Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2026/3084 E. 2026/2474 K.

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 48. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/2065 E., 2025/1807 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 3. İş Mahkemesi SAYISI : 2021/229 E., 2024/161 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı- birleşen davada (2021/232 Esas) davacı ... ... AŞ (... Şirketi), davalı ... (Bakanlık), davalı ... Ticaret Kooperatif Eğitim Büro ve Güzel Sanatlar İşçileri Sendikası (...-İş Sendikası) ve dava dışı ... (...Sendikası) vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:

Bir davada hüküm, davanın tarafları arasında kurulur. Bu nedenle hükmü temyiz etme hakkı davada taraf olan kişilere aittir. Kural olarak kendisine dava ihbar olunanın Mahkemece verilen kararı temyiz etme hakkı yoktur. Ancak Mahkemece usul ve kanuna aykırı olarak taraf sıfatını almayan ihbar olunan kişi hakkında hüküm kurulmuşsa, ihbar olunan, hükmün kendisiyle ilgili bölümünü temyiz edebilir. Dosya içeriğine göre hakkında hüküm kurulmayan ve dava konusu işkolu tespit kararına karşı süresi içinde dava açma hakkını kullanmayan dava dışı ...Sendikasının temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir. Davalı-birleşen davada davacı ... Şirketi, davalı Bakanlık ve davalı ...-İş Sendikası vekillerinin gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA 1. Asıl davada davacı ... Belediyeler ve Genel Hizmetler İşçileri Sendikası (Belediye-İş Sendikası) vekili dava dilekçesinde; davalı Bakanlık tarafından yapılan inceleme sonucu 30.06.2021 tarihli ve 31527 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2021/108 Karar No.lu işkolu tespitinde; ... Şirketinin .. sicil No.lu işyerinin özel istihdam bürosu olarak faaliyet gösterdiği, bu nedenle işyerinde yürütülen faaliyetlerin İşkolları Yönetmeliği'nin 10 sıra No.lu ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar işkolunda yer aldığının tespit edildiğini, bu tespitin hukuka aykırı olduğunu, işveren ... Şirketinin .. Büyükşehir Belediyesine ait belediye şirketi olduğunu, ... Şirketinin belediye hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla kurulduğunu, İşkolları Yönetmeliği'ne göre kanunlarla belediyelere verilen görevler ile belediyelerin üstlendiği bütün diğer işlerin genel işler işkolu kapsamında yer aldığını, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun (6356 sayılı Kanun) 4/2 hükmü uyarınca, işkolunun o işyerindeki asıl işe göre belirlenmesi gerektiğini, dava konusu işyerlerinde asıl işin genel işler işkoluna girdiğini, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun (5393 sayılı Kanun) 15. maddesinde, belediyelerin yetki ve imtiyazlarının sayıldığını, işkolu tespitine konu olan işyerlerinin de belediye hizmetleri kapsamındaki işlerin görülmesi ve belediye işlerine yardımcı işlerin ifasını yerine getirdiğini, 15/-(a) hükmünde "belde sakinlerinin mahalli, müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunmak" şeklindeki düzenleme uyarınca ... Şirketinin .. sicil No.lu işyerinde belediye hizmeti ifa edildiğini belirterek 30.06.2021 tarihli ve 31527 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2021/108 Karar No.lu işkolu tespit kararının iptali ile ... Şirketinin .. sicil No.lu işyerinin İşkolları Yönetmeliği'nin 20 sıra No.lu genel işler işkoluna girdiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir. 2. Birleşen davada davacı ... Belediye ve Genel Hizmet İşçileri Sendikası (.. Sendikası) vekili 2021/239 Esas sayılı birleşen dava dilekçesinde; başvuru üzerine davalı Bakanlık tarafından yapılan inceleme sonucu 30.06.2021 tarihli ve 31527 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2021/108 Karar No.lu işkolu tespitinde; ... Şirketinin .. sicil No.lu işyerinin özel istihdam bürosu olarak faaliyet gösterdiği, bu nedenle işyerinde yürütülen faaliyetlerin İşkolları Yönetmeliği'nin 10 sıra No.lu ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar işkolunda yer aldığının tespit edildiğini, söz konusu tespitin 6356 sayılı Kanun'a, 5393 sayılı Kanun'a, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'na (5216 sayılı Kanun), İşkolları Yönetmeliği'ne ve Yargıtayın yerleşik içtihatlarına aykırı olduğunu, ... Şirketinin belediye hizmetlerini yürütmek üzere kurulduğunu, işyerinde yürütülen faaliyetin belediyelerin görev ve sorumlulukları altında olan belediye hizmetleri olduğunu ileri sürerek davalı Bakanlığın işkolu tespiti kararının iptali ile işkolu tespiti konusu .. sicil No.lu işyerinde yürütülen işlerin genel işler işkoluna girdiğinin tespitine karar verilmesi talep etmiştir.

