Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2026/2330 E. 2026/2469 K.

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/1743 E., 2025/1825 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Doğanşehir 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi SAYISI : 2024/50 E., 2025/120 K.

Bölge Adliye Mahkemesi asıl ve birleşen dosyada davacılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA 1. Asıl davada davacı Türkiye .. Sendikası (...) vekili dava dilekçesinde; davalı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Bakanlık) tarafından yapılan inceleme sonucu 15.03.2022 tarihli ve 31779 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2022/65 Karar No.lu işkolu tespitinde; işveren .. Belediyesi Ulaş. İnş. Tem. Ltd. Şti.ne (.. Belediyesi Şirketi) ait .. ..... .. sicil No.lu işyerlerinde Belediyenin görev ve sorumluluklarına ilişkin bir faaliyet yürütülmediği, söz konusu işyerlerinde belediyeden bağımsız halka açık restoran işletmesi faaliyetinin yürütüldüğü, yapılan faaliyetlerin İşkolları Yönetmeliği'nin 18 sıra No.lu konaklama ve eğlence işleri işkolunda yer aldığının tespit edildiğini, dava konusu tespitin 5393 sayılı Belediye Kanunu'na (5393 sayılı Kanun), 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'na (6356 sayılı Kanun), İşkolları Yönetmeliği'ne ve Yargıtayın yerleşik içtihatlarına aykırı olduğunu, .. Belediyesi Şirketinin belediye hizmetlerini yürütmek üzere kurulduğunu, işyerlerinde yürütülen faaliyetlerin belediyelerin görev ve sorumlulukları altında olan belediye hizmetleri olduğunu, işyerlerinde yürütülen hizmetlerin niteliği itibarıyla 5393 sayılı Kanun'un 14... . maddelerinde yer alan yasal düzenlemeler gereğince, yürütülmesi belediyelerin görev ve sorumluluğuna bırakılan işlerden olduğunu, işyerinde yürütülen asıl ve yardımcı işlerin İşkolları Yönetmeliği'nin 20 sıra No.lu genel işler işkoluna girdiğini ileri sürerek davalı Bakanlığın işkolu tespiti kararının iptali ile işkolu tespiti konusu işyerlerinde yürütülen işlerin genel işler işkoluna girdiğinin tespitine karar verilmesi talep etmiştir. 2. Birleşen davada davacı .. Sendikası (.. Sendikası) vekili dava dilekçesinde; başvuru üzerine davalı Bakanlık tarafından yapılan inceleme sonucu 15.03.2022 tarihli ve 31779 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2022/65 Karar No.lu işkolu tespitinde; .. Belediyesi Şirketinin .. .... . sicil No.lu işyerlerinde belediyeden bağımsız halka açık restoran işletmesi faaliyetinin yürütüldüğü, yapılan faaliyetlerin İşkolları Yönetmeliği'nin 18 sıra No.lu konaklama ve eğlence işleri işkolunda yer aldığının tespit edildiğini, dava konusu tespitin 6356 sayılı Kanun'a, 5393 sayılı Kanun'a, İşkolları Yönetmeliği'ne ve Yargıtayın yerleşik içtihatlarına aykırı olduğunu, .. Belediyesi Şirketinin belediye hizmetlerini yürütmek üzere kurulduğunu, işyerlerinde yürütülen faaliyetlerin belediyelerin görev ve sorumlulukları altında olan belediye hizmetleri olduğunu, işyerinde yürütülen asıl ve yardımcı işlerin İşkolları Yönetmeliği'nin 20 sıra No.lu genel işler işkoluna girdiğini ileri sürerek davalı Bakanlığın işkolu tespiti kararının iptali ile işkolu tespiti konusu işyerlerinde yürütülen işlerin genel işler işkoluna girdiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1. Davalı Bakanlık vekili asıl ve birleşen davalara cevap dilekçelerinde; iş müfettişleri tarafından yapılan inceleme neticesinde düzenlenen işkolu inceleme raporunda dava konusu işyerlerinde yürütülen işin dava dışı Belediyenin görev ve sorumlulukları arasında yer alan faaliyetlerden olmadığını, yapılan işin mahiyet ve vasfının ticari amaç güden, belediyeden bağımsız, halka açık restoran işletmesi işi olduğunu, bu nedenle yürütülen faaliyetlerin İşkolları Yönetmeliği'nin 18 sıra No.lu konaklama ve eğlence işleri işkolunda yer aldığı tespitinin hukuka ve fiilî duruma uygun olduğunu, Bakanlık tarafından tanzim edilen işkolu tespitinin her yönüyle hukuka ve yürürlükteki mevzuata uygun olarak düzenlendiğini belirterek ve dilekçelerinde yazılı diğer sebeplerle davanın reddini istemiştir. 