Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2025/1217 E. 2025/2603 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Tic. Mah. Sıf.) SAYISI : 2022/395 E., 2023/64 K.

Mahkeme kararına karşı davalı vekilince karar düzeltme isteminde bulunulmuş olup, kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü :

I.DAVA Davacı taşeron vekili dava dilekçesinde özetle, ihalesi davalı tarafından alınan karayolu genişletme işinde, müvekkilinin 26.07.20 11... .11.2011 tarihleri arasında, ... Köyü - Ceyhan arası 4400 m²’lik yol bölümü ile ... Köyü - ... arası 800 m²’lik yol bölümünde, karayollarına ait taş ocaklarından alınan malzemenin yolun yapıldığı yere taşıma işi ile taşınan bu malzemenin boşaltma ve istifleme işini yaptığını, ancak taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığını, bu iş karşılığında davalının 70.000,00 TL ödeme ile 150.000,00 TL’lik akaryakıt yardımı yaptığını, ancak bakiye iş bedelini ödenmediğini, yapılan işin bedelinin tespiti hususunda gerçekleştirdikleri delil tespiti sonucunda toplam 1.348.406,00 TL’lik iş yapıldığının anlaşılmış olduğunu, bu bedelden hakedişlerinden kesilecek 150.000,00 TL’lik akaryakıt ile nakit olarak ödenen 70.000,00 TL’nin mahsubu ile 1.128.406,00 TL alacaklı durumda olduklarını belirterek, şimdilik 9.000,00 TL’nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı yüklenici vekili cevap dilekçesinde özetle; deneme amaçlı olarak 2011 yılı Ağustos sonu ve Eylül başı tarihleri arasında davacıya nakliye işi yaptırıldığını, ancak davacının şantiyeye getirmiş olduğu kamyonların kendisine ait olmadığı ve çalışan kamyoncuların ücretlerini ödemediğinin anlaşılması üzerine davacının 05.10.2011 tarih ve 70.157,78 TL bedelli fatura karşılığı olarak nakliye ücreti ödendiğini, taraflar arasında başkaca alacak borç ilişkisinin bulunmadığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI Mahhkemenin 14.02.2014 tarihli kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ 1.Mahkemenin 14.02.2014 tarihli kararının davacı tarafından temyiz edilmesi sonucunda Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesi'nin 2014/3596 Esas, 2015/4535 Karar ve 17.09.2015 günlü kararı ile taraflar arasında akdî ilişki kurulduğuna göre davacının işi yarım bırakıp terk ettiğini, davalının kanıtlaması gerektiği, oysa sözlü anlaşmanın fesihle sona erdiği davalı tarafından usulen kanıtlanmış olmadığından ve taraflar arasında işin miktarı ve bedeli konusunda anlaşmazlık bulunduğundan, davacının yaptığı işin miktarını, davalının da ödemelerini kanıtlamak zorunda olduğu, bu nedenle mahallinde uzman bilirkişi ile keşif yapılarak, kanıtlanan imalât miktarının anlaşma tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı mülga BK'nın 366. maddesi hükmünce, yapıldığı tarihteki piyasa rayiçlerine göre bedeli hesaplanarak ve saptanan davacının toplam hakedişinden, davalının kanıtlayabildiği ödeme tutarı mahsup edilerek varsa kalan miktar üzerinden hüküm kurulması gerektiği gerekçesiyle bozulduğu anlaşılmıştır.

2.Bozma ilamına uyulduktan sonra mahkemece yapılan yargılama sonunda, ıslah da dikkate alınarak davanın kabulüne karar verildiği, kararın davalı tarafından temyiz edilmesi sonucunda Dairemizin 2021/5555 Esas, 2022/5231 Karar ve 08.11.2022 günlü ilamında hükmün gerekçe kısmında, ıslah ile artırılan bedel yönünden zamanaşımı süresinin dolduğu kabul edilmesine rağmen hüküm fıkrasında ıslah ile artırılan miktar da dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilerek gerekçeli karar ile hüküm fıkrasında çelişki yaratıldığı, çelişkinin varlığı tespit edildiği takdirde başka bir incelemeye gerek görülmeksizin ve tarafların bu konuyu temyiz sebebi yapıp yapmadıklarına bakılmaksızın kararın sadece bu nedenle bozulması gerektiği gerekçesiyle bozulduğu anlaşılmıştır.