3. Birleşen davada davacı ... Şirketi vekili 2021/232 Esas sayılı birleşen dava dilekçesinde; müvekkili Şirketin dava dışı .. Büyükşehir Belediyesinin iştiraki olduğunu, davalı Bakanlığın 30.06.2021 tarihli ve 31527 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan ve müvekkili Şirkete ait .., .., .., .. .... .. sicil No.lu işyerlerinde belediye hizmetleri kapsamında yer alan işlerin yapıldığı, dolayısıyla yapılan işlerin İşkolları Yönetmeliği'nin 20 sıra No.lu genel işler işkolunda yer aldığına dair 2021/108 Karar No.lu işkolu tespit kararının iptaline karar verilmesi gerektiğini, tespit konusu işyerlerinde belediyelerin hizmet alanına giren bir konuda faaliyet yürütülmediğini, müvekkili Şirkete ait 73 işyerinin tamamında çalışan işçilerce fiilen yönetim ve büro işi yapıldığını ileri sürerek müvekkili Şirkete ait ... .. sicil No.lu işyerlerinde yapılan işlerin niteliği itibarıyla İşkolları Yönetmeliği'nin 10 sıra No.lu ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar işkolunda yer aldığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1. Davalı Bakanlık vekili asıl ve birleşen davaya cevap dilekçelerinde; ... Şirketine ait 6 işyerinin tek tek değerlendirildiğini, dava konusu .. sicil No.lu işyerinde yürütülen özel istihdam bürosu faaliyetinin ... Şirketinin asıl işine yardımcı iş niteliğinde olmadığını, .. sicil No.lu işyerinin bağımsız işyeri olarak değerlendirildiğini, iş müfettişlerince düzenlenen inceleme raporunda; .. sicil No.lu Yer Bilimsel Araştırma ve Etütler Hizmetleri, ... sicil No.lu Harita Şube Müdürlüğü, .. sicil No.lu Coğrafi Veri Tabanının İşletilmesi, .. sicil No.lu Zabıta Hizmeti Alım İşi ve .. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) sicil No.lu Genel Müdürlük işyerlerinde çalışan işçilerin, .. Büyükşehir Belediyesi tarafından 5216 sayılı Kanun ve 5393 sayılı Kanun kapsamında verilen belediye hizmetlerinde istihdam edildiği ve bu kapsamda işverenin .., .., .., ... .. sicil No.lu işyelerinin İşkolları Yönetmeliği'nin 20 sıra No.lu genel işler işkoluna girdiğinin tespit edildiğini, müvekkili Bakanlık tarafından yapılan işkolu tespitinin usul ve kanuna uygun olduğunu, dava konusu 2021/108 Karar No.lu işkolu tespit kararına karşı açılan davaların birleştirilmesi gerektiğini, müvekkili Kurum tarafından yapılan işlemlerin usul ve kanuna uygun olduğunu belirterek asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmesini istemiştir. 2. Asıl davada davalı-birleşen 2021/239 sayılı davada davacı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde; İstanbul 31. İş Mahkemesinin 2021/239 Esas sayılı dosyasının konusunun .. sicil No.lu işyerinin işkolu tespitinin iptaline ilişkin olduğunu ve davaların birleştirilmesi gerektiğini, işyerinde görülmekte olan işlerin niteliğine bağlı olarak belirlendiğini, dolayısıyla müvekkili Şirketin bir belediye iştiraki olması, sırf bu nedenle yürütülen işlerin genel işler işkolu kapsamında değerlendirilmesi için yeterli sayılmayacağını belirterek asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmesini istemiştir. 