Yargıtay · 8. Hukuk Dairesi

Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 2021/12285 E. 2023/1690 K.

Mahkeme
Yargıtay
Daire
8. Hukuk Dairesi
Esas No
2021/12285
Karar No
2023/1690
Karar Tarihi

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2019/36 E., 2019/227 K. KARAR : Davanın reddine Taraflar arasında yargılamanın iadesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen karar, yapılan temyiz incelemesi sonunda, Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince bozulmuştur. İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı davacı / davalı ... vekili, davalı ... İdaresi vekili, davalı/davacı yargılamanın iadesi talep eden ... ve müşterekleri vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine ek kararla davalı ... İdaresi vekilinin temyiz isteminin yapılmamış sayılmasına karar verilmiş olup, temyiz taleplerine ilişkin olarak, kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA 1. Kadastro sonucu, ... ili ... ilçesi ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 239 parsel sayılı 3140 m2 yüzölçümündeki taşınmaz dava dışı kişiler adına tapuya tescil edildikten sonra, tapuda satış yoluyla intikalen ... adına tescil edilmiş, bilahare mahkeme kararı ile hükmen ifraz edilerek 1419 parsel 678 m2 yüzölçümü ile ... adına, 1420 parsel ise 2462 m2 yüzölçümü ile Hazine adına tapuda tescil edilmiş ve daha sonra 2010 yılında yörede 5831 sayılı Tapu Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 3402 sayılı Kadastro Kanununa eklenen 4 üncü maddesi gereğince yapılan kadastro işlemi ile 1420 parselin tapu kaydı orman sınırları dışına çıkarılan yerlerden olduğundan bahisle kapatılarak, 158 ada 5 parsel numarası ile 2.537,83 m2 yüzölçümü ile beyanlar hanesine, 2003 yılından beri Abdulsamet Sever'in kullanımında olduğu şerhi verilmek suretiyle Hazine adına tespit edilmiş ve yargılamanın iadesi davası devam ederken 6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi Ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi İle Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun gereğince iade edilmekle, bahçe vasfıyla Hazine ve ... ve müşterekleri adına payları oranında tapuya kayıt ve tescil edilmiştir. 2. Davalı / davacı yargılamanın iadesi talep eden ... ve müşterekleri vekili dilekçesinde; ... ili ... ilçesi ... Mahallesi 239 parsel sayılı taşınmazın 3140 m2 miktarıyla müvekkillerinin miras bırakanı ... adına kayıtlı iken, mahkemenin 2003/25 Esas, 2004/283 sayılı kararıyla 2462 m2 lik kısmın tapu kaydının iptali ile Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline, 678 m2 lik kısmın müvekkillerinin miras bırakanı ... adına tesciline karar verildiğini, hükmün Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 2004/7786 Esas, 12308 Karar sayılı kararıyla onandığını, tashihi karar talebi aynı Dairenin 2005/1188 Esas, 2005/2134 Karar sayılı kararıyla reddedilerek mahkeme kararının kesinleştiğini, taşınmazın hükmen ifraz sonucu 1419 ve 1420 parsellere ayrıldığını, 1419 parselin 678 m2 miktarıyla müvekkillerinin miras bırakanı ... adına, 1420 parsel ise 2462 m2 miktarıyla Hazine adına tapuda tescil edildiğini belirterek, 01 Mart 2011 tarihli Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararına dayanarak yargılamanın iadesi yoluyla 1420 parsel sayılı taşınmazın Hazine adına tescil edilen tapusunun iptali ile veraset belgesindeki paylar oranında mirasçı müvekkiller adlarına tapuya tesciline, ilk ve asıl talepleri olan tapu iptali uygun görülmediği takdirde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla maddi ve manevi tazminata, yapılan masraf ve giderlere, ödenen ecrimisil bedeline, emlak vergisi bedelleri v.s. ödemelere hükmedilmesini istemiştir. II. CEVAP Davalılar, yargılamanın iadesi isteminin reddini savunmuşlardır. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 1. İlk Derece (... Anadolu 4. Asliye Hukuk) Mahkemesinin 17.04.2012 gün ve 2011/722 Esas, 2012/259 Karar sayılı önceki kararı ile, davanın kabulüne, davalı ... adına tescili yapılan ... ilçesi ... Köyü (eski 1420 parsel) yeni 158 ada 5 sayılı parselin Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile taşınmazın davalı - karşı davacı ... mirasçıları adına tapuda kayıt ve tesciline karar verilmiştir. 2. Bu kararın, davalı ... ve Orman İdaresi tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesi'nin 14.02.2013 tarih ve 2012/8676-1322 Esas, Karar sayılı ilamı ile; "Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, yargılamanın yenilenmesi istemine ilişkindir. Çekişmeli 1420 parsel sayılı taşınmaz yörede 5831 sayılı Kanunun 8. maddesi ile değişik 3402 sayılı Kanunun ek 4. maddesi gereğince yapılan kadastro sırasında tapu kaydı kapatılarak 158 ada 5 parsel numarası ile 2/B madde uygulamasıyla orman sınırları dışına çıkarıldığından Hazine adına tespit edildiği ve beyanlar hanesine "... 'in kullanımında" olduğunun şerh verildiği ve davacılar tarafından iade işlemi için ... Defterdarlık Makamına başvuruda bulunulduğu anlaşılmaktadır. 6831 sayılı Orman Kanununun 1744 sayılı Kanun ile değişik 2., 2896 ve 3302 sayılı kanunlar ile değişik 2/B maddesi gereğince, nitelik kaybı nedeniyle Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan yerlerin değerlendirilmesi, yeni orman alanlarının oluşturulması, nakline karar verilen Devlet ormanları içinde veya bitişiğinde bulunan köyler halkının yerleştirilmesi ve orman köylülerinin kalkındırılmasının desteklenmesi ile Hazineye ait tarım arazilerinin satışına ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla düzenlenen, 19/04/2012 tarihli ve 6292 sayılı “Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi İle Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun”, 26/04/2012 tarihli ve 28275 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak, aynı tarihte yürürlüğe girmiş ve aynı Kanunla 17/10/1983 tarihli ve 2924 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi Hakkında Kanun ile 16/02/1995 tarihli ve 4070 sayılı Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun yürürlükten kaldırılmış, 6831 sayılı Kanunun bazı maddelerinde de değişiklikler yapılmış, bu cümleden olarak, diğer bir çok hükmün yanı sıra, 6831 sayılı Kanunun 2/B maddesi gereğince Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan alanlara ilişkin tapu kaydına konulan şerhlerin silinmesi, bu alanlar için Hazine tarafından dava açılmaması, açılan davalardan vazgeçilmesi ya da davaların durdurulması, tapusunun iptaline karar verilen taşınmazların tekrar tapu sahibine iadesi gibi konular düzenlenmiştir. Bu düzenlemelerin, dava konusu taşınmazın niteliğine ve durumuna göre, görülmekte olan davaya etkisinin değerlendirilmesi için yerel mahkeme hükmünün bozulması gerekmiştir." denilerek bozulmuştur. 3. İlk Derece (... Anadolu 4. Asliye Hukuk) Mahkemesinin 24.10.2013 tarih ve 2013/282 Esas, 2013/620 Karar sayılı kararı ile, "Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 14/02/2013 tarih ve 2012/8676 Esas, 2013/1322 karar sayılı kararına direnilmesine ve yargılamanın yenilenmesi isteminin kabulü ile, ... ilçesi ... Köyü (eski 1420 parsel ) yeni 158 ada 5 parselin Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile taşınmazın davalı - karşı davacı ... mirasçıları adına tapuda kayıt ve tesciline karar verilmiştir. 4. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu' nun 25.11.2015 tarih ve 2014/20-713 Esas, 2015/2672 Karar sayılı kararıyla, "Mahkemenin yeni bir delile dayanarak veya bozmadan esinlenerek yeni bir inceleme yaparak, gerekçesini değiştirerek veya daha önce üzerinde durmadığı bir hususu bozmada işaret olunan şekilde değerlendirerek karar vermiş olması halinde, direnme kararının varlığından söz edilemeyeceği, somut olayda ise, mahkemenin, 26.04.2012 gün 28275 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 6292 sayılı Kanun hükümlerinin, nitelik yitirdiği gerekçesiyle 6831 sayılı Kanunun 2/B maddesi uyarınca orman sınırı dışına çıkarılan yerlerden olduğu gerekçesiyle mahkemenin 03.03.2005 tarihinde kesinleşen 23.03.2004 gün 2003/25-283 sayılı ilamı ile tapu kaydının iptaline karar verilen ... Köyü 239 parsel sayılı taşınmaz yönünden değerlendirilmesi gerektiği yönünde yapılan bozma ilamı uyarınca, anılan Kanun hükümlerinin değerlendirilmesi suretiyle direnme olarak adlandırdığı kararı verdiği, mahkemenin kararının, yeni gerekçe ve değerlendirmelere dayalı olduğu, bu haliyle mahkemenin direnme olarak adlandırdığı temyize konu kararın usul hukuku anlamında gerçek bir direnme kararı olmayıp; tamamen yeni bir inceleme ve gerekçeye dayalı, yeni hüküm niteliğinde olduğu ve bu yeni hükmün temyizen incelenmesi görevinin ise, Hukuk Genel Kurulu’na değil, Özel Daireye ait olduğu açıklanarak, yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Özel Daireye gönderilmesine karar verilmiştir. 5. Hukuk Genel Kurulunun bu kararı uyarınca dava dosyasının gönderildiği Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince yapılan temyiz incelemesi neticesinde, 10.12.2018 tarih ve 2018/4915 Esas, 2018/8021 Karar sayılı ilamıyla; " çekişmeli 1420 parsel sayılı taşınmaz yörede 5831 sayılı Kanunun 8. maddesi ile değişik 3402 sayılı Kanunun Ek 4. maddesi gereğince yapılan kadastro sırasında tapu kaydı kapatılarak 158 ada 5 parsel numarası ile 2/B madde uygulamasıyla orman sınırları dışına çıkarıldığından Hazine adına tespit edildiği ve beyanlar hanesine ...'in kullanımında olduğunun şerh verildiği ve yargılamanın iadesini talep eden davalı-karşı davacı ... mirasçıları tarafından iade işlemi için ... Defterdarlık Makamına başvuruda bulunulduğu ve taşınmazın tarafa iade edildiği anlaşılmaktadır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 310. maddesine göre davadan feragat, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir. Aynı Kanunun 311. maddesine göre de feragat kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur. Bu yasal düzenleme ve davadan feragatın hukuki sonuçları dikkate alındığında temyiz aşamasında davadan feragat edilmesi halinde Yargıtayca öncelikle feragat konusunda bir karar verilmek üzere hükmün bozulması, sair temyiz itirazlarının incelenmemesi, karar düzeltme aşamasında davadan feragat edilmesi halinde ise karar düzeltme isteminin kabulü ile önceki Yargıtay kararının ortadan kaldırılması ve yine öncelikle feragat konusunda bir karar verilmek üzere yerel mahkeme hükmünün bozulması gerekir. Somut olaya gelince, yargılamanın iadesini talep eden davalı-karşı davacı ... mirasçıları vekili karar tarihinden sonra 10/09/2018 tarihli dilekçe ile davadan feragat ettiğini bildirmiştir. Az yukarıda açıklanan hukuksal olgu ve yargılamanın iadesini talep eden davalı-karşı davacı ... mirasçıları vekilinin temyiz aşamasında davadan feragat ettiği gözetildiğinde mahkemece feragat konusunda bir karar verilmek üzere hükmün bozulmasına, bozma nedenine göre Hazine ve Orman Yönetiminin sair temyiz istemlerinin incelenmesine yer olmadığına," karar verilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ İlk Derece Mahkemesince Bozma ilamına Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, yargılamanın iadesini talep eden davalı-karşı davacı ... mirasçıları yönünden feragat nedeniyle davanın reddine, davacı-karşı davalı ... Yargıtayın bozma kararındaki temyiz incelemesinde yer olmadığına karar verildiğinden davacının davasının reddine, davalı ... İdaresi yönünden Yargıtayın son bozma ilamında yer almadığından husumet nedeniyle reddine, dava konusu taşınmaz taraflara