Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/803 E. 2025/12655 K.

MAHKEMESİ: Adana Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi SAYISI: 2022/1643 Esas, 2024/1189 Karar KARAR: Esastan ret /Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ: Dörtyol 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI: 2021/138 Esas, 2022/63 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu daimi ve geçici irtifak hakkı bedellerinin tespiti ile bu hakların davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare vekili ile davalılar ... vd. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun bir kısım davalılar vekili yönünden esastan reddine, davacı idare vekili yönünden kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Hatay ili, ..., Mahallesi 1470 parsel sayılı taşınmazda kamulaştırma konusu daimi ve geçici irtifak hakkı bedellerinin tespiti ve bu hakların müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP 1. Davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesi ekinde kamulaştırma evraklarının gönderilmediğini, taşınmaz üzerindeki işlemler esnasında damla sulama sistemine zarar verildiğini, acele kamulaştırma dosyasında yapılan tespitleri kabul etmediklerini, taşınmaz üzerinde yürütülen işlemler esnasında zarar gören ağaç ve mahsul bedelleri ile tel örgü ve demir kapıda oluşan zararların karşılanması gerektiğini, dava konusu taşınmaz için acele kamulaştırma dosyasında belirlenen bedelin düşük olduğunu ileri sürmüştür.

2. Davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için acele kamulaştırma dosyasında belirlenen bedelin düşük olduğunu, taşınmazın tarla yerine bahçe vasfında değerlendirilmesi gerektiğini, taşınmaz üzerinde yürütülen işlemler esnasında zarar gören ağaç ve mahsul bedelleri ile tel örgü ve demir kapıda oluşan zararların karşılanması gerektiğini ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma konusu daimi ve geçici irtifak hakkı bedellerinin tespiti ile bu hakların davacı idare adına tesciline karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalılar ... vd. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için belirlenen bedelin yüksek olduğunu, yıllık net gelirin hatalı hesaplandığını, kullanılan 2017 yılı Ürün Maliyet Cetvelini kabul etmediklerini, kapitalizasyon faiz oranının %6 olarak kabul edilmesi gerektiğini, kapitalizasyon faiz oranının tespitinde dikkate alınan unsurların mükerrerlik oluşturacak şekilde objektif değer artış oranının tayininde de esas alındığını, geçici irtifak bedeli hesaplamasının taşınmazın bulunduğu yer ve niteliğine göre getirebileceği kira bedeli üzerinden yapılması gerekirken net gelire göre hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, kamulaştırma işlemi dışında zarar hesabı yapılarak ağaç, ürün ve damlama sulama sistemi bedelinin hesaplanmasının doğru olmadığını, fark bedelin üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılmasına karar verildiği hâlde, ayrıca yasal faize hükmedildiğini, yasal faize hükmedilecekse bile ilk karar tarihine kadar uygulanması gerektiğini, müvekkili idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür. 2. Davalılar ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için belirlenen bedelin düşük olduğunu, taşınmazın konumu itibarıyla kıymetli bir bölgede yer aldığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın vasfının arazi olarak kabulü ile net gelir metoduna göre değer biçilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, taşınmazın sulu tarım arazisi olarak kabulü, %4 kapitalizasyon faiz oranının uygulanması, taşınmazın yerleşim yerlerine uzaklığı ve konumu değerlendirildiğinde %50 oranında objektif değer artışı uygulanması ve ürün maliyetinin brüt gelirin 1/3'ü oranında alınmasının daha önce aynı yöreden Yargıtay'a intikal eden dosyalar ile tutarlılık gösterdiği hususları birlikte değerlendirildiğinde hukuka aykırı bir yön bulunmadığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunda geçiçi ve daimi irtifak bedelinin hesaplanmasının yerinde olduğu kanaatine varıldığı, davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesininin yerinde olduğu, ancak toplam kamulaştırma bedelinden acele kamulaştırma dosyasında belirlenen bedelin mahsubu ile fark bedel olan 32.419,55 TL'nin tapudaki şerh ve takyidatlar bedele yansıtılmak suretiyle davalılara tapudaki hisseleri oranında ödenmesine ve dava dört ay içinde sonuçlandırılamadığından bakiye kamulaştırma bedeli 32.419,55 TL'ye 13.04.2018 tarihinden İlk Derece Mahkemesinin ikinci karar tarihi olan 05.04.2022 tarihine kadar faiz işletilmesine karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesinin hatalı olduğu, bunun dışındaki davalı ve davacı vekillerinin itirazlarının yerinde olmadığı kanaatine varıldığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun bir kısım davalılar yönünden esastan reddine, davacı idare yönünden kabulü ile düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma konusu daimi ve geçici irtifak hakkı bedellerinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Kapama mandarin bahçesi niteliğindeki Hatay ili, ..., Mahallesi 1470 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi ve aynı Kanun'un 11 inci maddesinin son fıkrası uyarınca taşınmaz malın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve irtifak hakkına konu olan bölüm dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle daimi ve geçici irtifak hakkı karşılığının tespit edilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 09.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.