3. Asıl ve birleşen davada davalı ... Kooperatif, Ticaret, Eğitim ve Büro İşçileri Sendikası (Koop-İş Sendikası) vekili asıl ve birleşen davaya cevap dilekçelerinde; İstanbul 31. İş Mahkemesinin 2021/239 Esas sayılı dosyasında da aynı işyeri ile ilgili işkolu tespitinin iptalinin talep edildiğini, bu nedenle eldeki dava ile söz konusu davanın birleştirilmesi gerektiğini, davalı ... Şirketine ait bağımsız bir işyeri olan .. sicil No.lu işyerine dair değerlendirmenin Belediyeden bağımsız olarak yapılacağını, davaya konu işyerinin İşkolları Yönetmeliği'nin 10 sıra No.lu ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar işkolunda yer aldığını beyanla asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmesini istemiştir. 4. Birleşen 2021/239 sayılı davada davalı ...-İş Sendikası vekili cevap dilekçesinde; ... Şirketi ile dava dışı Belediye arasında ekonomik ve yönetim birliğinin bulunduğunu, davalı Şirketin 5393 sayılı Kanun ve 5216 sayılı Kanun kapsamında kamusal yetki ve ayrıcalıklardan yararlanmak suretiyle kamu tüzel kişiliğini haiz, salt belediye hizmetlerinin yürütülmesi için kurulduğunu, 6356 sayılı Kanun'un 4/2 hükmünde öngörülen, bir işyerinde yürütülen asıl işe yardımcı işlerin de, asıl işin dâhil olduğu işkolundan sayılacağı kuralı gereğince ... Şirketine ait 5 işyerinin genel işler işkolunda yer aldığının tespitine ilişkin işkolu tespit kararının hukuka uygun olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir. 5. Diğer davalılar cevap dilekçesi sunmamışlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacılar tarafından işkolu tespit kararına itiraza ilişkin davaların yasal süresi içerisinde açıldığı, işveren ... Şirketinin birden fazla faaliyet alanında hizmet verdiği, işkolu tespiti talep edilen .. sicil No.lu işyerlerinde çalışan işçilerin ünvanları ve görev tanımlarına göre söz konusu işyerlerinin İşkolları Yönetmeliği'nin 20 sıra No.lu genel işler işkolunda yer aldığı, .. sicil No.lu işyerinin salt işyeri bazlı esas alınamayacağı, .. sicil No.lu işyeri bakımından İşkolları Yönetmeliği'nin 3. maddesindeki "Bir işyerinde yürütülen asıl işe yardımcı işler de, asıl işin girdiği iş kolundan sayılır." hükmünün gözetilmesi gerektiği, bir yöneticinin istihdam edildiği .. sicil No.lu işyerinin de asıl işe yardımcı iş kapsamında kabul edilerek genel işler işkolunda yer aldığı gereçesiyle asıl davanın ve 2021/239 Esas sayılı birleşen davanın kabulüne, 2021/232 Esas sayılı birleşen davanın ise reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı-birleşen davada davacı ... Şirketi, davalı Bakanlık, davalı ...-İş Sendikası ve dava dışı .. Sendikası vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1. Asıl ve birleşen 2021/239 Esas sayılı dosyada davalı-birleşen 2021/232 Esas sayılı dosyada davacı ... Şirketi vekili temyiz dilekçesinde; işkolu tespitine konu .. sicil No.lu işyerinde yürütülen özel istihdam bürosu hizmetinin belediyelerin görev ve sorumlulukları içerisinde yer almadığını, davaya konu .. sicil No.lu işyerinin İşkolları Yönetmeliği'nin 10 sıra No.lu ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar işkolunda yer aldığını, müvekkili Şirketin bir belediye iştiraki olmasının Şirket işyerinde yürütülen işlerin genel işler işkolu kapsamında değerlendirilmesi için yeterli sayılmaması gerektiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur. 2. Davalı Bakanlık vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu .. sicil No.lu işyerinin özel istihdam bürosu olarak faaliyet gösterdiğini, burada yapılan işin ise İşkolları Yönetmeliği'nin 10 sıra No.lu ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar işkolunda yer aldığını, söz konusu işyerinde yürütülen işin .. Büyükşehir Belediyesi iş ve işlemlerinin gerçekleştirilmesine yönelik işlerden olmadığını ileri sürmüştür. 