3.Bozma ilamına uyan mahkemece yapılan yargılama sonunda; bilirkişi heyetince sözleşmeye konu inşaat sahasının taş ocağına mesafesinin hesaplandığı, yapılan işin metrekare cinsinden yüz ölçümünün tespit edildiği, dolgu alanının dolgu derinliği ve dolgu yoğunluğunun hesap edildiği, dosya arasına sunulan akaryakıt fişleri uyarınca piyasa rayiçleri gözetilerek davacı tarafça yapılan sefer sayısının hesaplandığı, 220.000,00 TL ödeme miktarı mahsup edildiğinde davacının KDV hariç 60.673,18 TL; KDV dahil 71.594,35 TL alacağının olduğunun tespit edildiği, davacı taşeronun 04.05.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile 9.000,00 TL olan dava değerini 71.594,35 TL'ye yükselttiği, davalının ıslah dilekçesine karşı zamanaşımı defi ileri sürdüğü, taraflar arasındaki sözleşmenin eser sözleşmesi olduğu ve zamanaşımı süresinin 5 yıl olduğu, eldeki davanın kısmi dava şeklinde ikame edildiği gözetildiğinde ıslaha konu alacağın zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 9.000,00 TL alacağın temerrüt tarihi olan 16.02.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

4. Bu kararın süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 24.12.2024 tarihli, 2023/3316 Esas, 2024/5114 Karar sayılı kararı ile davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile davacı vekilinin temyiz itirazları kabul edilerek; “Davacı taşeron, kamyonlarla taşıma işi yaptığını kendi beyanıyla kabul etmiştir. Bu kabule göre önceki bozma ilamlarında taraflar arasındaki ilişki her ne kadar eser sözleşmesi olarak nitelendirilmiş ise de, bu nitelendirme dosya içeriği ile örtüşmeyip maddi hata kabul edilmesi gerektiğinden, davalı yararına usuli kazanılmış haktan söz edilemez. Taraflar arasındaki ilişki taşıma sözleşmesi olduğundan uygulanması gereken zamanaşımı süresi 10 yıldır. 04.05.2021 ıslah tarihi itibariyle 10 yıllık zamanaşımı süresi dolmadığından mahkemece işin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken, ıslahla artırılan kısım bakımından davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur” gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

V. KARAR DÜZELTME A. Karar Düzeltme Sebepleri Davalı vekili karar düzeltme dilekçesinde; dava konusu olayın incelenmesinde maddi hata bulunmadığını, davacının davasını başından beri ispat edemediğini, muhalefet şerhindeki görüşlere aynen katıldıklarını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre asıl ve birleşen davada taraflar arasındaki uyuşmazlık, alacak talebine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ihalesi davalı tarafından alınan karayolu genişletme işinde, müvekkilinin 26.07.20 11... .11.2011 tarihleri arasında, ... Köyü - Ceyhan arası 4400 m²’lik yol bölümü ile ... Köyü-... arası 800 m²’lik yol bölümünde, karayollarına ait taş ocaklarından alınan malzemenin yolun yapıldığı yere “taşıma işi ile taşınan bu malzemenin boşaltma ve istifleme işini” yaptığını, yapılan işlerin miktarlarının ve alacağının Ceyhan ve ... Sulh Hukuk Mahkemelerinde yaptırdığı tespit dosyalarında hesaplandığını belirterek, bakiye alacağının tahsiline karar verilmesini istemiş, aynı davacı, davanın açılmasından önce davalıya gönderdiği 08.02.2011 tarihli ihtarnamesinde kendisinin “ariyet ocağından aldığı hafriyatı yükleyip nakliye ve makine yoluyla boşaltma ve istifi” işini yaptığını Ceyhan Sulh Hukuk Mahkemesi 2011/67 D.İş sayılı dosyasında ve ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2011/7 D. İş sayılı dosyasında toplamda 1.128.406,00 TL alacağının belirlendiğini belirterek, bu alacağın kendisine ödenmesini istemiştir.

Yine davacı, davanın açılmasından önce Ceyhan Sulh Hukuk Mahkemesinin 2011/67 D. İş sayılı dosyasında tespit yaptırmış, bu dosyada alacağı hesaplanırken yapılan işin “makine ile yükleme, boşaltma ve istifi” olduğu açıklanarak alacak hesabı yapılmıştır. Aynı şekilde ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2011/7 D. İş sayılı dosyasında da yapılan iş “taşıma, sergi ve figüre” olarak tanımlanmıştır.

