Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2024/284 E. 2025/947 K.

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/302 E., 2023/1226 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2020/277 E., 2021/710 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı TCDD Taşımacılık A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; ihale sonucu müvekkilinin 1998 yılında akdedilen sözleşme ile 12 adet hareketli kantar sistemleri makinesi alım işini üstlendiğini, müvekkilinin işi eksiksiz ve tam olarak ifa ettiğini, sözleşme gereğince verilen 21.07.1998 tarihli ve 110.700 Alman Markı (DEM) bedelli teminat mektubunun davalı tarafça iade edilmediğini, eser sözleşmesinden doğan alacağın 5 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğunu, davalı tarafın müvekkilinden talep edebileceği bir hak kalmadığını, geçen 20 yıllık süreye rağmen mektubun iadesi için kuruma yapılan başvurudan ve arabuluculuk görüşmesinden sonuç alınamadığını öne sürerek teminat mektubunun iadesine, olmadığı taktirde hükümsüzlüğünün tespiti ile iptaline karar verilmesini dava etmiştir.

II. CEVAP Davalı TCDD Taşımacılık A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; sözleşmenin davacı ve davalı TCDD Genel Müdürlüğü arasında akdedildiğini, teminat mektubunun da genel müdürlükte bulunduğunu, müvekkiline teminat mektubu verilmediğini, 6461 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesi gereğince müvekkilinin tüzel kişilik kazanmasından itibaren bir yıl içerisinde TCDD Genel Müdürlüğü'nün müvekkiline devretmesi gerektiğini, ihale dosyası ve sözleşmenin müvekkiline devredilmediğini, davanın husumetten reddine karar verilmesi gerektiğini, sözleşmenin 22.07.1998 tarihinde akdedildiğini, sözleşmeye konu sistemlerin belirtilen garlara monte edilerek 01.03.1999 tarihinde işleme alındığını, ancak kuruldukları günden itibaren ya hiç çalışmadıklarını, ya da sürekli sorun çıkardıklarını, verimli şekilde çalıştırılamadıklarını, birçok kez davacıya iletilmesine rağmen sorunun giderilemediğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; 6461 sayılı Kanun' un geçici 1. maddesi gereğince personel ile cer, yük ve yolcu taşımaları ile ilgili hizmetlere ilişkin personel, araç, gereç ve cihazların başka bir işleme gerek kalmaksızın TCDD Taşımacılık A.Ş' ye devredilmiş sayıldığını, devredilen personel ve mallara ilişkin işlem ve sözleşmelerde de TCDD Taşımacılık A.Ş'nin kanun gereği taraf olduğunu savunarak müvekkili hakkındaki davanın husumetten reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 24.04.2013 tarihinde kabul edilerek 01.05.2013 tarihli resmi gazetede yayınlanan 6461 sayılı Türkiye Demir Yolları Serbestleştirilmesi Hakkında Kanun'un devir hükümleri başlıklı geçici 1. maddesinde TCDD'nin taraf olduğu işlem ve sözleşmelerde TCDD Taşımacılık A.Ş'nin kendiliğinden taraf sıfatını kazanacağını araç gereç ve cihazların hak alacak borç ve yükümülükleri ile birlikte başka bir işleme gerek kalmaksızın TCDD Taşımacılık A.Ş'ye devredilmiş sayılacağının düzenlendiği, dava konusu sözleşmenin ve bu sözleşmeye bağlı olarak verilen teminat mektubunun ilgili düzenleme gereğince TCDD Taşımacılık A.