3. Davalı ...-İş Sendikası vekili temyiz dilekçesinde; işkolu tespitinde işyerinin baz alınmasının, normatif düzenlemelerin tartışmasız bir sonucu olduğunu, işkolu tespit kararının işyerinde görülmekte olan işlerin niteliğine göre belirlendiğini, işveren ... Şirketinin bir belediye iştiraki olmasının işyerinin genel işler işkolunda yer alacağı sonucunu doğurmadığını ileri sürmüştür. 4. Dava dışı ...Sendikasının temyiz dilekçesi reddedildiğinden, temyiz sebeplerine yer verilmemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, 6356 sayılı Kanun'un 4 ve 5. maddeleri kapsamında işkolu tespitine itiraz istemine ilişkindir. 1. Somut uyuşmazlıkta; Bakanlık tarafından 30.06.2021 tarihli ve 31527 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2021/108 Karar No.lu işkolu tespit kararı ile davalı ... Şirketine ait .. sicil No.lu işyerlerinde belediye hizmetlerini tamamlayıcı nitelikte işlerin yapıldığı, bu nedenle yürütülen faaliyetlerin İşkolları Yönetmeliği'nin 20 sıra No.lu genel işler işkolunda yer aldığı, .. sicil No.lu işyerinin ise özel istihdam bürosu olarak faaliyet gösterdiği, bu nedenle yürütülen faaliyetlerin İşkolları Yönetmeliği'nin 10 sıra No.lu ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar işkolunda yer aldığı belirlenmiştir. 6356 sayılı Kanun'un 5. maddesi gereğince davalı Bakanlık iş müfettişi tarafından yapılan işkolu tespiti incelemesi sonucunda tanzim edilen 13.04.2021 tarihli ve 7238/İNC-06;10978/INC-06 No.lu inceleme raporunda; ... Şirketine ait 73 işyerinde çalışan işçilerin .. Büyükşehir Belediyesi bağlı kuruluşları ve iştirakleri tarafından verilen hizmetlerde görev aldıkları ve ... Şirketi nezdinde çalışan işçilerin yönetimi, sevk ve idaresinin .. sicil No.lu merkez işyerinden yürütüldüğü, .. sicil No.lu Yer Bilimsel Araştırma ve .. .. işyerinde çalışan işçilerin, Deprem Zemini İnceleme Müdürlüğünün, afet tehlike ve risk analizi ile afet zararlarının azaltılması konularındaki mühendislik ve etüt hizmetlerinde istihdam edildiği, .. sicil No.lu .. Büyükşehir Belediyesi .. Şube Müdürlüğü işyerinde çalışan işçilerin .. Şube Müdürlüğü tarafından verilen ölçme, imar uygulamaları, adres yönetimi, harita üretim ve satışı ile diğer harita/kadastro etüt hizmetleri konularındaki mühendislik hizmetlerinde istihdam edildiği, .. sicil No.lu .. Büyükşehir Belediyesi Coğrafi Veri Tabanının İşletilmesi işyerinde çalışan işçilerin İstanbul Büyükşehir Belediyesinin Bilgi İşlem Daire Başkanlığına bağlı Coğrafi Bilgi Sistemleri Müdürlüğü ile Elektronik Sistemler Müdürlüğü tarafından verilen ... bilgi sistemlerinin işlenmesi ve sunulması konularındaki yazılım, donanım ve veri analizi konularındaki mühendislik ve yazılım hizmetlerinde istihdam edildiği, .. sicil No.lu işyerinde çalışan işçilerin .. Büyükşehir Belediyesinin Zabıta Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından verilen hizmetler kapsamında istihdam edildiği, .. sicil No.lu işyerlerinde belediye hizmetlerini tamamlayıcı nitelikte işlerin yapıldığı, bu nedenle yürütülen faaliyetlerin İşkolları Yönetmeliği'nin 20 sıra No.lu genel işler işkolunda yer aldığı, .. sicil No.lu işyerinde ise özel istihdam bürosu faaliyetleri kapsamında sadece özel sektörde faaliyet gösteren işverenlere ve iş arayanlara ücretsiz olarak işe aracılık hizmeti verildiği ve başka bir faaliyet konusunun bulunmadığı, .. Büyükşehir Belediyesi bağlı kuruluşları ve iştiraklerine ya da başka herhangi