Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/5779 E. 2025/17142 K.

MAHKEMESİ : Van Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1703 Esas, 2024/3229 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Van 3. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/471 Esas, 2023/388 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan muhdesat bedelinin tespiti ve kamulaştırılan muhdesatın davacı idareye aidiyeti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi 406/E parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan muhdesat bedelinin tespiti ve kamulaştırılan muhdesatın müvekkili idareye aidiyetini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve muhdesat bedelinin tespiti ile davacı taraftan tahsil edilerek davalı tarafa ödenmesine, kamulaştırılan muhdesatın davacı idareye aidiyetine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun eksik ve yetersiz olduğunu, bedelin fahiş olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu taşınmaz üzerinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 10.08.2020 tarihinde Bakanlığın Van İl Müdürlüğünün ilan panosunda ve internet sitesinde yayınlanan 3194 sayılı Kanun'un 18 inci maddesince imar uygulaması yapılmış olup buna karşı taşınmaz maliki tarafından İdare Mahkemesine karşı yürütmeyi durdurma istemli iptal davasının açıldığını, Van 2. İdare Mahkemesi 2020/1129 Esas sayılı dosyada görülen bu davada 09.03.2022 tarihinde mahkeme yürütmeyi durdurma kararı verdiğini, Erzurum Bölge İdare Mahkemesinin denetiminden geçerek kesinleştiğini, Van 2. İdare Mahkemesi 24.06.2022 tarihinde parsellerin kök parsele yakın olmaması, verilen parselin kök parsele göre çok değersiz olması gibi gerekçelerle davalı kurumun işlemi iptal edildiğini, 04.08.2022 tarihinde gerekçenin yetersiz olması ve davacı lehine vekalet ücretinin eksik hükmedilmesi üzerine mahkemenin 2020/1129 Esas sayılı bu ilamın istinaf edildiğini, halihazırda dava .. Bölge İdare Mahkemesinde görüldüğünü, işbu taşınmazın üzerindeki müvekkile ait muhtesatın tespiti olup muhtesat bedelinin tespitinin yapılabilmesi için ...'in tarafı olduğu Van İdare Mahkemesinin 2020/1129 Esas sayılı ilâmının kesinleşmesi gerekmekte iken idare mahkemesi kararını beklemeden Anayasanın 138 inci maddesine aykırı bir şekilde karar verdiğini, idare mahkemesinin imar uygulaması sonucu oluşan yeni tapuların tescilinden yürütmeyi durdurma kararı vermesi ve nihayetinde iptal kararı vermesi karşısında 2942 sayılı Kanun'un gereğince mülkiyet hakkı henüz sona ermediğinden muhtesat tespiti davasının açılması ve sonlandırılması mümkün olmamasına rağmen Mahkemenin bu hususta hiçbir değerlendirme yapmadığını, bedelin düşük olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın öncesinde .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi 406 parsel iken, imar uygulaması ile önceki parsel kapatılarak, önce 56 68... parsel, sonra da 56 68... parsel ve 55 13... parsel sayılı taşınmazlar olarak güncellendiğini ve davaya konu muhdesatların bulunduğu alanın çevre yolunda kaldığını, davaya konu yapılara, değerlendirme ve dava tarihi olan 2022 yılı resmî birim fiyatı esas alınıp, yapı gruplarına ve yaşları ile yıpranma oranları dikkate alınıp bedel hesaplanmasında, ağaçlara da yaş, cins ve verim durumu gözetilerek 2022 yılı .. İl Tarım ve Orman Müdürlüğü Ağaç Satış Tablosu verileriyle maktu değerlerine göre hesaplama yapılmasında, muhdesatların davacı idareye aidiyetine karar verilmesinde, tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine, kamulaştırma bedeline 2942 sayılı Kanun'ıın 10 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrası gereğince davanın açıldığı tarihten 4 ay sonrasından başlamak üzere yasal faiz uygulanmasında bir isabetsizlik olmadığı, her ne kadar taraf vekillerince ayrı ayrı yapıların nitelikleri ve yıpranma oranlarına, ağaçların da sayısı ve yaşlarına itiraz edilmiş ise de İlk Derece Mahkemesince itirazlar sonrası alınan ek raporda gerekli değerlendirmelerin yapıldığı, yapılan keşifte arazideki mevcut duruma göre tespitlerin ve ölçümlerin yapıldığı, keşif sonrasında yol çalışması nedeniyle muhdesatların yıkılmış olduğu, itiraz edilen hususların teknik ve uzmanlık gerektiren hususlara yönelik olduğu ve bu konuda keşif sonrası alınan rapora ve ek rapora itibar edilmesi gerektiği kanaati ile taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı muhdesat maliki arasında muhdesat bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 11.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.