Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2026/2034 E. 2026/2758 K.

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/2599 E., 2025/2934 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 48. İş Mahkemesi SAYISI : 2024/290 E., 2025/331 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Bakanlığa bağlı .. İl Müdürlüğünde sürekli işçi kadrosunda istihdam edildiğini, kadroya geçişinin 02.04.2018 tarihinde 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile sağlandığını, hâlen davalı Bakanlığın kadrolu işçisi olarak çalışmaya devam ettiğini, ... Sendikası üyesi olan davacının işyerinde yürürlükte olan toplu iş sözleşmesi hükümlerinden yararlandığını, görevi gereği fazla çalışma yapmak zorunda olan davacının günlük 11 saatten, haftalık 45 saatten ve yıllık 270 saatten fazla çalışması olduğu hâlde karşılığı ücretlerin eksik ödendiğini, davacının üyesi olduğu ... Sendikası ile ...Sendikası arasında 10.08.2020 tarihinde imzalanan 01.01.2019-31.12.2020 tarihleri arası yürürlük süreli, 08.09.2021 tarihinde imzalanan 01.01.2021-31.12.2022 tarihleri arası yürürlük süreli ve 05.06.2023 tarihinde imzalanan toplu iş sözleşmelerinin 22. maddesinde hizmetin zorunlu kıldığı hâllerde yaptırılan fazla çalışmaların ücretinin gece için %75, gündüz için %60 zamlı ödeneceğinin, 01.01.2023-31.12.2024 tarihleri arası yürürlük süreli toplu iş sözleşmelerinin 22. maddesinde ise fazla çalışmanın ücretinin gece için %75, gündüz için %70 zamlı ödeneceğinin düzenlenmiş olduğunu, sözü edilen toplu iş sözleşmelerinde akşam saat 20.00’den sabah saat 06.00’ya dek geçen sürenin gece dönemi olduğu, bu dönemde çalışılan süre kadar gece zammı ödenmesi gerektiği ve ücretlerinin %35 zamlı olarak ödeneceğinin düzenlendiğini, davacının vardiya sisteminde çalışması nedeniyle gece çalışmasından kaynaklı gece fazla çalışma ücretinin ve toplu iş sözleşmesinden kaynaklı gece zammı alacakları ile ulusal ... ve genel tatil, hafta tatili ücret alacaklarının da bulunduğunu ileri sürerek fazla çalışma, hafta tatili, ulusal ... ve genel tatil ile gece vardiyası zammı alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, taleplerin zamanaşımına uğradığını, 4857 sayılı İş Kanunu’nun (4857 sayılı Kanun) 63. madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hâllerde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile bazı haftalarda toplam 45 saati aşsa dâhi bu çalışmaların fazla çalışma sayılmayacağını davacı ile imzalanan bireysel iş sözleşmesinin 'Fazla çalışma ve ücreti' başlıklı 9. maddesinde "Bu sözleşme ile belirlenen işyerinde; a) Haftalık normal çalışma süresinin üzerinde çalışmalar fazla çalışma olarak tanımlanır ve sözleşmenin imzalanması ile birlikte işçi fazla çalışmaya onay vermiş sayılır b) Fazla çalışma, 4857 sayılı İş Kanununun 41, 42... . maddeleri ile yönetmelik hükümlerine göre yapılır. c) Fazla çalışma ücreti, işçinin bir saatlik ücretinin %60 fazlasıyla ödenir." hükmü yer aldığını, davacının herhangi bir alacağı bulunmadığını, bordrolardan anlaşılacağı üzere fazla çalışma ücreti başlığı altında ödendiğini belirterek davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı Bakanlığa bağlı işyerinde şoför olarak çalışan davacının; Mayıs 2019 ayından itibaren 12 saatlik vardiyalar ile çalıştığı, bunun yanı sıra 8 saatlik çalışmalar da yaptığı, dosyaya sunulan puantaj kayıtlarında vardiyaların başlangıç ve bitiş saatinin gösterilmediği, ancak 12 saatlik vardiyanın kaç saatinin gece, kaç saatinin gündüz çalışması olduğunun gösterildiği, davacının iki gün çalışma- bir gün izin, üç gün çalışma- iki gün izin, üç gün çalışma- bir gün izin veya değişen çalışma ve izin günleriyle çalışma yaptığının görülmüş olduğu, 12 saat olarak uygulanan vardiyaların Mayıs 2023 ayından itibaren 11 saat olarak uygulanmaya başladığı, davacının kadroya geçişte imzaladığı bireysel iş