Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 2021/12377 E. 2023/5287 K.

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi SAYISI : 2019/18 E., 2019/36 K. KARAR : Davanın reddine Taraflar arasındaki kadastro komisyon kararına itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay(Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davacı Hazine ve asli müdahil Orman İdaresinin davalarının reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı davacı Hazine vekili ve asli müdahil Orman İdaresi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: K A R A R 1981 yılında 766 ... Kanun hükümlerine göre yapılan kadastro sırasında Ereğli ilçesi ... Köyü 717 parsel ... 2.450 m2 yüzölçümündeki taşınmaz intikal, ifraz, taksim, satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle tarla niteliği ile davalı adına tespit edilmiştir. Daha sonra 09.04.1984 tarihli ek tutanakla taşınmazın Havza-i Fahmiye kapsamında olduğu belirtilerek kadastro dışı bırakılmıştır. Davalının itirazı üzerine kadastro komisyonunca 717 ... parselin 24.07.1965 tarihli tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı adına tespitine karar verilmiştir. 2005 yılında 2859 ... Kanun uyarınca yapılan yenileme kadastrosu sırasında 126 ada 64 parsel sayısını almıştır. Davacı Hazine; dava konusu taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu, niteliği gereği özel mülkiyete konu edilemeyeceğini belirterek kadastro komisyon kararının iptal edilip Hazine adına tescil edilmesi istemiyle dava açmıştır. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 14.09.2004 tarihli ve 2004/8175 Esas, 2004/9339 Karar ... kararı ile bozulmuştur. Hükmüne uyulan bozma kararında özetle; davalı dayanağı tapu kaydının tüm tedavülleri ile celp edilip uygulanması, tapu kaydının taşınmaza uymadığının anlaşılması halinde zilyetlike kazanma koşullarının değerlendirilmesi, Teskere-i Samiyede sonradan yapılan değişikliklerin nazara alınması gereğine değinilmiştir. Yargıtay bozma ilamından sonra Orman İdaresi taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğunu ileri sürerek davaya katılmıştır. Mahkemece bozma kararına uyulduktan sonra, hükme esas alınan bilirkişi raporları uyarınca dava konusu taşınmazın orman sayılmayan yerlerden olduğunu, davalı dayanağı tapu kaydının sınırları itibari ile dava konusu taşınmazı tam olarak kapsadığı tespit edilemediğinden tapu kaydına itibar edilmediği, davalı yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluştuğu gerekçesi ile Hazine ve asli müdahil Orman İdaresinin açmış oldukları davanın reddine, eski 717 parsel ... taşınmazın kadastro komisyon tespitinin iptali ile yeni ada parsel numarası olan 126 ada 64 parsel adı altında davalı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili ve asli müdahil Orman İdaresi vekili, tarafından temyiz edilmiştir. Dava; kadastro komisyon kararına itiraza ilişkindir. Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede orman kadastrosu yapılmamıştır. Mahkemece yazılı şekilde davanın reddine karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki; hükme esas alınan bilirkişi raporları fotokopi niteliğinde olup, asılları dosya arasına alınmadığından orman bilirkişisinin taşınmazın 1955 tarihli hava fotoğrafı ile 1960 ve 1982 tarihli memleket haritalarına göre göstermiş olduğu konum denetlenememektedir. Ayrıca, taşınmaza komşu (620,621,622,569 ve 567 parsel ... taşınmazlar) tüm parsellerin kadastro tutanakları, davalı iseler dava dosyaları, kesinleşerek tapuya kaydedilmiş iseler tapu kayıtları ve dayanaklarının eksiksiz olarak getirilmediği, eldeki dosyada davalı iken tefrik edildikten sonra haklarında esastan karar verilen ve Yargıtay tarafından kararın bozulması üzerine haklarında yeniden hüküm kurulan taşınmazlara ilişkin 1991/32 Esas ... dosya ile 2019/15 Esas ve 2019/33 Karar, 2019/6 Esas ve 2019/30 Karar, 2019/16 Esas ve 2019/34 Karar ... dosyaların akıbetinin, çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede tapulama tespiti tarihinden sonra Havza-i Fahmiye sınırlarında herhangi bir değişiklik yapılıp yapılmadığının, 07.04.2015 tarihli Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe gire 27.03.2015 tarihli ve 6637 ... Kanun'un 25.maddesiyle, 05.06.1986 tarihli ve 3303 ... “Taşkömürü Havzasındaki Taşınmaz Malların İktisabına Dair Kanunun “Ek-1 inci maddesinin değişik 1.fıkrası ve bu fıkraya eklenen fıkra gereğince; çekişmeli taşınmazların bulunduğu yere ilişkin, bu fıkrada öngörüldüğü şekilde kadastro veya güncelleme çalışmalarının yapılıp yapılmadığının araştırılmadığı anlaşılmıştır.Eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulamaz. Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle, dava konusu taşınmazın bulunduğu yere ait eski tarihli kadastro paftası ile yenileme çalışmaları sonucu oluşan kadastro paftası, taşınmazın bulunduğu yörede tapulama tespiti tarihinden sonra Havza-i Fahmiye sınırlarında herhangi bir değişiklik yapılıp yapılmadığının ilgili yerlerden sorularak yapılmış ise yeni sınırları gösterir harita ve krokiler, 07.04.2015 tarihli Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe gire 27.03.2015 tarihli ve 6637 ... Kanunun 25.maddesiyle, 05.06.1986 tarihli ve 3303 ... “Taşkömürü Havzasındaki Taşınmaz Malların İktisabına Dair Kanunun “Ek-1 inci maddesinin değişik 1.fıkrası ve bu fıkraya eklenen fıkra gereğince; çekişmeli taşınmazların bulunduğu yere ilişkin, bu fıkrada öngörüldüğü şekilde kadastro veya güncelleme çalışmalarının yapılıp yapılmadığı sorularak, yapılmış ise orijinal kadastro paftası örneği, var ise çekişmeli taşınmazlar hakkında düzenlenen kadastro tespit tutanağı ve güncelleme tutanağı ile güncelleme listesi ve askı ilan cetvelleri, dava konusu taşınmaza bitişik ya da yakın komşu parsellerin kadastro tespit tutanak örnekleri ve bu parsellere uygulanan tapu ve vergi kayıtları ile davalı iseler dava dosyaları ile kadastro çalışma paftaları; dava konusu taşınmazın bulunduğu yeri de gösterecek şekilde memleket haritaları ve bu haritaların dayanağı en eski tarihli ve tespit tarihinden 15-20 yıl öncesi farklı dönemlere ilişkin hava fotoğrafı Harita Genel Müdürlüğünden tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalı ve bundan sonra mahallinde, önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman yüksek orman mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi bilirkişisi, bir jeodezi-fotogrametri harita mühendisi bilirkişisi ve üç ziraatçı bilirkişi ile yerel bilirkişiler ve tanıkların katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır. Yapılacak keşifte, memleket haritaları ile bu haritaların düzenlenmesine esas alınan hava fotoğrafları ve amenajman planı bilirkişiler marifetiyle çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 4785 ve 5658 ... Kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip onaylanarak, dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler fen ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmaz çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli, hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, temyize konu taşınmazın önceki ve halen niteliğinin ne olduğu, kullanım durumu ile tasarruf sınırlarının belirgin olarak görünüp görünmediği belirlenmeli; üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranı ile imar-ihyaya konu olup olmadığı, olmuş ise imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığı ve imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığı, taşınmazın ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığı; klizimetre (eğim ölçer) cihazı ile taşınmaz bölümlerinin gerçek eğimi (en düşük, en yüksek ve ortama eğiminin) memleket haritasındaki münhanilerden de yararlanılarak belirlenmeli; taşınmazın imar planı kapsamında kalıp kalmadığı, kalıyor ise ne şekilde işlem gördüğü keşfen de tespit edilmeli; yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalıdır. Ayrıca keşifte dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazın öncesinin ne olduğu, kim veya kimler tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığı, böyle yerlerden ise imar-ihyaya konu edilip edilmediği ve edilmiş ise imar-ihyasının hangi tarihte tamamlandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı; komşu parsellere ait tespit tutanağı ve dayanağı kayıtlar uygulanarak çekişmeli taşınmaz yönünü ne olarak gösterdikleri tespit edilmeli ve bu yolla yerel bilirkişi ve tanık sözleri denetlenmeli; yerel bilirkişiler ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalı; ziraatçi bilirkişi kurulundan, taşınmazın toprak yapısını, önceki ve halen mevcut niteliğini ve zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olup olmadığını, imar-ihyaya konu edilip edilmediğini, edilmiş ise imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığını ve taşınmaz üzerindeki zilyetliğin hangi tasarruflarla sürdürüldüğünü komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı şekilde açıklayan, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; fen bilirkişisinden ise, ilk tesis kadastrosu paftası ve uygulama kadastrosu paftasını çakıştırması, taşınmazın Havza-i Fahmiye sınırlarına göre konumunun gösterildiği, keşfi takibe ve denetlemeye olanak verir rapor ve kroki düzenlemesi istenilmeli; tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli; yine 3402 ... Kanun'un 14 üncü maddesi uyarınca, adına tescil kararı verilecek kişi ya da kişiler ile diğer mirasçılar ve onların miras bırakanları adına aynı çalışma alanı içerisinde kayıtsız ve belgesizden başkaca taşınmaz mal tesbit ya da tescil edilip edilmediği tapu müdürlüğü ve ilgili kadastro müdürlüğü ile hukuk mahkemeleri yazı işleri müdürlüğünden sorulup, aynı Kanun'un 03.07.2005 tarihli ve 5403 ... Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu (5403 ... Kanun) ile değiştirilen 14/2 nci maddesi hükmü gözetilerek sulu ve susuz olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenip, Kanunun getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanarak, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır. Mahkemece, belirtilen hususlar gözardı edilerek, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilmesi isabetsiz olduğundan hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir. SONUÇ: Davacı Hazine vekili ve asli müdahil Orman İdaresi vekilinin temyiz itirazları yukarıda açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile usul ve kanuna aykırı bulunan hükmün 6100 ... HMK'nin Geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 ... HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 18.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.