iade edildiğinden bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına, karar düzeltme talebinin kabulü ile önceki Yargıtay kararının ortadan kaldırılmasına karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı, davacı / davalı ... vekili, davalı ... İdaresi vekili, davalı/davacı yargılamanın iadesi talep eden ... ve müşterekleri vekili tarafından temyiz edilmiş olup, bir haftalık kesin süre içerisinde harç ve masrafların yatırılmadığı gerekçesiyle davalı ... İdaresi vekilinin temyiz isteminin yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir. B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı / davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; Yargıtay bozma ilamında temyiz taleplerinin incelenmesine yer olmadığına karar verildiği gerekçesiyle davalarının reddedildiğini, ancak bozmadaki amacın öncelikle feragat konusunda bir karar verilmesi yönünde olduğunu belirterek, usul ve yasaya aykırı kararın bozulmasını istemiştir. 2. Davalı ... İdaresi vekili temyiz dilekçesinde özetle; harçtan muaf olmalarına rağmen temyiz taleplerinin ek kararla ret edilmesinin doğru olmadığını, bu nedenle ek kararın kaldırılması gerektiğini, davanın reddi doğru olmadığı gibi lehlerine vekalet ücreti verilmemesinin de usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir. 3. Davalı / davacı yargılamanın iadesini talep eden ... ve müşterekleri vekili temyiz dilekçesinde özetle; Yargıtay bozma kararında davacı / davalı ... ve davalı ... İdaresinin temyiz istemlerinin incelenmesine yer olmadığına karar verildiğini belirterek, temyiz istemlerinin reddine karar verilmesini istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre dava, tapu iptali ve tescil ile 2/B uyarınca konulan şerhin kaldırılmasına ilişkin davanın yargılamasının iadesi istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) ek 4 üncü maddesi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 310 uncu maddesi, 6831 sayılı Orman Kanun'un 2 nci maddesi, 6292 sayılı Kanun 'un 7 nci maddesi, 3. Değerlendirme 1. İlk Derece Mahkemesinin ek kararıyla, temyiz harç ve masrafları yatırılmadığı gerekçesiyle davalı ... İdaresinin temyiz isteminin yapılmamış sayılmasına karar verilmiş ise de, karar tarihinden önce, 28.04.2018 tarihinde yürürlüğe giren 7139 sayılı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun İle Bazı Kanunlarda ve Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 33 üncü maddesi ile ...' nün, 02.07.1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanunu'na göre alınan harçlardan, bu Kanun'da belirtilen görevleri kapsamında düzenlenen kâğıtlar sebebiyle damga vergisinden ve tapu ve kadastro işlemlerinden kaynaklanan döner sermaye hizmet bedellerinden muaf olduğu yönünde düzenlenme yapılmış olması ve masrafların yatırılmış olması gözetilerek, davalı ... İdaresi yönünden, söz konusu ek kararın kaldırılmasına karar verilerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir. 2. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; İlk Derece Mahkemesi'nin, temyiz olunan davalı ... İdaresinin temyiz isteminin yapılmamış sayılmasına ilişkin 12.09.2019 tarihli ek kararının kaldırılmasına ve esasa ilişkin 05.07.2019 tarihli kararının ONANMASINA, 7139 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesi uyarınca Orman İdaresinden harç alınmasına yer olmadığına, Harçtan muaf olduğundan Hazineden harç alınmasına yer olmadığına, 44,40 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 135,50 TL'nin temyiz eden ... 'den alınmasına, 1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,22.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Atıf: Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, E. 2021/12285, K. 2023/1690, T. 22.03.2023, www.arakarar.com/karar/yargitay-8-hukuk-dairesi-2021-12285-e-2023-1690-k-5581860fe596