Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/1951 E. 2025/11899 K.

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/2050 Esas, 2024/3154 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara Batı 3. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/344 Esas, 2024/193 Karar Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın davalı ... yönünden kabulüne, davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir. Kararın davalı ... tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının Ankara ili, ..., Mahallesi 4047 ada 11 parsel sayılı taşınmazda malik olduğunu, imar planında taşınmazın "... alan" olarak ayrıldığını, taşınmazı kullanamadığını, mülkiyet hakkının kısıtlandığını öne sürerek şimdilik 5.000 TL tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili idareye husumet yöneltilemeyeceğini, davacının dava konusundaki hissesini 08.05.2005 tarihinde satın aldığını, plan değişikliğinin 08.07.2002 tarihinde onaylandığını, davacının taşınmazı bilerek satın aldığını, mülkiyet hakkının kısıtlanma durumunun söz konusu olmayacağını, mücavir alan sınırları içinde 1/5000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte ... planını yapmak, yaptırmak ve onaylayarak uygulamanın görev ve yetki sorumluluğunun büyükşehir belediyelerine ait olduğunu, plan yapımında yalnızca ilçe belediyesinin sorumluluğunun kabul edilemeyeceğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza İdare tarafından herhangi bir kamulaştırma çalışması yapılmadığını, fiili olarak müdahalede bulunulmadığını, ... Belediye Meclisinin 13.07.1994 tarihli ve 68 sayılı kararı ile onaylı imar planı kapsamında kalan taşınmazın o dönem 4047 ada 3 parsel olarak tescil edildiğini, konut dışı kentsel çalışma alanı kullanımında kaldığını, akabinde ... Çayı boyunca ....hattının taşınmaz ve kullanımları bölmesi üzerine .... Belediye Meclisinin 08.07.2002 tarihli ve 49 sayılı kararı ile uygun görülen 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı değişikliğinin ... Büyükşehir Belediye Başkanlığının 21.10.2022 tarihinde onaylandığını, davacının edinme tarihi itibarıyla taşınmazın kamuya terk edilmesi gereken park alanı olduğundan haberdar olması gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... yönünden kabulü ile bedelin bu idareden tahsiline, taşınmazın tapusunun iptali ile davalı ... adına tesciline karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafından .... Belediye Başkanlığına yapılan başvuru üzerine kamulaştırma işlemlerinin ekonomik durumdan dolayı ileri bir tarihte yapılmasının uygun görüldüğünün bildirildiğini, bu nedenle husumetin .... Belediye Başkanlığına ait olduğunu, dava konusu taşınmazın 30.000 m²den küçük olup ....Hattı nedeniyle imar tadilatı yapıldığını, taşınmazdaki imar hakkı 9 parsel sayılı taşınmazda kullandırılacağından bedelsiz terki gereken yerlerden olup bedelinin istenemeyeceğini, plan notlarının dikkate alınmadığını, raporun yetersiz, bedelin yüksek olduğunu, vekâlet ücretinin maktu olması gerektiğini ileri sürmüştür. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile imar planında ''park alanı'' olarak ayrılan 4047 ada 11 parsel sayılı taşınmazın imar durumu ve etrafında kanal boyundaki parsellerin de park alanı olarak ayrıldığı gözetildiğinde proje bütünlüğü dikkate alınarak kamulaştırma yetki ve sorumluluğunun .... Büyükşehir Belediye Başkanlığına ait olduğunun kabulü ile arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak, dava konusu taşınmaz ile emsallerin vergiye esas değerleri de kıyaslanmak suretiyle değerinin tespit edilip davalı ... Başkanlığından tahsiline, taşınmazdaki davacı payının iptali ile bu idare adına tapuya tesciline, .... Belediye Başkanlığına yönelik davanın ise pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine dair kararda, yapılan inceleme sırasında dosya içerisine celp edilen emsallere ilişkin tapu ve vergi teyitleri de dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirilmesinde usul ve esas yönünden bir isabetsizlik görülmediğinden davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idareler arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir. 2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Dava konusu taşınmazın 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde ve belirlenen bedelin davalı idareden tahsiline karar verilmesi yerindedir. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ... vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. 4.Buna karşın uygulama imar planında park olarak ayrılmak suretiyle mülkiyet hakkının özüne dokunacak şekilde tasarrufu hukuken kısıtlanan dava konusu taşınmaz yönünden 7421 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kanun’a eklenen Ek Madde 4'ün üçüncü fıkrası uyarınca ve Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğinden kararın bozulması gerekmiştir. Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. Davalı ... vekilinin temyiz itirazının kısmen kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 3. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (3) numaralı bendinde yer alan “294.864 TL” ibaresinin çıkartılması yerine “17.900.00 TL maktu” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Davalı ... Başkanlığın'dan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 25.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.