2. Davalı Türkiye .. Sendikası birleşen davaya cevap dilekçesinde; İşkolları Yönetmeliği'nde işaret edilen "belediye hizmetleri" ifadesi ile münhasıran belediyelerin asli görevi olarak belirtilen ve doğrudan belediyeler tarafından yerine getirilen işlerin kastedildiğini, dava konusu işyerlerinde yürütülen faaliyetlerin belediyelerin asli görevleri arasında sayılmadığını, davacı tarafça sunulan karar ve hukuki mütalaaların emsal teşkil etmediğini belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davaların reddini istemiştir. 3. Birleşen davada davalı Türkiye.. Sendikası vekili cevap dilekçesinde; davalı işveren .. Belediyesi Şirketinin belediye iktisadi teşekkülü olduğunu, dava dışı Belediyenin hizmetlerini hizmet alım işleri yoluyla yürüttüğünü, piyasaya hizmet vermediğini, yalnızca dava dışı Belediyenin hizmetlerini yerine getirdiğini, İşkolları Yönetmeliği’ne göre tüm belediye hizmetlerinin genel işler işkolunda sayıldığını, dava konusu işyerlerinin 18 sıra No.lu konaklama ve eğlence işleri işkolunda yer aldığının tespitinin hukuka aykırı olduğunu savunmuş ve bu nedenle davanın kabulü ile kendilerine yargılama gideri yüklenmemesine karar verilmesini istemiştir. 4. Asıl davada davacı birleşen davada davalı ... vekili birleşen davaya cevap dilekçesinde; müvekkili Sendika tarafından açılan ve Doğanşehir 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin 2022/67 Esas sayılı dosyası üzerinden derdest olan dava ile eldeki davanın birleştirilmesine karar verilmesini istemiştir. 5. Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu işyerlerinde yapılan işin lokanta ve restoran hizmetlerine yönelik olduğu hususunda taraflar arasında ihtilaf olmadığı, belediyelerin görev ve yetkileri kapsamında yer alan faaliyetlerin yürütülmesi durumunda gerek doğrudan belediyeye ait işyerleri gerekse belediye şirketlerine ait işyerlerinin genel işler işkolunda yer aldığı gerekçesi ile asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen dosya davalılarından Bakanlık ile .. Belediyesi Şirketi vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; serbest bir şekilde herkes tarafından yapılabilen mal ve hizmet üretimi faaliyetlerinin münhasıran belediyelerin yetkileri ve imtiyazları kapsamında yürütüldüğünün kabul edilemeyeceği, somut uyuşmazlıkta dava konusu işyerlerinde yürütülen faaliyetlerin esasen serbest bir şekilde herkes tarafından yapılabilen mal ve hizmet üretimi faaliyetlerinden olduğu, bu nedenle bu faaliyetlerin belediyelerin görev, sorumluluk ve imtiyazları kapsamında belediye hizmeti olarak değerlendirilemeyeceği, tespit konusu işyerlerinde yürütülen faaliyetlerin niteliğine göre değerlendirme yapılması gerektiği gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak kurulan yeni hükümle asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1. Asıl davada davacı ... vekili temyiz dilekçesinde; davalı Şirketin belediye iktisadi teşekkülü olduğunu, davalı Şirket ile dava dışı Belediye arasında amaç ve yönetim birliği olduğunu, dava konusu işyerinde yapılan asıl işin, belediye hizmetlerine yönelik olduğunu, belediye hizmetlerinde işçi çalıştırıldığından işyerinin genel işler işkoluna girdiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur. 2. Birleşen davada davacı ...-İş Sendikası vekili temyiz dilekçesinde; davalı Şirketin dava dışı Belediyeye ait bir belediye kamu iştiraki olduğunu, davalı Şirket ile dava dışı Belediye arasında amaç ve yönetim birliği olduğunu, dava konusu işyerinde yürütülen işlerin belediye hizmetlerinden bağımsız kabul edilemeyeceğini, dava konusu işyerinde yürütülen lokantacılık hizmetlerinin doğrudan belediye tarafından yerine getirilmesi ile belediyenin şirketi tarafından yerine getirilmesi arasında fark olmadığını, işyerinde yürütülen lokantacılık faaliyetinin asıl işe yardımcı iş niteliğinde olduğunu, bir işyerinde yürütülen asıl işe yardımcı işlerin de asıl işin girdiği işkolundan sayılacağı hükmü gereğince dava konusu işyerindeki faaliyetin genel işler işkolunda yer aldığını belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, 6356 sayılı Kanun'un 4 ve 5. maddeleri kapsamında işkolu tespitine itiraz istemine ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 23.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.