Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/654 E. 2025/12018 K.

MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1260 Esas, 2024/2074 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Trabzon 6. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/379 Esas, 2023/67 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare ve davalılar ... vd. vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare ve davalılar ... vd. vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Trabzon ili, .... ilçesi, .... Mahallesi 1226 ada 369 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırılan kısmının kamulaştırma bedelinin tespiti ile taşınmazın kamulaştırılan kısmının yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP 1.Davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın bedelinin düşük belirlendiğini belirterek gerçek değerinin tespitini istemiştir.

2. Davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; acele kamulaştırma dosyasında belirlenen bedelin düşük olduğunu, bedelin güncellenerek mahsup edilmesi gerektiğini, arta kalan kısmın kamulaştırılmasını talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalılara ödenmesine, dava konusu taşınmazın kamulaştırılan kısmının tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalılar ... vd. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; acele kamulaştırma dosyasında belirlenen bedel ile bu dosyada hazırlanan bilirkişi raporunda aynı emsal alındığı hâlde, raporlar arasında yüksek fark bulunduğunu, acele kamulaştırma dosyasında ödenen bedelin dava tarihi itibarıyla güncel değerinin tespit edilmesi ve bu dosyada belirlenen kamulaştırma bedelinden güncel haliyle düşülmesi gerektiğini, taşınmazın %23 oranında imar parseli olarak alınmasının hatalı olduğunu, düzenleme ortaklık payı hakkında fen raporu alınması gerektiğini, seçilen emsalin uygun emsal olmadığını, tek emsal kullanılmasının hatalı olduğunu, idarece emsal olarak kullanılan .... Mahallesi 1303 ada 41 parselin emsal alınmasının uygun olacağını, taşınmazın halihazırdaki durumu dikkate alınarak değerlendirme yapılması gerektiğini, bilirkişilerce tespit edilen kamulaştırma bedelinin bilimsel esaslara, yasal düzenlemelere ve konuyla ilgili Yargıtay içtihatlarına aykırı olduğunu, lehe vekâlet ücretine hükmedilmemesinin doğru olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalılar ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun usul ve kanuna aykırı olduğunu, bedelin düşük belirlendiğini, taşınmazın hemen yakınında bulunan Trabzon 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/137 Esas sayılı dosyası ile taşınmazın metrekare birim fiyatına 2017 yılında 5.080,61 TL/m² ve yine Trabzon 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/68 Esas sayılı dosyası ile 2017 yılında 4.050,00 TL/m² bedel tespit edildiğini, kısmi kamulaştırma nedeniyle oluşacak değer düşüklüğünün hesaplanmadığını, yapı bedelinin de düşük hesaplandığını, dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan yapının niteliği hususunda da hataya düşüldüğünü, 2021 yılı Yapı Yaklaşık Maliyet Cetvelinde de belirtildiği üzere apartman tipi konutların (yapı yüksekliği 30,50 m den az yapılar) 4. sınıf A Grubu Yapı sınıfına girdiğinin sabit olduğunu, soyut değerlendirmeler ile hazırlanan bilirkişi raporunun hükme esas alınamayacağını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak davaya konu taşınmazın metrekare değerinin belirlenmesinin, dava konusu taşınmaz üzerindeki yapının sınıfı belirlenerek, resmî birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı da düşülerek değer tespitinin kanuna ve Yargıtay içtihatlarına uygun olduğu, Trabzon 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/137 Esas sayılı dosyasında 421 ada 61 parsel sayılı taşınmaza imar parseli olarak 24.02.2017 tarihi itibarıyla biçilen 5.080,61 TL/m² bedel Yargıtay incelemesinden geçerek uygun bulunmuş olup, bu bedel endeks uygulanarak eldeki dava tarihine getirildiğinde yaklaşık 15.000,00 TL bedele ulaşılmakta ise de dava dosyası UYAP üzerinden getirtilip incelendiğinde 421 ada 61parsel sayılı taşınmazın .... Mahallesinin ana caddesi üzerinde .... Caddesi ile .... Caddesinin birleştiği noktada bulunan bir köşe parseli olduğu, bu nedenle dava konusu taşınmaza göre daha değerli bulunmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, Trabzon 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/68 Esas sayılı dosyasına konu 421 ada 62 parsel sayılı taşınmaza kadastro parseli olarak 24.02.2017 tarihi itibarıyla biçilen 4.050,00 TL bedel istinaf incelemesinden geçerek uygun bulunmuş ise de bu taşınmaz .... Caddesi üzerinde ....'a açılan ana arter üzerinde bulunduğu, konum olarak dava konusu taşınmaza göre üstün durumda olduğu anlaşıldığı, bu davaların değerlendirme tarihi ile eldeki dava arasında yaklaşık dört yıl gibi bir zaman farkı da bulunduğu, bir kısım davalılar vekilinin bu yöndeki istinaf itirazlarının yerinde olmadığı, .... Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün 04.01.2022 tarihli ve 38866 sayılı yazısında, taşınmazın kamulaştırmadan arta kalan 175,61 m² yüzölçümlü bölümünün kamulaştırma öncesinde bitişik nizam 4 kat ticaret-konut alanı olarak imar izni bulunduğu bildirildiğinden, arta kalan alanda değer düşüklüğü uygulanmaması ve taşınmazın üzerinde bulunan 6 normal kat ve çatı katından oluşan yapının yürürlükte olan Yapı Yaklaşık Maliyet Cetveline göre 3/B sınıfı (yüksekliği 21,50 metreden az yapılar) olarak değerlendirilmesinin de yerinde olduğu gerekçeleriyle davacı idare ve davalılar ... vd. vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalılar ... vd.vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

2. Davalılar ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak; üzerindeki yapıya ise aynı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca resmî birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek değer tespit edilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI.KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı idare ve davalılar ... . vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalılar ....'den peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 29.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.