Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/1783 E. 2025/13266 K.

MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI: 2023/2 Esas, 2024/251 Karar KARAR: Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tescili istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Kocaeli ili, ... ilçesi, .... Mahallesi 7 23... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın kamulaştırılan kısmının davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tescili talep etmiştir. II. CEVAP Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın kamulaştırmaya dayanak encümen kararında kısmen kamulaştırılmasına karar verildiğini, ancak davanın dava konusu taşınmazın tamamının kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili için açıldığını ve bu nedenle davanın usulden reddine karar verilmesini, kıymet takdir raporunda taşınmazın değerinin düşük belirlendiğini, taşınmazın gerçek değerinin tespit edilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 15.12.2021 tarihli ve 2020/62 Esas, 2021/378 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin 19.04.2022 tarihli ve 2022/677 Esas, 2022/758 Karar sayılı kararıyla davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda arsa niteliğindeki dava konusu taşınmazın zeminine 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmediği, ancak dava konusu taşınmazın kamulaştırılmasına ilişkin ... Büyükşehir Belediye Başkanlığının 27.01.2016 tarihli ve 274 sayılı Encümen Kararında taşınmazın kısmen kamulaştırılmasına karar verildiği, 04.10.2017 tarihli kıymet takdir komisyonu raporunda ise taşınmazın tamamının kamulaştırılan alan içinde kaldığının anlaşılması karşısında, kamulaştırılan alanın çelişkiye mahal vermeyecek şekilde tespiti yönünden kamulaştırma krokisi getirtilip zemine uygulanmak suretiyle fen bilirkişisinden ek rapor alındıktan sonra, kısmen kamulaştırma olduğunun tespiti halinde kısmî olarak yapılan kamulaştırmalarda kamulaştırmadan arta kalan kısımdaki değer kaybının % 50 oranını geçmesi halinde, davalıya %50 oranında değer kaybı ile yetinip yetinemeyeceği sorularak, yetindiği takdirde bu miktara göre hüküm kurulması, yetinmediği takdirde davacı idareye bu alanın bedelinin tamamını ödemek suretiyle bu kısmın mülkiyet hakkını kazanma imkânı sağlanması ve talebi halinde taşınmaz bedelinin tamamına hükmedilmesi, aksi hâlde, %50 değer azalış oranına göre karar verilmesi gerektiği gözetilerek taraflara yukarıda açıklanan hususlarda beyanda bulunmaları için mehil verilip sonucuna göre karar verilmesi ve taşınmaz üzerindeki yapının arta kalan alanda kalıp kalmadığı, arta kalanda kalıyor ise de kamulaştırma nedeniyle kullanımında herhangi bir kısıtlama olup olmayacağı hususunda ek rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerektiği düşünülmeden yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporu ile bozma öncesi alınan bilirkişi raporunda ciddi fark bulunduğunu, iki rapor arasındaki çelişkinin giderilmesi gerektiğini, dava konusu taşınmazın bir kısmının imar planlarında yolda kalması sebebi ile kamulaştırılmasına karar verildiğini, parselin yolda kalan alanının kamulaştırıldıktan sonraki konut alanında kalan kısmının meri uygulama imar planı ve plan hükümlerine göre yapılaşamayacağının ... Belediye Başkanlığının 12.08.2016 tarihli yazısı ile bildirildiğini, taşınmaz hissedarlarının mağdur edilmemesi için 224,00 m² yüzölçümlü parselin tamamının kamulaştırması talep edildiğini, bu nedenle de dava konusu parsel için herhangi bir ifraz krokisi veya ayırma çapı düzenlenmediğini, imar planına göre parselin yaklaşık 42,12 m²si imar yolunda, 181,88 m²si ise konut alanında kaldığını, .... Mahallesi 7 23... ve 23 nolu parsellerin kamulaştırma işlemi tamamlandıktan sonra tevhit işlemi yapılarak 477,00 m² yüzölçümlü 36 nolu parsel tescil edildiğini, 36 nolu taşınmazın imar yolunda kalan 284,62 m²lik kısmının yola terkinin yapıldığını, konut alanında kalan 192,38 m²lik kısmının ise müvekkil belediye adına tescil işlemlerinin yapıldığını, iş bu sebeplerle yerel mahkeme kararının bozulmasına ve taşınmazın tamamının kamulaştırılmasına yönelik karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın yasal dayanağı olan kamu yararı kararı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığının 27.01.2016 tarihli ve 274 sayılı Encümen Kararı olup bu karara göre dava konusu taşınmazın kısmen ve üzerindeki mütemmim cüzü ile birlikte kamulaştırılmasının kararlaştırıldığını, dava dilekçesindeki taleple kamulaştırmanın yasal dayanağı olan kamu yararı kararı birbirleriyle çeliştiğinden kamu yararı kararına uygun açılmayan işbu davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, taşınmazın değerinin düşük belirlendiğini, taşınmaz üzerindeki yapının (3B) sınıfı olarak değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dosya içindeki bilgi ve belgelerden dava konusu taşınmazın 27.01.2016 tarihli ve 274 sayılı Belediye Encümeni Kararı ile kısmen kamulaştırılmasına karar verildiği, taşınmazın arta kalan kısmına ilişkin alınmış bir kamu yararı kararının bulunmadığı gibi davalıların arta kalan kısmın kamulaştırılmasını istemediklerini beyan ettikleri nazara alındığında arta kalan kısmın bedeline hükmedilmemesinde herhangi bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkan bulunmadığı anlaşılmakla temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine, 22.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.