Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/802 E. 2025/12158 K.

MAHKEMESİ: Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI: 2024/1583 Esas, 2024/2115 Karar KARAR: Yeniden esas hakkında verilen karar SAYISI: 2023/577 Esas, 2023/1008 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın davalı ... yönünden pasif husumet yokluğundan reddine, davalı ... yönünden kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın davalı ... yönünden kabulüne, davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; dava konusu Antalya ili ..., Mahallesi 20165 ada 1 parsel sayılı taşınmaza davalı kurumların haksız olarak el attığını beyan ederek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile kamulaştırmasız el atma bedeli olarak 10.000,00 TL'nin yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmaza müvekkil belediye tarafından el atılmadığını, taşınmazın ... sınırları içinde kaldığını, 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında "... Alanı" olarak planlı olduğunu, taşınmazın 5216 sayılı ... Belediye Kanunu kapsamında müvekkil Belediyenin sorumluluk alanında da kalmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil belediyenin rekreasyon alanlarını kamulaştırma yetki ve sorumluluğu bulunmadığını, taşınmaza fiilen el atılmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın davalı ... yönünden pasif husumet yokluğundan reddine, davalı ... yönünden kabulü ile taşınmaz bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bedeline hükmedilen taşınmazın tapusunun iptali ile davalı ... adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekilli istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle: kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, davacının mülkiyet hakkının kısıtlanmadığını, emsal kararlar doğrultusunda işbu davanın da reddinin gerektiğini, ıslah edilen tutara ıslah tarihinden itibaren faiz hükmedilmesi gerektiğini, taşınmazda hukuki el atmanın söz konusu olmadığını, davanın husumet yönünden reddinin gerektiğini, taşınmaza imar planı yapma yetkisinin ... Belediyesine ait olduğunu, bilirkişi raporuna karşı itirazların mahkemece dikkate alınmadığını, bilirkişi raporunun eksik ve objektiflikten uzak olduğunu, taşınmazın m² birim değerinin yüksek belirlendiğini, davacı lehine nispi olarak hükmedilen vekâlet ücretinin maktu olarak belirlenmesi gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile imar planında " Rekreasyon Alanı" olarak ayrılmış olan, dava konusu Antalya ili, ..., Mahallesi 20165 ada 1 parsel sayılı taşınmaza yönelik fiili el atmanın bulunmadığı, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 16.05.1956 tarihli ve 1/6 sayılı kararı ile Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 15.12.2010 tarihli ve 2010/5-662 Esas, 2010/651 Karar sayılı kararı da gözetildiğinde, uzun yıllar programa alınmayan imar planının hayata geçirilmemesi nedeniyle kamulaştırma ya da takas cihetine gitmeyen davalı idarece, pasif ve suskun kalınmak ve işlem tesis edilmemek suretiyle taşınmaza müdahale edildiği; bu haliyle idarenin, mülkiyet hakkının özüne dokunan ve bu eylemi ile kamulaştırmasız el koyma olgusunun gerçekleştiğinin kabulü ile taşınmazın arsa niteliğinde kabulü ile emsal karşılaştırması yapılarak, dava konusu taşınmaz ile emsalin birbirlerine üstünlük oranları kıyaslanmak suretiyle değerinin biçilmesinin yerinde olduğu, davacının hissesi nispetinde kamulaştırmasız el atma tazminatının hesaplandığı, taşınmazın tespit edilen metrekare birim değerinin taşınmazın bulunduğu konumla uyumlu olduğu, hükme esas bilirkişi kurulu raporu denetime açık, ayrıntılı, hüküm kurmak için yeterli olduğu; ancak dosyada bulunan bilgi ve belgelere göre, dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında yaklaşık 26.855,00 m² yüzölçümlü ... alan içerisinde kaldığı, taşınmazın imar planındaki konumu ve ayrılma amacının ağaçlandırılacak alan ve yüzölçümü ve cephe aldığı yollar gözönünde tutulduğunda, ... alanın büyüklüğü dikkate alındığında, 5216 sayılı ... Belediyesi Kanununun "... Belediyesinin Görev, Yetki ve Sorumlulukları" başlıklı 7 nci maddseinin birinci fıkrasının (m) bendi uyarınca büyükşehrin bütünlüğüne hizmet eden ... alan niteliğindeki taşınmaz açısından sorumluluğun ... Belediyesine ait olduğunun kabul edilmesi gerektiği anlaşıldığından davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın davalı ... yönünden kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın husumet nedeniyle reddi gerektiğini, 5216 sayılı ... Belediyesi Kanunun "... Belediyesinin Görev, Yetki ve Sorumlulukları" başlıklı 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendinin "Büyükşehirin bütünlüğüne hizmet eden sosyal donatılar, bölge parkları, hayvanat bahçeleri, hayvan barınakları, kütüphane, müze, spor, dinlence, eğlence ve benzeri yerleri yapmak, yaptırmak, işletmek veya işlettirmek..." olarak düzenlendiğini, Bölge Adliye Mahkemesince verilen karara dayanak teşkil eden kanun maddesinde rekreasyon alanı ile ilgili bir düzenleme bulunmadığını, iş bu davada sorumluluğun 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planını yapmakla görevli ... Belediyesine yöneltilmesi gerektiğini, davaya konu taşınmazda da halihazırda malikler tarafından restoranlar inşa edilebilecek olup, işletilebilecek durumda olduğundan davaya konu taşınmaza kamulaştırmasız el atıldığına yönelik iddiaların yersiz olduğunu, emsal incelemesinin hatalı olduğunu, bedelin yüksek olduğunu belirterek ve resen belirlenecek nedenlerle kararın bozulmasını talep etmiştir.

C.Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde ve bedelinin sorumlu davalı ... Başkanlığından tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeple; Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 01.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.