bir kamu kurum ve kuruluşuna işe yerleştirme işleminin yapılmadığı, geçici iş ilişkisinin kurulmadığı, bu nedenle yürütülen faaliyetlerin İşkolları Yönetmeliği'nin 10 sıra No.lu ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar işkolunda yer aldığı tespit edilmiştir. Buna karşın yargılama safhasında alınan ve hükme esas teşkil eden 12.03.2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; ... .. sicil No.lu işyerlerinde ağırlıklı olarak çalışan işçilerin teknisyen, destek personeli, şoför, mühendis olarak görev yaptığı, işverenin belediye ve iştirakleri olduğu gözetilerek söz konusu beş işyerinin genel işler işkolunda yer aldığı, .. sicil No.lu işyerinin ise faaliyeti itibarıyla İşkolları Yönetmeliği'nin 10 sıra No.lu ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar işkolunda girdiği ancak "Bir işyerinde yürütülen asıl işe yardımcı işler de, asıl işin girdiği işkolundan sayılır." hükmü uyarınca bu işyerinin yardımcı iş kapsamında İşkolları Yönetmeliği'nin 20 sıra No.lu genel işler işkolunda yer aldığı değerlendirilmiştir.

İşkolu, toplu iş hukukumuzun en önemli kavramlarındandır. 6356 sayılı Kanun'un 3/1 hükmü gereğince, sendikalar kuruldukları işkolunda faaliyette bulunurlar. Bu anlamda toplu iş hukukumuzda işkolu esasına göre sendikalaşma ilkesinin kabul edildiği ve işkolu kavramı ile sendikaların hukuki olarak faaliyet sınırının belirlendiği ifade edilebilir. 6356 sayılı Kanun'un 4/1 hükmüne göre işkolları, Kanun'a ekli (1) sayılı cetvelde gösterilmiştir. İşkolu kavramı ile çalışma yaşamında benzer nitelikte olan faaliyet türleri gruplandırılmak suretiyle tasnif edilmektedir. Hukukumuzda, bu suretle oluşturulan işkolu sayısı yirmi olarak belirlenmiştir. İşkolu tespitinde birim olarak işyerinin esas alınacağı, normatif düzenlemelerin tartışmasız bir sonucudur. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesinin gerekçesinde, işyeri, teknik bir amaca, diğer bir deyişle mal ve hizmet üretimine yönelik ve değişik unsurlardan meydana gelen bir birim olarak belirtilmiştir. İşyerinin sınırlarının saptanmasında işyerine bağlı yerler ile eklentiler ve araçların bir birim kapsamında oldukları belirtildikten sonra özellikle bir işyerinin mal ve hizmet üretimi için ayrı bir alanı da kullanması hâlinde bunların tek işyeri mi yoksa birbirinden bağımsız işyerleri mi sayılacağı konusunda amaçta birlik, aynı teknik amaca bağlı olarak üretimde bulunma, nitelik yönünden bağlılık ile yönetimde birlik, aynı yönetim altında örgütlenmiş olma koşullarının aranacağı düzenlenmiştir. İşyeri kavramının unsurları da nazara alındığında, teknik amaç doğrultusunda yapılan işin niteliğine göre işkolunun belirlenmesi gerektiği ifade edilebilir. Bununla birlikte, aynı işyerinde farklı nitelikte mal veya hizmet üretimlerinin söz konusu olması durumunda, birden fazla teknik amaç mevcut olabilir. Bu ihtimalde, işyerinde yürütülen faaliyet kapsamındaki ağırlıklı işin niteliğine göre işkolunun tespit edilmesi gerekmektedir (Fevzi Şahlanan, Toplu İş Hukuku, İstanbul, 2020, s.50; Aziz Can Tuncay/Burcu Savaş Kutsal, Toplu İş Hukuku, İstanbul, 2019, s.50). Dairemiz içtihadına göre belediyelerin görev, sorumluluk ve imtiyazları kapsamında yer alan faaliyetlerin yürütülmesi ve yapılan işin niteliğine ilişkin ayrıksı bir düzenleme bulunmaması durumunda, gerek doğrudan belediyeye ait işyerleri gerekse belediye şirketlerine ait işyerlerinin kural olarak genel işler işkolunda yer aldığı kabul edilmektedir (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 13.10.2022 tarihli ve 2022/12975 Esas, 2022/12276 Karar sayılı kararı). 