Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 2021/5138 E. 2023/4928 K. – Tapu İptali Ve

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi SAYISI : 2019/1013 E., 2020/373 K. HÜKÜM/KARAR : İstinaf talebinin kabulü ile yeniden hüküm kurulmasına İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 4. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2017/328 E., 2018/1195 K. Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil, tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı-karşı davalı ... İdaresi vekili, karşı davada davalı Hazine vekili ve asıl davada davalı ... Belediyesi vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince karşı davada davalı Hazine vekilinin vekalet ücretine yönelik istinafının kabulüne, sair istinaf talebinin reddine; davacı-karşı davalı ... İdaresinin vekalet ücretine yönelik istinafının reddine; asıl davada davalı ... Belediyesinin istinaf başvurusunun ise kamu düzenini prensibi gereğince (harç nedeniyle) kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 353/1-b.2 maddesi uyarınca aşağıdaki düzeltilerek yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı-karşı davacı ... vekili ile asıl davada davalı ... Belediyesi vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartları ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: K A R A R Kadastro sırasında, Bursa ili Nilüfer ilçesi ili ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 961 parsel ... taşınmaz, Nisan 1932 tarihli tapu kaydı uyarınca 32.100 m2 yüz ölçümü ve tarla niteliği ile dava dışı gerçek kişi adına tespit edilmiş, 2012 yılında ise satın alma sebebi ile davalı-karşı davacı ... adına tescil edilmiştir. Taşınmazın güncel tapu kaydı ve kütük fotokopi örneğine göre; asıl davada davalı ... İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü lehine 11.03.2013 tarihli, 3083 ... kanun gereğince taşınmazın devir-temlik edilemeyeceğine, ipotek ve satış vaadine konu edilemeyeceğine dair, yine 30.03.2016 tarihli asıl davada davalı ... lehine kamulaştırma şerhi yer aldığı, Bursa İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü lehine konulan şerhin davadan sonra karar tarihinden önce 2018 yılında terkin edildiği anlaşılmıştır. Davacı- karşı davalı ... İdaresi vekili; taşınmazın bir kısmının 2014 yılında yapılıp kesinleşen orman kadastro sınırları içerisinde kaldığı öne sürülerek bu kısmın orman vasfı ile Hazine adına tescilini, üzerindeki şerhlerin ise terkinini talep etmiştir. Davalı-karşı davacı ... vekili karşı dava dilekçesinde, müvekkilinin davaya konu taşınmaz üzerinde mülkiyet hakkı bulunduğundan 15.000,00 TL kamulaştırmasız el koyma tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, bu talebin kabul edilmemesi halinde TMK'nin 1007 inci maddesinde düzenlenen "tapu sicilinin tutulmasından doğan zararlardan Devlet sorumludur" hükmü gereğince fazlaya dair hakkı saklı kalmak kaydıyla 15.000,00 TL rayiç bedel tazminatın davalılardan müştereken ve mütesilsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 25.09.2018 tarihli ıslah dilekçesi ile tazminat talebini 1.176.786,00 TL ye çıkarmıştır. İlk Derece Mahkemesince, asıl dava yönünden hükme esas alınan bilirkişi raporları uyarınca taşınmazın A, B-1 ve B-2 harfleri ile gösterilen kısımlarının kesinleşen tahdit sınırları içerisinde kaldığı, karşı dava yönünden ise kamulaştırmasız el atma nedenine dayalı tazminatın yasal şartları oluşmadığı, TMK'nin 1007 nci maddesi hükmüne dayalı tazminat talebi yönünden ise, tapu iptali ve tescil istekli davaların kesinleştiği tarih itibariyle mülkiyet hakkı sona ereceğinden ve böylelikle bu tarih itibariyle tapusu iptal edilen gerçek veya tüzel kişinin zararı oluşacağından anılan maddeye dayalı açılan davaların taşınmazın mülkiyetinin yitirilmesine ilişkin iptal ve tescil kararının kesinleştiği tarihten sonra açılabileceği, mülkiyetin kaybedildiği tarih itibariyle taşınmazın değerinin tespiti gerekeceği gerekçesi ile; "A-Asıl davanın kabulü ile; 1-Bursa İli, Nilüfer İlçesi, ... Mahallesi 961 parsel ... taşınmazın 28.06.2018 tarihli bilirkişi raporu ve krokisinde A harfi ile gösterilen 1497 m² lik, B-1 harfi ile gösterilen 715,63 m2'lik, B-2 harfi ile gösterilen 1836,98 m2'lik alanların davalı ... adına olan tapu kaydının iptali ile Hazine adına orman vasfı ile tesciline, 2-Davalı ... Belediyesi Başkanlığı adına olan kamulaştırma şerhinin tescil edilecek alana ilişkin olarak tapudan terkinine, B-1-Karşı dava ile davalı karşı davacı ... vekili tarafından asıl davanın kabulüne karar verilmesi halinde kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat