Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/818 E. 2026/9478 K.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/3382 Esas, 2025/2426 Karar KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın irtifak hakkı ile kesilen ağaç bedeli ve diğer zararların tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 10... parsel sayılı davacının maliki olduğu taşınmaza davalı idare tarafından kamulaştırma yapılmaksızın enerji nakil hattı geçirilmek suretiyle fiilen el atıldığını ileri sürerek irtifak hakkı karşılığı olarak belirlenecek tazminat bedeli ile kesilen ağaç bedeli ve ürün veriminin düşmesi nedeniyle uğranılan zararın davalı idareden tahsilini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz hakkında kamulaştırma kararı alındığını, kamulaştırma hazırlıklarının devam ettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne ve el atma tazminat bedeli ile kesilen ağaç bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idareden tahsili ile davacıya verilmesine, bedeline hükmedilen irtifak hakkının davalı idare adına tapuya kayıt ve tesciline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı lehine nispi vekâlet ücretine hükmedilmemesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz hakkında kamulaştırma kararı alındığını, kamulaştırma hazırlıklarının devam ettiğini, taşınmaza kamulaştırmasız el atıldığından söz edilemeyeceğini, davanın reddi gerektiğini, taşınmazın üzerinden geçen enerji nakil hattının davacının taşınmazı kullanımına engel teşkil etmediğini, bu nedenle taşınmazın değer kaybettiğinden söz edilemeyeceğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunun usul ve kanuna aykırı olduğunu, uygulanan kapitalizasyon faizi ile objektif değer artış oranlarının kabul edilemeyeceğini, net gelir metoduna göre yapılan hesaplamanın hatalı olduğunu, taşınmazın metrekare birim fiyatının çok yüksek belirlendiğini, ağaç kesiminden dolayı davacının zarara uğradığının kabulünün hatalı olduğunu, ıslah edilen kısma dava tarihinden itibaren faiz işletilmesinin doğru olmadığını, irtifak tesis edilen alanın hüküm fıkrasında hatalı gösterildiğini, davanın kısmen reddine karar verilmiş olmasına rağmen davalı idare lehine maktu vekâlet ücretine hükmedilmemesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza net gelir metoduna göre değer tespitinde bir isabetsizlik görülmediği, uygulanan kapitalizasyon faizi ile objektif değer artış oranlarının yerinde olduğu, taşınmaz üzerindeki yapı ve ağaçlar yönünden usulüne uygun hesaplama yapıldığı; ancak el atma tarihinin 1983 sonrası olması sebebiyle nispi vekâlet ücreti takdir edilmesi gerekirken maktu vekâlet ücretine hükmedilmesinin ve yine davalı idare harçtan muaf olmadığı halde harç tahsil edilmemesinin doğru olmadığı, irtifak tesis edilen alan 15.893,61 m² olduğu halde taşınmazın tüm yüzölçümü olan 22.447,40 m² üzerinden hüküm tesisinin hatalı olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılıp düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz hakkında kamulaştırma kararı alındığını, kamulaştırma hazırlıklarının devam ettiğini, taşınmaza kamulaştırmasız el atıldığından söz edilemeyeceğini, davanın reddi gerektiğini, taşınmazın üzerinden geçen enerji nakil hattının davacının taşınmazı kullanımına engel teşkil etmediğini, bu nedenle taşınmazın değer kaybettiğinden söz edilemeyeceğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunun usul ve kanuna aykırı olduğunu, uygulanan kapitalizasyon faizi ile objektif değer artış oranlarının kabul edilemeyeceğini, net gelir metoduna göre yapılan hesaplamanın hatalı olduğunu, taşınmazın metrekare birim fiyatının çok yüksek belirlendiğini, ağaç kesiminden dolayı davacının zarara uğradığının kabulünün hatalı olduğunu, ıslah edilen kısma dava tarihinden itibaren faiz işletilmesinin doğru olmadığını, nispi harca hükmedilmesinin kanuna aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat ve kesilen ağaç bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Davalı idare tarafından enerji nakil hattı geçirilmek suretiyle kamulaştırma yapılmaksızın el atılan kuru kapama fındık bahçesi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun (2942 sayılı Kanun) 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri esas alınarak değer biçilmesinde ve aynı maddenin son bendi uyarınca taşınmazın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve irtifak hakkına konu olan bölüm dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirlenmek suretiyle irtifak hakkı karşılığı ve enerji nakil hattı altında kaldığından kesilen ağaç bedelinin davalı idareden tahsili ile bedeline hükmedilen irtifak hakkının davalı idare adına tesciline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Eldeki davada taşınmaza 04.11.1983 tarihinden sonra el atılmıştır. 7421 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 4'ün üçüncü fıkrası; "Bu Kanun kapsamında açılan davalarda verilen bedel ve tazminat kararlarına ilişkin mahkeme ve icra harçları, davalı idare tarafından ödenmek üzere maktu olarak belirlenir." şeklinde düzenlenmiştir. 2942 sayılı Kanun'un 6487 sayılı Kanun'la değiştirilen Geçici 6 ncı maddesinin onikinci ve onüçüncü fıkraları; "09.10.19 56... .11.1983 tarihini kapsayan dönemde oluşan mağduriyetin giderilmesi amacıyla getirilen ve malikler aleyhine bir takım hükümler içeren bu istisnai düzenlemenin 04.11.1983 tarihinde sonraki dönem içinde uygulanmasının hukuk güvenliğini zedeleyeceği" gerekçesiyle ve Anayasa'nın 2 nci ve 35 inci maddelerine aykırı bulunarak 13.03.2015 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 13.11.2014 tarihli ve 2013/95 Esas, 2014/176 Karar sayılı kararıyla iptal edilmiştir. 2942 sayılı Kanun'da 04.11.1983 tarihinden sonraki el atmalara ilişkin başkaca bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu nedenle kaynağını Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1956/1 Esas, 1956/6 Karar ile 16.05.1956 tarihli ve 1954/1 Esas, 1956/7 Karar sayılı kararlarından alan 04.11.1983 tarihinden sonra el atılan taşınmazlar yönünden, kamulaştırmasız el atma nedeniyle açılan davalarda mahkeme ve icra harçları ile vekâlet ücretinin nispi olarak uygulanması yerindedir.

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı kalan harcın davalı idareden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.