5216 sayılı Kanun'un 7. maddesi ile 5393 sayılı Kanun'un 14. maddesinde belirtilen faaliyetlerin, belediyeler tarafından yerine getirilmesi bakımından bir görev ve sorumluluk olarak öngörülmesi sebebiyle belediye hizmetleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiği tartışmasızdır. Bununla birlikte 5393 sayılı Kanun'un 15. maddesinde belirtilen faaliyetlerin yetki ve imtiyaz olarak öngörülmesi sebebiyle anılan hüküm bakımından ayrıca değerlendirme yapılması gerekmektedir. Nitekim 5393 sayılı Kanun'un 15/1-(a) hükmünde "Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunmak" şeklindeki düzenleme ile yerel hizmetler bakımından belediyelerin genel yetkili olması öngörülmüş ise de hangi nitelikteki faaliyetlerin münhasıran belediyelerin görev ve sorumlulukları kapsamında belediye hizmeti sayılması gerektiği belirlenmelidir. Belediyelerin yetkileri, kendilerine verilen görevleri yerine getirmek için onlara tanınan ve kamu gücünden kaynaklanan üstünlük ve ayrıcalıklar olup bu yetkiler 5393 sayılı Kanun'un 15. maddesinde düzenlenmiştir (Metin Günday, İdare Hukuku, Ankara, Onuncu Baskı, 2011, s. 493). 5393 sayılı Kanun'un genel gerekçesinde de ifade edildiği üzere açıkça başka bir kamu kurum ve kuruluşuna verilmeyen mahalli müşterek nitelikteki her türlü görev ve hizmetin belediyelerce yapılacağı ve bazı istisnalarla belediyelerin, mahalli müşterek hizmetler bakımından kendi sınırları içinde genel yetkili oldukları öngörülmüştür. Dava konusu .. sicil No.lu işyerlerinde yapıldığı tespit edilen faaliyetlerin 5216 sayılı Kanun'un 7. maddesinin 1. fıkrasının (b), (c), (k), (h), (u) ve (z) bentleri uyarınca belediyeler tarafından yerine getirilmesi bir görev ve sorumluluk olarak öngörülmesi sebebiyle belediye hizmetleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiği açıktır. Bu itibarla belirtilen işyerlerinin genel işler işkolunda yer aldığı kabul edilmelidir. Belirtmek gerekir ki esasında serbest bir şekilde herkes tarafından yapılabilen mal ve hizmet üretimi faaliyetlerinin de belediyelerce yapılabilmesine imkân tanındığı anlaşılmış ise de bu faaliyetlerin münhasıran belediyelerin yetki ve imtiyazları kapsamında yürütüldüğü kabul edilemez. Bu anlamda olmak üzere somut uyuşmazlıkta dava konusu .. sicil No.lu işyerinde yürütülen faaliyetler, esasen serbest bir şekilde herkes tarafından yapılabilen mal ve hizmet üretimi faaliyetlerinden olduğundan belediyelerin görev, sorumluluk ve imtiyazları kapsamında belediye hizmeti olarak değerlendirilemez. Bu itibarla tespit konusu .. sicil No.lu işyerinde yürütülen faaliyetlerin niteliğine göre değerlendirme yapılması gerektiği tartışmasızdır. İşkolları Yönetmeliği'ne ekli cetvelde "iş bulma acentelerinin faaliyetleri" (78.10) işkolu kodu ile 10 sıra No.lu ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar işkolunda yer almaktadır. Açıklanan bu maddi ve hukuki olgulara göre Bakanlık işkolu tespit kararı isabetli olduğundan davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir. Belirtilen sebeplerle, 6356 sayılı Kanun'un 5/1 hükmü uyarınca hükümlerin bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; A. Dava .. Sendikası Temyizi Yönünden Dava dışı .. Sendikası vekilinin temyiz isteminin REDDİNE, Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine, B. Davalı- 2021/232 Esas Sayılı Birleşen Davada Davacı ... Şirketi, Davalı Bakanlık ve Davalı ...