Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/5720 E. 2025/15136 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/170 Esas, 2024/130 Karar KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden gecen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu geçici ve daimi irtifak hakkı bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Şanlıurfa ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 12... parsel sayılı taşınmazda kamulaştırma konusu geçici ve daimi irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 23.05.2020 tarihli ve 2021/758 Esas, 2022/471 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin 26.10.2023 tarihli ve 2022/1819 Esas, 2023/1578 Karar sayılı kararıyla davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dava konusu taşınmaz üzerinde irtifak kamulaştırması talep edildiğinden, arta kalan alana verilecek değer azalış bedelinin değer düşüklüğü ile sağlandığından ayrıca değer azalışına hükmedilmesi bozmayı gerektirdiğinden Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak yapılan inceleme ve işlem sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkeme kararının usul ve kanuna aykırı olduğu, kamulaştırma bedellerinin olması gereken değerlerin çok üzerinde hesaplandığını, hükme esas bilirkişi raporuna bakıldığında; masraf ve elde edilen ürün satış fiyatları, bölgenin iklim şartları, tarım tekniği, toprak özellikleri ve serbest piyasada alım satım koşulları dikkate alınmakla birlikte ... ilçe ... ve ... Müdürlüğü ve ... Borsasından sağlanan verilerin kullanıldığı ifade edilmişse de üretim masraflarının düşük ve eksik alınmasının yanında dekar başına alınan ürün miktarlarının ve ürünlerin birim bedellerinin de yüksek gösterilerek net gelirin olması gereken tutarların çok üzerinde bulunduğunu, değer düşüklüğü hesaplaması yapılacaksa bu hesaplama yapılırken taşınmazın bir bütün olarak degerlendirilip toplam yüz ölçüm üzerinden değer düşüklüğü hesaplanması gerektiğini, raporlarda bu husus da göz ardı edilerek taşınmazdan arta kalan kısımların birbirinden bağımsız olarak değerlendirildiğini, bulunan birim bedeller ve 2942 sayılı Kanun'un 12 nci maddesi gereği hesaplanan değer düşüklüğünün olması gereken değerlerin çok üstünde olduğunu, hükme esas bilirkişi raporunda kapitalizasyon faiz oranının % 4 olarak alınmasının hatalı olduğunu, ek rapor alınarak geçici irtifak hesabını "çiftçinin geçici irtifak kurulacak süre zarfında mahrum kalacağı gelir belirlenerek" yapılması, münavebe hesabında "dava tarihinde" arazinin mevcut durumuna göre münavebe hesabı yapılması ve arazinin toplam bedeli tespit edildikten sonra hisselere dağıtma yapılması gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırma konusu daimi ve geçici irtifak hakkı bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, 25.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.