Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/1971 E. 2026/9619 K.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/1778 Esas, 2026/4 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR A. ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 04.07.2023 Tarihli ve 2023/540 Esas, 2023/490 Karar Sayılı Kararı Somut uyuşmazlıkta dava konusu uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklandığı ve Sulh Hukuk Mahkemesi görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

B. ... Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesinin 20.11.2023 Tarihli ve 2023/2694 Esas, 2023/2173 Karar Sayılı Kararı Dava dilekçesinde çekişme konusu taşınmaz üzerinde şahsi hakkı bulunduğunu ileri süren davacının, davalı ile yapılan kira sözleşmesinin sona erdiğini ve davalının fuzuli şagil durumunda olduğunu ileri sürerek, ecrimisil isteminde bulunduğu, dava dilekçesinde açıklanan maddi vakıaların, davalılar arasındaki kira sözleşmesinin davacı yönünden bağlayıcı olmadığı iddiasını da içermekte olup, hukuki nitelendirme de davacı tarafından bu iddiaya (maddi vakıaya) uygun olarak yapıldığını ve açık bir şekilde şahsi hakka dayalı ecrimisil istenildiğini, kira sözleşmesinin kendisi yönünden bağlayıcı olmadığını ileri süren davacı bakımından açtığı davanın, farklı yasa ve koşullara tabi bulunan kira alacağı istemine ilişkin olduğunun kabul edilemeyeceğini, o halde, anılan bu isteğin 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu hükümleri ile 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75 inci maddesinden kaynaklandığı ve tacir olan her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğduğu anlaşılmakla, mahkemece işin esasının incelenerek bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılmak suretiyle dosyanın mahal mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

C. ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 21.01.2025 Tarihli ve 2023/1217 Esas, 2025/96 Karar Sayılı Kararı Davanın kısmen kabulü ile davalının ... 2. İcra Müdürlüğünün 2021/229 sayılı takibine yaptığı itirazın kısmen iptaline, takibin 39.667,00 TL asıl alacak ve 740,45 TL gecikme zammı üzerinde devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, karar taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

D. ... Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesinin 26.06.2025 Tarihli ve 2025/1222 Esas, 2025/1397 Karar Sayılı Kararı 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un (5235 sayılı Kanun) Ek 1 inci maddesine göre yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyaların yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan Bölge Adliye Mahkemesince sonuçlandırılacağının hüküm altına alındığı, 5235 sayılı Kanun'un Ek 1 inci maddesinde belirtilen kararların uyuşmazlığın esasını çözecek nitelikte nihai kararların yapılan istinaf incelemeleri sonucu verilen kararlar olup; görev ve yetkiye ilişkin değerlendirmeler bu kapsamda olmadığı, ... Bölge Adliye Mahkemesince davanın esasına yönelik bir karar verilmediği, istinaf incelemesine konu ilk derece mahkemesi kararı 21.01.2025 tarihli olup, ... Bölge Adliye Mahkemesi'nin faaliyete geçtiği 02.09.2024 tarihinden sonra istinafa konu karar verildiğinden, istinaf incelemesine yetkili ve görevli bölge adliye mahkemesinin ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

E. ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 08.01.2026 Tarihli ve 2025/1778 Esas, 2026/4 Karar Sayılı Kararı İstinaf incelemesinden geçen dosyanın, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılacağı (görevsizlik kararının istinaf incelemesi yapılan ve kaldırma kararı verilen dosyalar da dahil) ve ilk incelemeyi yapan ... Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. II. GEREKÇE A. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, taraflar arasındaki davada istinaf incelemesini yapacak olan bölge adliye mahkemesinin belirlenmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk 1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (694 sayılı KHK) 136. maddesi ile 5235 sayılı Kanun'a eklenen "Yargı çevresinin değişmesi" başlıklı Ek madde 1 şöyledir: “Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.”

C. Değerlendirme Somut olayda, istinaf incelemesine konu kararın ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 21.01.2025 Tarihli ve 2023/1217 Esas, 2025/96 Karar sayılı kararı olduğu, bu dosyada mahkemece daha önce verilen görevsizlik kararının istinaf incelemesinin ... Bölge Adliye Mahkemesince yapılarak istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahal mahkemesine gönderilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyaların, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılacağından, uyuşmazlığın ... Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince ... Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 20.05.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.