Ş.' ye devredilmiş olması gerekçesiyle davalı TCDD İşletmeleri Genel Müdürlüğü'ne yönelik davanın pasif husumet yokluğundan reddine, yanlar arasındaki sözleşmenin 3. maddesi gereğince verilen kesin teminatın 3.1.4 maddesinde yükümlülüğün sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi ve istenmiş ise imalat garantisi teminatının alınmasından sonra geri verileceğinin öngörüldüğü, sözleşmenin 3.2 maddesinde sözleşme bedelinin % 2'si oranında imalat garantisi teminat tutarının belirlendiği, sözleşmeni 3.2.1 maddesinde ise imalat garantisi teminatının sözleşme ile belirlenen garanti süresinin bitiminden 3 ay sonrasına kadar geçerli olacağı ifade edilirken 3.2.3 maddede imalat garantisi teminatının belirlenen süre içerisinde malzeme veya tesiste herhangi bir aksaklık görülmemesi veya aksaklığın giderilmesinden sonra serbest bırakılacağı, aksaklık giderilmediği takdirde teminatın irat kaydedileceğinin belirtildiği, Teknik Şartname'nin 9.1 maddesinde sistem kabulünün yapılmasından itibaren malzeme imalat ve montaj hatalarına karşı 2 yıl garantili olacağının öngörüldüğü anlaşılmakla sözleşmeye konu 12 adet bilgisayar kontrollü dinamik kantar sisteminin ilgili garlara montajları yapılarak 01.03.1999 tarihinden itibaren işletmeye açıldığı, yapılan işlerin proje şartname ve sözleşmesine uygun olduğu kesin kabule engel olabilecek gözle görülür kusur ve noksanlıklarının bulunmadığı tespitlerini içeren kesin kabul tutanağı düzenlenerek 10.11.2005 tarihinde onaylandığı, idare tarafından vagon kantarlarının kuruldukları tarihten itibaren verimli çalışmadıkları iddia edilmiş ise de ayıbın varlığına ilişkin herhangi bir tespite ve ayıp ihbarına ilişkin davalıya keşide edilen bir ihtarnameye rastlanmadığı gibi teminatın irat kaydedilmesi işleminin de yapılmamış olduğu, sözleşmenin 3. maddesi ve Teknik Şartnamenin 9. maddesi kapsamında kesin teminatın ve imalat garantisi teminatının iadesine ilişkin sürelerin fazlasıyla geçtiği gerekçesiyle TCDD Taşımacılık A.Ş'ye yönelik davanın kabulü ile Türkiye İş Bankası Başkent şubesine ait 21.07.1998 tarihli, 4299GL807798 no'lu 110.700,00 DEM Alman Markı bedelli teminat mektubunun davalı tarafından davacıya iadesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı TCDD Taşımacılık A.Ş. vekili tarafından ve davacı vekili katılma yoluyla istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı TCDD Taşımacılık A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; Diğer davalı TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü ile Almanya'da yerleşik Pfıster Waagen GmbH Firması arasında 22.07.1998 tarih ve 04/1.14-1(1) sayılı sözleşmeye isitanden tedarik edilen 12 adet bilgisayar kontrollü dinamik tartım sisteminin, Kapıkule, Haydarpaşa, Arifiye, Eskişehir, Afyon, Yeşilhisar, Halkapınar, Menemen, Demirdağ, Samsun, Hekimhan ve Toprakkale Garlarına tam 22 yıl önce 01.03.1999 tarihinde monte edildiğini ancak Haydarpaşa hariç yukarıda isimleri geçen garlara monte edilen kantarların kuruldukları günden bu tarafa ya hiç çalışmadığını yada sürekli sorun çıkardığını, bu durumun tespit edilerek, davacı firmaya bildirildiğini ancak bugüne kadar firma tarafından bu sorununun giderilmediğini, dava konusu teminat mektuplarının anılan sözleşme ve eki şartname gereği alındığını, davacı firmanın sözleşme ve eki olan şartnamenin yükümlülüğünü yerine getirmediğini, davacı lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın, birşeyi yapıp-yapmamaya, bir şeyin tespitine yönelik bir dava olduğunu, dava konusu teminat mektubunun irat kaydedilmediğini, paraya çevrilmediğini, bu durumda nispi vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan teminat mektubunun iadesi, hükümsüzlüğün tespiti istemine ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı TCDD Taşımacılık A.Ş. vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 10.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.