Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/3231 E. 2025/14944 K.

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/2474 Esas, 2024/2397 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 12. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/417 Esas, 2023/226 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan muhdesat bedelinin tespiti ve kamulaştırılan muhdesatın davacı idareye aidiyeti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Bursa ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 6 73... ve 30 parsel sayılı taşınmazlar üzerinde bulunan muhdesat bedelinin tespiti ve kamulaştırılan muhdesatın müvekkili idareye aidiyetini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ... Başkanlığının kamulaştırma yetkisi ve davacı sıfatının bulunmadığını, kamulaştırma işleminde ilçe belediyesi olan ... Başkanlığının yetkili olduğu dikkate alınarak husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini, kamulaştırma işlemine karşı Bursa 3. İdare Mahkemesinin 2022/1686 Esas sayılı dosyasında açtıkları iptal davasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, dava konusu taşınmaz üzerindeki muhdesat değerinin kıymet takdir komisyonu raporunda düşük hesaplandığını, davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve muhdesat bedelinin tespiti ile davacı taraftan tahsil edilerek davalıya ödenmesine, kamulaştırılan muhdesatın davacı idareye aidiyetine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; yargılamanın uzamasına müvekkili idare sebebiyet vermediği hâlde, kamulaştırma bedeline faiz uygulanması doğru olmadığı gibi bedeli depo ettikleri tarihe kadar yasal faiz uygulanması gerekirken karar tarihine kadar faiz uygulanması suretiyle mükerrer faiz alınmasına sebep olunduğunu, kıymet takdir komisyonu tarafından tespit edilen bedelin uygun olduğunu, hükmedilen bedel ile kıymet takdir komisyonu tarafından belirlenen bedel arasında fahiş fark olduğunu, müvekkili idare lehine vekâlet ücreti takdir edilmemesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma işleminin iptali için idare mahkemesinde iptal davası açtıklarını, bu davanın sonucunun eldeki davayı ilgilendirdiği hâlde, bekletici mesele yapılması yönündeki taleplerinin dikkate alınmadığını, taşınmazlar üzerindeki yapı ve ağaçların bedelinin düşük olduğunu, yapıda gelir getiren iş yeri bulunduğu ve katlarda ısınma sisteminin mevcut olduğu hususlarının dikkate alınmadığını, ayrıca yapıların yaşı belirlenmeden yıpranma oranlarının hatalı hesaplandığını, taşınmazlar üzerindeki ağaçların eksik belirlendiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hükme esas alınan bilirkişi raporunda 2022/3 yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ'ine göre hesaplama yapıldığı, davacı idare vekilinin dava tarihindeki Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ'ine göre hesaplama yapılması gerektiği yönünde itirazının bulunduğu, aynı yıl içerisinde birden fazla yapı maliyet cetveli yayımladığında hangi tarihte yayımlanan maliyet cetvelinin dikkate alınması gerektiği konusuna gelince, kamulaştırma davalarında amaç hak sahibinin taşınmazın gerçek karşılığını alması olup, eldeki davanın 01.08.2023 tarihinden önce açılması sebebi ile faizin dava tarihini izleyen dördüncü ayın bitimi tarihinden itibaren uygulanmaya başlaması ve faizin türünün yasal faiz olması, yasal faizin enflasyonun altında kalması sebebiyle mahkeme karar tarihinde ödenmesine karar verilen kamulaştırma bedelinin mal sahibinin zararını karşılamayacağından eldeki davada en son yayınlanan yapı maliyet cetvelinin hesaplamada dikkate alınmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, İlk Derece Mahkemesince 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca yapılara resmî birim fiyatları esas alınıp uygun yıpranma payı düşülerek değer biçilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin ... numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesinin 2016/9364 başvuru numaralı, 01.06.2019 tarihli ve 30791 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kararı da göz önüne alınarak davacı idare lehine vekâlet ücreti hükmedilmemesin de yerinde olduğu, 01.08.2023 tarihli ve 32266 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 05.04.2023 tarihli ve 2022/83 Esas, 2023/69 Karar sayılı kararı ile 04.11.1983 tarihli 2942 sayılı Kanun'un 24.04.2001 tarihli ve 4650 sayılı Kanun'un 5 inci maddesiyle değiştirilen 10 uncu maddesine 11.04.2013 tarihli, 6459 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesiyle eklenen dokuzuncu fıkrasının iptal edildiği, istinaf incelemesine konu eldeki davanın 01.08.2023 tarihinden önce açıldığı, Anayasa'nın 153 üncü maddesinin beşinci fıkrasında yer alan; "iptal kararları geriye yürümez" hükmü ve Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulunun; "Her davada açıldığı tarihte tespit edilen vaziyet hükme ittihaz olunması iktiza eylemesine..." gerekçesini içeren 28.11.1956 tarihli ve 15/15 sayılı kararı ile; "Her dava açıldığı tarihteki fiili ve hukuki duruma göre karara bağlanır." genel hukuki prensibini havi Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 10.05.2017 tarihli ve 2017/3-990 Esas, 2017/954 Karar sayılı kararları nazara alınarak faiz yönünden Dairece düzeltme yapılmadığı belirtilerek taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı muhdesat maliki arasındaki muhdesat bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 20.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.