılmıştır.

3.Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4.Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

(Bakanlık) gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

A. Bireysel Başvurudan Önceki Süreç

8.Başvurucu 17/11/1996 tarihinde İstanbul'un Laleli semtinde

bulunan bir oteldeçıkan yangında yaralanmıştır.

9. Başvurucu, eşi ve çocukları olay nedeniyle sorumlu olduğunu

iddia ettikleri otel sahibi H.T.ye karşı 24/1/2002 tarihinde İstanbul 4. Asliye

Hukuk Mahkemesinde maddi ve manevi tazminat davası açmışlardır.

10. İstanbul 4. Asliye Hukuk Mahkemesi 22/12/2011 tarihli

kararında, dava dilekçesini görev yönünden reddetmiştir.

11.Görevsizlik kararı üzerine dosya İstanbul 5. Tüketici

Mahkemesine (Mahkeme) gönderilmiş, Mahkeme 11/10/2012 tarihli kararında

belirttiği "...davacı İckovska Svetlana'nın davalıya

ait otelde yaralandığı, ceza davasında davalının cezalandırılmasına ilişkin

kararın kesinleştiği, uzamış ceza zamanaşımı nedeniyle zamanaşımı

gerçekleşmediği anlaşılmakla, bilirkişi raporu ve ıslah talebi doğrultusunda

davacı İckovska Svetlana'nın

maddi tazminat talebinin kabulüne, davacı İ.P. nin

maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekmektedir. Davacı İckovska Svetlana'nın manevi

tazminat talebi İstanbul 4. Asliye Hukuk Mahkemesince 10.000 TL olarak kabul

edilmiş ve davacı vekilince de temyiz edilmemiş bulunmakla, mahkememizce de

10.000 TL manevi tazminatdavacının çektiği elem ve ızdırab nedeniyle uygun görülmüştür. Diğer davacılar

tarafından açılan manevi tazminat davası anılan mahkemece reddedilmiş ve hükümtemyiz edilmemiş olduğundan davacı Svetlana'nın

eşi davacı P. ile çocukları M. ve İ. tarafından açılmış manevi tazminat

davasının reddine karar verilmesi gerekmiştir." gerekçeyle

davayı kısmen kabul etmiştir.

12.Davalının temyizi üzerine karar Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin

16/1/2014 tarihli kararı ile onanmıştır.

13. Onama kararı 11/2/2014 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiş

ve 7/3/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunulmuştur.

B. Bireysel Başvurudan Sonraki Süreç

14. Davalının karar düzeltme talebi aynı Dairenin 28/1/2015

tarihli kararı ile reddedilmiştir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

15.Mahkemenin 8/6/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru

incelenip gereği düşünüldü:

A. Makul Sürede Yargılanma Hakkının İhlal

Edildiğine İlişkin İddia

16.Başvurucu, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini

ileri sürmüştür.

1. Kabul Edilebilirlik Yönünden

17. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine

karar verilmesini gerektirecek başka bir nedenin de bulunmadığı anlaşılan makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir

olduğuna karar verilmesi gerekir.

2. Esas Yönünden

18.Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın

ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra

aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği tarih, yargılaması

devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma

hakkının ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas

alınır (Güher Ergun ve diğerleri,

B. No: 2012/13, 2/7/2013, §§ 50, 52).

19.Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).

20. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda

verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda 13 yıl 4 günlük yargılama

süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

21. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

B. Diğer İhlal İddiaları

22. Başvurucu, başvuru konusu davada yerleşik içtihatlara aykırı

olarak davanın ıslah edilen kısmı ile ilgili olay tarihinden itibaren yasal

faiz işletilmesi gerektiği hâlde ıslah tarihinden itibaren faize

hükmedildiğini, bu nedenle yaklaşık 200.000 TL eksik tazminat aldığını, kararın

usul ve kanuna aykırı olduğunu belirterek Anayasa'nın 10., 11., 12., 17., 19.,

36. ve 40. maddelerinde güvence altına alınan haklarının ihlal edildiğini ileri

sürmüştür.

23. Bireysel başvuru yolunun ikincil niteliği gereği Anayasa

Mahkemesine başvuruda bulunabilmek için öncelikle olağan kanun yollarının

tüketilmesi zorunludur. Başvurucunun, bireysel başvuru konusu şikâyetini

öncelikle ve süresinde yetkili idari ve yargısal mercilere usulüne uygun olarak

iletmesi, bu konuda sahip olduğu bilgi ve delilleri zamanında bu makamlara

sunması ve bu süreçte dava ve başvurusunu takip etmek için gerekli özeni

göstermiş olması gerekir(İsmail Buğra İşlek, B. No: 2013/1177, 26/3/2013, § 17).

24. Somut olayda başvurucunun, haksız fiil nedenine dayalı

olarak açtığı tazminat davasının, İstanbul 5. Tüketici Mahkemesinin kararı ile

kısmen kabul edildiği, başvurucunun süresinde söz konusu bu karara karşı olağan

kanun yollarına başvurmayarak, hukuk sisteminde mevcut yargısal yolları

tüketmeksizin bireysel başvuruda bulunduğu anlaşılmıştır.

25. Açıklanan nedenlerle başvurunun, diğer kabul edilebilirlik

koşulları yönünden incelenmeksizin başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle

kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden

26.30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı

fıkrası şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

27. Başvurucu, yeniden yargılama ve 1.000.000 TL tazminata karar

verilmesi talebinde bulunmuştur.

28. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

29. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında başvurucuya net 19.200 TL manevi tazminat ödenmesine karar

verilmesi gerekir.

30. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç, 1.800

vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucuya

ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. 1. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin

iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

2. Diğer ihlal iddialarının

başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede

yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucuya net 19.200 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,

tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

D. 206,10 TL harç, 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam

2.006,10 TL yargılama giderinin BAŞVURUCUYA ÖDENMESİNE,

E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin İstanbul 5. Tüketici Mahkemesine

(E.2012/559, K.2013/637 sayılı dosyası) GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

8/6/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Serdar

ÖZGÜLDÜR

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

Recep

KÖMÜRCÜ

Celal Mümtaz

AKINCI

Raportör

:

Yakup MACİT

Başvurucu

:

İckovska SVETLANA

Vekili

:

Av. Yusuf

ERİKEL