talebi ile söz konusu talep uygun görülmediği takdirde TMK'nun 1007. Maddesine dayalı olarak tazminat isteminde bulunduğu görülmekle, kamulaştırmasız el atma nedenine dayalı tazminatın yasal şartları oluşmadığından reddine, 2-Davalı karşı davacı tarafın TMK'nun 1007. Maddesi hükmüne dayalı tazminat talebi mahkememizce değerlendirilmiş olup, tapu iptali ve tescil istekli davaların kesinleştiği tarih itibariyle mülkiyet hakkı sona ereceğinden ve böylelikle bu tarih itibariyle tapusu iptal edilen gerçek veya tüzel kişinin zararı oluşacağından anılan maddeye dayalı açılan davaların taşınmazın mülkiyetinin yitirilmesine ilişkin iptal ve tescil kararının kesinleştiği tarihten sonra açılabileceği, mülkiyetin kaybedildiği tarih itibariyle taşınmazın değerinin tespiti gerekeceği kanaatine varılarak bu aşamada yasal şartları oluşmayan tazminat talebinin reddine, A-1-Asıl davada; alınması gerekli 68,31 TL harçtan peşin alınan 31,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 36,91 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 2-Davacı-karşı davalı tarafından yapılan harç, posta, keşif ve bilirkişi giderinden ibaret toplam 2.519,00 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı- karşı davalıya verilmesine, 3-Davacı-karşı davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri göz önüne alınarak hesap ve takdir edilen 1.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine, B-1-Karşı davada; alınması gerekli 35,90 maktu harçtan peşin alınan 256,17 TL ile 19.840,40 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 20.096,57 TL harcın mahsubu ile bakiye 20.060,67 TL'nin hüküm kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine, 2-Davalı-karşı davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, harcanmayan gider avansının hüküm kesinleştiğinde iadesine, 3-Davacı-karşı davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri göz önüne alınarak hesap ve takdir edilen 2.180,00 TL vekalet ücretinin davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine," karar verilmiştir. Asıl davada davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle, mahkemenin kamulaştırma şerhin dayanağı evrakı getirtip incelemediğini ve husumet itirazlarını değerlendirmediğini ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davacı-karşı davalı ... İdaresi vekili istinaf dilekçesinde özetle; karşı tarafça ıslah harcı yatırılıp dava ıslah edildiğine ve dava da reddedildiğine göre, müvekkili kurum lehine dava değeri üzerinden nispi vekalet ücretine hükmedilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının vekalet ücretine ilişkin kısmının kaldırılarak, kurum lehine nispi vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Karşı davada davalı Hazine vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve Kanuna aykırı olduğunu, karşı davada Hazineye husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, bu nedenle davanın husumet yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, kaldı ki idare lehine vekalet ücreti hükmedilmemesinin de hatalı olduğunu belirterek, davalı Hazine aleyhine kurulan hükümler yönünden lk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince, davacı- karşı davalı ... idaresi vekilinin nispi vekalet ücreti istemine yönelik istinaf talebi konusunda; TMK'nin 1007 nci maddesi gereğince açılan tazminat davalarının Hazine aleyhine açılması gerektiği ve Orman İdaresine husumet düşmeyeceği, husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesinin gerekli olduğu, Orman İdaresi lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı, asıl davada davalı ... Başkanlığının beyanlar hanesindeki şerhin terkinine yönelik istinaf talebi hakkında; çekişmeli taşınmazın tapu kaydında Büyükşehir Belediye Başkanlığı adına şerh bulunduğu, söz konusu taşınmazın orman tahdidi içinde kalan ve orman olarak tesciline karar verilen kısmında herhangi bir şerhin bulunmasının mümkün olmadığı, Büyükşehir Belediyesinin istinafının isabetli olmadığı, karşı davada davalı Hazine vekilinin istinafı yönünden ise; TMK'nin 1007. maddesi gereğince açılan tazminat davalarında husumetin Hazineye yöneltilmesinin zorunlu olduğu, ancak davalı Hazineye yönelik açılan davanın reddine karar verildiğine göre, davalı Hazine lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin isabetsiz olduğu, öte yandan 6100 ... Kanun'un 355 inci maddesi gereğince istinaf mahkemelerinin istinaf incelemesini istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapacağı, ancak kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu re'sen gözeteceği, buna göre yapılan