-İş Sendikası Temyizi Yönünden Yukarıda tarih ve sayısı belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararı ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA, 1. Asıl ve birleşen davaların REDDİNE, 2. Asıl dava dosyası bakımından; a) Karar tarihi itibarıyla alınması gerekli olan 732,00 TL harçtan, peşin alınan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 672,70 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, b) Davacının yapmış olduğu yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalı ... Şirketinin yaptığı 2.527,50 TL, davalı ...-İş Sendikasının yaptığı 1.072,50 TL ve davalı Bakanlığın yaptığı 1,166,65 TL yargılama giderlerinin davacıdan tahsili ile ilgili davalılara ödenmesine, c) Karar tarihinde yürürlükte bulunan Tarife'ye göre 45.000,00 TL vekâlet ücretinin davacı ...-İş Sendikasından alınarak davalılar Bakanlık, ... Şirketi, Koop-İş Sendikası ve ...-İş Sendikasına müştereken verilmesine, 3. Birleşen 2021/239 Esas sayılı dava dosyası bakımından; a) Karar tarihi itibarıyla alınması gerekli olan 732,00 TL harçtan, peşin alınan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 672,70 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye iraT kaydına, b) Davacının yapmış olduğu yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalı ... Şirketinin yaptığı 2.527,50 TL, davalı ...-İş Sendikasının yaptığı 1.072,50 TL ve davalı Bakanlığın yaptığı 1.166,65 TL yargılama giderlerinin davacıdan tahsili ile ilgili davalılara ödenmesine, c) Karar tarihinde yürürlükte bulunan Tarife'ye göre 45.000,00 TL vekâlet ücretinin davacı ...-İş Sendikasıdan alınarak davalılar Bakanlık, ... Şirketi, Koop-İş Sendikası ve ...-İş Sendikasına müştereken verilmesine, 4. Birleşen 2021/232 Esas sayılı dava dosyası bakımından; a) Karar tarihi itibarıyla alınması gerekli olan 732,00 TL harçtan, peşin alınan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 672,70 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, b) Davacının yapmış olduğu yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalı ...-İş Sendikasının yaptığı 100,00 TL ve davalı Bakanlığın yaptığı 1.166,65 TL yargılama giderlerinin davacıdan tahsili ile ilgili davalılara ödenmesine, c) Karar tarihinde yürürlükte bulunan Tarife'ye göre 45.000,00 TL vekâlet ücretinin davacı ... Şirketinden alınarak davalılar ... Sendikası, Bakanlık ve Koop-İş Sendikasına müştereken verilmesine, Davalı ...-İş Sendikası tarafından yatırılan 1.169,40 TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 3.033,70 TL temyiz yoluna başvurma harcı olmak üzere toplam 4.203,10 TL harcın davacı ...-İş Sendikası ve ... Sendikasından müştereken ve müteselsilen alınarak ilgili davalıya verilmesine, davalı ...-İş Sendikası tarafından yatırılan 427,60 istinaf karar harcının istek hâlinde ilgili davalıya iadesine, Davalı ...-İş Sendikası tarafından yatırılan 427,60 istinaf karar harcının istek hâlinde ilgili davalıya iadesine, Davalı ... Şirketinin yatırdığı istinaf harçlarının üzerinde bırakılmasına, Yatırılan gider avanslarından varsa kullanılmayan bakiyelerinin ilgililere iadesine, Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalılar ... Şirketi ile ...-İş Sendikasına iadesine, Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 23.03.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.