sözleşmesinin haftalık çalışma süresi başlıklı 5. maddesinde; “İşçinin çalışma süresi haftada toplam 45 saattir. Ancak 45 saatlik haftalık normal çalışma süresi işveren tarafından gerekli görüldüğünde; a)haftanın çalışılan günlerine günde 11 saati aşmamak koşulu ile farklı şekillerde dağıtılabilir” denildiği, toplu iş sözleşmesinde ise fazla çalışma ücretinin %60 zamlı ödeneceğinin belirtilmiş olduğu, toplu iş sözleşmesinde ulusal ... ve genel tatil çalışması yapan işçiye yevmiyesi dışında iki yevmiye daha ücret ödeneceğinin, hafta tatil çalışması yapan işçiye ise yevmiyesi dışında iki yevmiye daha ücret ödeneceğinin belirtilmiş olduğunu, yine toplu iş sözleşmesinin “gece çalışması” başlıklı maddesinde “Saat 20.00-06.00 arasında yapılan çalışmalar gece çalışmalarıdır. Güvenlik görevlileri hariç bu saatlerde çalıştırılan işçilere ücretleri % 35 zamlı ödenir.” hükmünün yer aldığı, dosya kapsamı ve toplanan delillerden davacının ödenmeyen fazla çalışma ücreti, ulusal ... ve genel tatil ücreti, hafta tatili ücreti ile gece zammı alacağının kalmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı işyerinde ambulans şoförü olarak çalışan davacının belirsiz süreli iş sözleşmesinin bütünü gözetildiğinde davacı bakımından tespit ve değerlendirmelerin 4857 sayılı Kanun'un hükümleri temel alınarak yapılmasının isabetli bulunduğu,Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin yerleşik uygulamasına göre; bir işçinin günde en fazla fiilen14 saat çalışabileceğinin kabulü gerektiği, bu kabule göre günlük 11 saat olan yasal çalışma süresini aşan 3 saatlik fazla çalışma yapıldığı, bu hâlde ise 24 saat çalışıp 48 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda; işçinin birinci hafta 3 gün, ikinci ve üçüncü haftalar 2 gün, dördüncü hafta yine 3 gün çalışmak suretiyle ilk hafta; haftalık 9 saat, ikinci ve üçüncü haftalarda; haftalık 6 saat, dördüncü hafta ise; yine haftalık 9 saat fazla çalışmış sayılacağı, somut uyuşmazlıkta; dosyaya gönderilen CD içerisinde yer alan belirsiz süreli iş sözleşmesinin tarihsiz olması nedeniyle 5. ve 9. maddeleri kapsamında davacı işçinin 7,5 saati aşan gece çalışmasına yazılı olarak onay verdiğinin kabul edilemeyeceği, pandemi dönemi için bu onay aranmayacak ise de belirtilen dönemde çalışma sisteminin değiştiğinin ortaya konulamadığı, davacının iş sözleşmesinin ücrete ilişkin sözleşmesinin 7. maddesinde herhangi bir oranın yazılı olmadığı, aksi ispat olunmayan puantaj kayıtları ve bordrolara göre davacının haftalık 45 saati ve günlük 11 saati aşan çalışmaları ile gece çalışması yapıldığında günlük 7,5 saati aşan fazla çalışmaları, talep konusu ulusal ... ve genel tatil ücretleri ile hafta tatili ücreti bakımından tespit edilip ödenmeyen bir alacak olmadığı sonucuna varılmakla eksik araştırma ve değerlendirme olmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; 1. Bilirkişi raporunda fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal ... ve genel tatil ücretleri, gece vardiyası zammı alacaklarının hatalı ve eksik hesaplandığını, raporun denetime elverişli bulunmadığını, 2. 2020/11. aya kadar hesaplama yapılmadığını, 3. Davacının günlük 11 saatten, haftalık 45 saatten ve yıllık 270 saatten fazla çalışmasının bulunduğunu, ancak bu fazla çalışmaların karşılığı olan ücretin davalı Kurum tarafından eksik ödenmiş olduğunu, 4. Davacının yararlandığı ... Sendikasının tarafı olduğu toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre değerlendirme yapılması gerektiğini ileri sürmüştür. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, puantaj kayıtları ve ücret bordrolarına göre davacının fazla çalışma, hafta tatili, ulusal ... ve genel tatil ücretleri ile gece vardiyası zammı alacaklarının bulunup bulunmadığına ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 26.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.