incelemede; Kadastro Kanunu'nun 36/A maddesi gereğince Orman İdaresinin açtığı davada davalılar aleyhine harç, yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilemeyeceği gözetilmeden, davalılar aleyhine harç, yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğu, yargılama gideri ve vekalet ücreti konusunda davalıların herhangi bir istinafı bulunmadığından davacı tarafın usulü kazanılmış hakkı gözetilerek hükmün yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin bölümünde değişiklik yapılmadığı, ancak kamu düzeni nedeni ile hükmün harca ilişkin bölümünün düzeltilmesinin gerektiği, davalı İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü hakkında her ne kadar İlk Derece Mahkemesince bir karar verilmemiş ise de tapuda bulunan şerhin yargılama sırasında kaldırılmış olduğu, davalı hakkındaki dava konusuz kaldığı ve bu konuda istinaf bulunmadığından bu davalı hakkında herhangi bir karar verilmesi gerekmediği gerekçesi ile,"1- Davacı- karşı davalı ... İdaresi vekilinin vekalet ücretine yönelik istinaf isteminin reddine, 2-Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kamu düzeni gereği kabulüne, 3-Karşı davalı hazine vekilinin vekalet ücretine yönelik istinaf başvurusunun kabulüne, sair istinaf taleplerinin reddine, 4-Bursa 4. asliye hukuk mahkemesi'nin 14/11/2018 tarih, 2017/328 esas, 2018/1195 karar ... kararının hmk.nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılarak, aşağıdaki şekilde yeniden hüküm kurulmasına; A)Asıl davanın kabulü ile, Bursa İli, Nilüfer İlçesi, ... Mah, 961 parsel ... taşınmazın 28/06/2018 tarihli bilirkişi raporu ve krokisinde A harfi ile gösterilen 1497 m²'lik, B-1 harfi ile gösterilen 715,63 m2'lik, B-2 harfi ile gösterilen 1836,98 m2'lik alanların davalı ... adına olan tapu kaydının iptali ile Hazine adına orman vasfı ile tesciline, Davalı ... Belediyesi Başkanlığı adına olan kamulaştırma şerhinin tescil edilecek alana ilişkin olarak tapudan terkinine, İ.İ.K.'nun 28. maddesi gereğince hüküm özetinin Tapu Müdürlüğüne gönderilmesine, B)Karşı dava ile davalı karşı davacı ... vekili tarafından asıl davanın kabulüne karar verilmesi halinde kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat talebi ile söz konusu talep uygun görülmediği takdirde TMK'nun 1007. Maddesine dayalı olarak tazminat isteminde bulunduğu görülmekle, kamulaştırmasız el atma nedenine dayalı tazminatın yasal şartları oluşmadığından REDDİNE, Karşı davacı tarafın TMK'nun 1007. maddesi hükmüne dayalı tazminat talebi konusunda; tapu iptali ve tescil istekli davaların kesinleştiği tarih itibariyle mülkiyet hakkı sona ereceğinden ve böylelikle bu tarih itibariyle tapusu iptal edilen gerçek veya tüzel kişinin zararı oluşacağından anılan maddeye dayalı açılan davaların taşınmazın mülkiyetinin yitirilmesine ilişkin iptal ve tescil kararının kesinleştiği tarihten sonra açılabileceği, mülkiyetin kaybedildiği tarih itibariyle taşınmazın değerinin tespiti gerekeceği kanaatine varılarak bu aşamada yasal şartları oluşmayan tazminat talebinin REDDİNE, A-1-Asıl davada; Kadastro Kanununun 36/A maddesi gereğinçe harç alınmasına yer olmadığına; davacı ... idaresi harçtan muaf olduğundan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 31,40 TL harcın talep halinde davacı ... idaresine iadesine, Davacı-karşı davalı tarafından yapılan harç, posta, keşif ve bilirkişi giderinden ibaret toplam 2.519,00 TL yargılama giderinin (istinaf konusu yapılmadığından) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı- karşı davalıya verilmesine, Davacı-karşı davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri göz önüne alınarak hesap ve takdir edilen 1.000,00 TL vekalet ücretinin (istinaf konusu yapılmadığından) davalılardan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine, B-1-Karşı davada; alınması gerekli 54,40 TL maktu harçtan peşin alınan 256,17 TL ile 19.840,40 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 20.096,57 TL harcın mahsubu ile bakiye 20.042,17 TL'nin hüküm kesinleştiğinde, talep halinde (karşı) davacı tarafa iadesine, Davalı-karşı davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, harcanmayan gider avansının hüküm kesinleştiğinde iadesine, Davacı-karşı davalı ... idaresi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri göz önüne alınarak hesap ve takdir edilen 3.400,00 TL maktu vekalet ücretinin davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalı ... idaresine verilmesine, Davalı Hazine kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri göz önüne alınarak hesap ve takdir edilen 18.053,58 TL nispi vekalet ücretinin