Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/5314 E. 2026/847 K. – Kamulaştırmasız

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/6 Esas, 2025/100 Karar KARAR : Esastan ret/ Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 10. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/36 Esas, 2022/374 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı ve davalı ... vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine, davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalı ... vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Mahallesi 30 62... parsel sayılı taşınmazın imar planında belediye hizmet alanı ve trafo alanı (dağıtım merkezi) olarak ayrıldığını ve taşınmaza kamulaştırmasız el atıldığını belirterek kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz üzerinde davalı kurum tarafından kamulaştırmasız el atma biçiminde inşa ve tesis edilip faaliyete alınan herhangi bir alt veya üst yapı tesisi bulunmadığını, pasif husumet ehliyeti (sıfat) yokluğu nedeniyle davalı kurumları yönünden davanın usulden reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için belirlenen bedelin düşük olduğunu, bölge itibari ile serbest alım satım değerleri bilirkişilerce belirlenen bedelin çok üstünde olduğunu, dava konusu taşınmazın emlak rayiç değeri hesaplanandan da yüksek olduğunu, emsal taşınmazdan çok daha değerli olduğunu, bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili istinaf dilekçesi özetle; hükme esas alınan dayanak bilirkişi raporuna yapmış olduğu itirazların göz önüne alınmadığını, raporun yetersiz ve dayanaksız olduğunu, bilirkişiler tarafından yapılan hesaplamalardaki metrekare birim fiyatlarının çok yüksek tutulduğunu, fahiş olduğunu, mahkemece araştırma yapılmadığını, ayrıca mahkeme harcının maktu alınması gerektiğini bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

3.Davalı ... vekili istinaf dilekçesi özetle; mahkemece araştırma yapılmaksızın eksik inceleme sonucu karar verildiğini, müvekkil idare açısından husumet yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, taşınmazda fiilen el atma olup olmadığı hususunun araştırılması gerektiğini, raporda fiili el atma bulunmadığını, kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davasının haksız el atmadan doğan bir dava olmadığını, idari işlem niteliğindeki uygulamanın haksız fiil olarak değerlendirilemediğini, açılan davanın görev yönünden reddi gerektiğini, dava konusu taşınmaza takdir edilen metrekare birim fiyatının gerçek değerini yansıtmadığını, raporda taşınmazın kıymetini etkileyen unsurların taşınmazın değerini arttırıcı şekilde değerlendirildiğini, takdir edilen bedelin normal alım satım ölçülerinin çok üzerinde olduğunu, yokluklarında yapılan keşif ve keşif sonucu alınan bilirkişi raporlarını kabul etmediklerini bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı içerisinde kalması nedeniyle, hükme esas raporda, taşınmazın vasfının arsa olarak değerlendirilip 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal kıyaslaması suretiyle değer biçilmesinde isabetsizlik bulunmadığı, belirlenen bedellerin uygun olduğu, mahkeme kararında bu hususlarda usul ve kanuna aykırı bir husus bulunmadığı anlaşıldığından, taraf vekillerinin bu hususlardaki yerinde görülmeyen istinaf başvuruları yerinde görülmemiş, hukuki el atmanın söz konusu olduğu hallerde, mahkeme ve icra harçları ile her türlü vekâlet ücretinin maktu olarak uygulanması gerektiğinden İlk Derece Mahkemesince harç ve vekâlet ücretinin nispi olarak belirlenmesi doğru olmadığı, vekâlet ücretine ilişkin kısım istinaf konusu yapılmadığından eleştirilmekle yetinilmiş, harca ilişkin husus davalılardan ... Genel Müdürlüğü vekili tarafından istinaf konusu yapılmakla düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş, ayrıca belirlenen bedele kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faizin uygulanması gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili hususundadır.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığı uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı ve davalı ... vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı ve davalı ...'ndan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.