Davacının davadan önce mahkemede yaptırdığı tespitte alacağının “taşıma işi ile taşınan bu malzemenin boşaltma ve istifleme ” işlerinden kaynaklandığını iddia edip, buna göre belirlenen bedel üzerinden eldeki davayı açması, davadan önce davalı iş sahibine gönderdiği ihtarında alacağının “taşıma işi ile taşınan bu malzemenin boşaltma ve istifleme” işlerinden kaynaklandığını belirtmesindeki kararlı ve tutarlı açıklamalarından sonra uyuşmazlığın eser sözleşmesinden kaynaklandığı kabul edilmelidir. Nitekim mahkemece hükmüne uyulan iki bozma ilamında da uyuşmazlığın eser sözleşmesinden kaynaklandığı kabul edilmiştir. Diğer taraftan yapılan iş Kamu İhale Kanununa göre davalıya ihale edilen “karayolu genişletme işi” olup, Kamu İhale Kanunu 4.4 maddesinde yapım işi “Bina, karayolu, demiryolu, otoyol, havalimanı, rıhtım, liman, tersane, köprü, tünel, metro, viyadük, spor tesisi, alt yapı, boru iletim hattı, haberleşme ve enerji nakil hattı, baraj, enerji santrali, rafineri tesisi, sulama tesisi, toprak ıslahı, taşkın koruma ve dekapaj gibi her türlü inşaat işleri ve bu işlerle ilgili tesisat, imalat, ihzarat, nakliye, tamamlama, büyük onarım, restorasyon, çevre düzenlemesi, sondaj, yıkma, güçlendirme ve montaj işleri ile benzeri yapım işleri” olarak tanımlanmış olup, Dairemizin iki bozma ilamında işin eser sözleşmesi kapsamında değerlendirilmiş olması Kamu İhale Kanunu kapsamına da uygundur.

Bu nedenlerle Dairemizin 24.12.2024 tarihli ilamında, her ne kadar taraflar arasındaki ilişki taşıma sözleşmesi olarak nitelendirildikten sonra, uygulanması gereken zamanaşımı süresinin 10 yıl olduğundan bahisle ıslah tarihi itibariyle zamanaşımı dolmadığı kabul edilmiş ise de, yukarıda yapılan açıklamalar ve özellikle davacının talebi dikkate alındığında, taraflar arasında, davacının, yol yapımında kullanılmak üzere malzemenin taşınması, boşaltılması ve makine ile istiflenmesi işini üstlenmesi şeklinde sözleşme ilişkisi kurulduğu, 4834 sayılı Kamu İhali Kanununun 4.4. maddesinde de yapım işleriyle ilgili her türlü nakliyenin de yapım işlerinden olduğu kabul edilmesi ve Dairemizin önceki her iki bozma ilamında da taraflar arasındaki ilişkinin eser sözleşmesi olarak nitelendirilmesi karşısında 04.05.2021 ıslah tarihi itibariyle 5 yıllık zamanaşımı süresi dolduğundan mahkemece verilen karar yerinde olup, davalı vekilinin karar düzeltme talebi üzerine bu kez yapılan incelemede kararın onanması gerekmiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle;

1-Davalı vekilinin karar düzeltme talebinin KABULÜNE, Dairemizin 24.12.2024 tarih, 2023/3316 Esas, 2024/5114 Karar sayılı bozma ilâmının KALDIRILMASINA,

2-Mahkeme kararının ONANMASINA,

Peşin alınan karar düzeltme harcın istek halinde davalıya iadesine,

Aşağıda yazılı harçların temyiz eden taraflardan alınmasına,

30.06.2025 tarihinde oy çokluğu ile karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ Taraflar arasındaki uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. HMK’nın 109. maddesi gereğince, talep konusunun niteliği itibariyle bölünebilir olduğu durumlarda, sadece bir kısmının dava yoluyla ileri sürülmesi mümkündür. Kısmi dava açılması durumunda her ne kadar alacağın bir kısmı talep edilse de kalan kısmından vazgeçilmemekte ve yargılama alacağın tümü üzerinden yapılmaktadır. Karar verilince de alacağın tümü dikkate alınarak kanun yolu değerlendirmesi yapılmaktadır. Nitekim Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 24.05.2019 tarih ve 2017/8 Esas, 2019/3 Karar sayılı ilamında da faiz istemi yönünden bu yaklaşım dikkate alınmıştır.

Diğer yönden TBK’nın 154. maddesinde zamanaşımının kesilmesi sebepleri yer almaktadır. Buna göre dava yoluyla mahkemeye başvurulması halinde zamanaşımı kesilmektedir. Kısmi davada alacağın tümü dikkate alınarak yargılama yapıldığından o alacağa ilişkin dava açılması ile tümü açısından zamanaşımı kesilmiş olacaktır.

Davaya konu olayda da ilk davanın açılması ile zamanaşımı kesildiğinden ve yeni işlemeye başlayan zamanaşımı süresi de henüz dolmamış olduğundan kararın bozulması gerektiği düşüncemizle sayın çoğunluğun aksi yöndeki görüşüne katılmamaktayız.