davalı-karşı davacıdan alınarak davalı Hazineye verilmesine", karar verilmiş, bu kez davalı-karşı davacı ... vekili ile asıl davada davalı ... vekili tarafından Bölge Adliye Mahkemesi kararı temyiz edilmiştir. Asıl davada davalı ... vekili temyiz dilekçesinde, istinaf dilekçesinde yer alan gerekçelerle Bölge adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı-karşı davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; gerek İlk Derece Mahkemesince gerekse Bölge Adliye Mahkemesince tazminat istemlerinin reddine karar verilmesinin usul ve Kanuna aykırı olduğunu, ayrıca karşının dava dava şartı yokluğu gerekçesiyle usulden red edilmesi karşısında Hazine lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken Bölge Adliye Mahkemesince nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığını, tüm bunların yanı sıra Kadastro Kanununun 36/A maddesine göre Orman idaresi tarafından kadastro kaynaklı hatalı tespitlerin düzeltilmesi nedeniyle mülk sahipleri aleyhine açılan davalarda harç, yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilemeyeceğinden yanılgılı olarak gerek İlk Derece Mahkemesince gerek Bölge Adliye Mahkemesince müvekkil aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi kararı hukuka aykırıdır. Yargılama giderleri kapsamında değerlendirilen harçlar, mahkeme masrafları ve vekalet ücreti kamu düzenine ilişkin olduğundan Mahkeme tarafından re'sen göz önüne alınması gerektiği açıktır. Asıl dava tapu iptali ve tescil, şerh terkini istemlerine, karşı dava ise tazminat istemine ilişkindir. 1-Davacı- karşı davalı vekilinin, asıl davada yargılama giderlerine, karşı davada hükmün esasına ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde, Yukarıda açıklanan süreçten de anlaşılacağı üzere, İlk Derece Mahkemesi kararının davalı-karşı davacı tarafça istinaf edilmediği, istinafa cevap dilekçesinde de hükmün "onanmasına" karar verilmesinin talep edildiği, bu yönü ile asıl davada yargılama giderlerine, karşı davada hükmün esasına ilişkin İlk Derece Mahkemesi kararının karşı davacı yönünden kesinleştiği anlaşılmakla temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir. 2-Asıl davada davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde, Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 ... Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup Asıl davada davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. 3-Davalı -karşı davacının karşı davada vekalet ücretine ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde; Karşı dava dilekçesi ile, terditli olarak talep edilen kamulaştırmasız el atma nedeni ile tazminat olmadığı takdirde TMK'nin 1007. maddesi uyarınca tazminat isteminin İlk Derece Mahkemesince "mülkiyetin kaybedildiği tarih itibarı ile açılmasının mümkün olduğu" gerekçesi ile davanın yasal şartlar oluşmadığından reddine karar verilmiş olması, anılan kararın (vekalet ücreti haricinde) taraflarca istinaf konusu edilmemesi karşısında; Bölge Adliye Mahkemesince, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 7/2 maddesi uyarınca Hazine lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken nispi vekalet ücretine hükmedilmiş olması isabetsiz ve bozmayı gerektirmekte ise de, söz konusu yanlışlığın düzeltilmesinın yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği anlaşıldığından, Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince düzeltilerek onanmasını karar vermek gerekmiştir. SONUÇ; Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan sebeplerle davalı-karşı davacı ... vekilinin TEMYİZ DİLEKÇESİNİN REDDİNE, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle asıl davada davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının REDDİNE, (3) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı-karşı davacı ... vekilinin vekalet ücretine yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi (10.) Hukuk Dairesinin 26.02.2020 tarihli ve 2019/1013 Esas, 2020/373 Karar ... kararının hüküm fıkrasının (4/B-1) numaralı bendinin 4. paragrafından yer alan "....18.053,58 TL nispi vekalet ücretinin...." ibarelerinin hüküm yerinden çıkartılmasına ve yerine "...3.400,00 TL maktu vekalet ücretinin...” cümlesinin yazılmasına, hükmün DÜZELTİLMİŞ BU ŞEKLİ İLE ONANMASINA, 54,40 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 215,45 TL'nin davalı ...'ndan alınmasına, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davalı-karşı davacı ...'a iadesine, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin ise Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 04.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.