Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/9500 E. 2025/17158 K.

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/3667 Esas, 2025/907 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Akyazı 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/1174 Esas, 2023/381 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi 1 55... parsel sayılı taşınmazda kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescilini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı taraf cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın gerçek değerinin belirlenmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kıymet Takdir Komisyonlarının belirlediği bedelin yeterli olduğunu, mahkemece belirlenen bedelin fahiş olduğunu ve kabul etmediklerini, emsal alınan taşınmazın hatalı olduğunu, mahkemece taşınmaz üzerinde bulunan enerji nakil hattının taşınmazda değer düşüklüğüne yol açtığı tespitini kabul etmediklerini, taşınmazın metrekare birim fiyatının fahiş belirlendiğini, davalı yanın istinaf dilekçesinde belirtmiş olduğu aleyhe hususları ve istinaf sebeplerini kabul etmediklerini belirterek, davalı yanın istinaf taleplerinin reddi ile istinaf taleplerinin kabulüne, hatalı ve hukuka aykırı mahkeme kararının kaldırılmasına, delilleri de toplanmak suretiyle yeniden esas hakkında (kamulaştırma bedeli yönünden) talepleri doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın bedelinin çok düşük bulunduğunu, dava konusu taşınmaza çok yakın konumda bulunan taşınmazların metrekare birim fiyatlarının daha yüksek belirlendiğini, bilirkişilerce dava konusu taşınmaz için belirlenen bedeli kabul etmediklerini, yerel mahkeme kararının hatalı ve eksik olduğunu belirterek, yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına ve yeniden yargılama yapılmasına, davanın Dairece yeniden görülmesi mümkün değilse, hükmün bozulmasına ve dosyanın yeniden karar verilmek üzere Yerel Mahkemeye gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Böle Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kapama fındık bahçesi niteliğindeki taşınmazın olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri üzerinden bilimsel yolla değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, buna göre hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda dava konusu taşınmazın niteliği ve konumuna göre %4,5 kapitalizasyon faizi ile %160 objektif değer artırıcı unsur oranlarının yerinde olduğu, dava tarihi olan 23.10.2022 tarihi itibarıyla 243,40 TL/m² birim fiyatının belirlendiği, Dairemizin 2022/2333 Esas sayılı dosyasında incelenen ... Mahallesi 1 34... parsel sayılı taşınmaz için 27.12.2021 tarihi itibarıyla belirlenen 85,28 TL/m² birim fiyatının Dairece uygun görüldüğü ve Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2024/991 Esas, 2024/6012 Karar sayılı kararıyla onandığı, yine Dairenin 2021/232 Esas sayılı dosyasında incelenen ... Mahallesi 1 70... parsel sayılı taşınmazın 10.07.2018 tarihi itibarıyla belirlenen 55,65 TL/m² birim fiyatının Dairece uygun görüldüğü, Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2022/1325 Esas, 2022/7912 Karar sayılı kararıyla onandığı dikkate alındığında, tespit edilen metrekare birim fiyatlarının taşınmazların konumu ve endeks oranları dikkate alındığında adil ve hakkaniyete uygun olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazları tekrar etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Arazi niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net geliri esas alınarak değer biçilmesi ve aynı Kanun'un 11 inci maddesinin son fıkrası uyarınca taşınmaz malın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı karşılığının tespit edilmesi ve tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesine karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,11.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.