Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/15931 E. 2026/10275 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2025/125 Esas, 2025/271 Karar KARAR : Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 45 67... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma konusu irtifak hakkı karşılığı ve pilon yeri bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın hukuki nedeni olarak davacı idare tarafından sunulan acele el koyma kararının dayanağı olan acele kamulaştırma kararının iptal edildiğini, iptal kararının onanarak kesinleştiğini, kesin olarak iptal edilen acele kamulaştırma kararına dayanarak alınan acele el koyma kararı kapsamında kamulaştırma bedel tespiti talebinin hukuki dayanağının kalmadığından bahisle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 22.04.2024 tarihli ve 2023/525 Esas, 2024/175 Karar sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin 12.06.2024 tarihli ve 2024/1203 Esas, 2024/1172 Karar sayılı kararıyla; davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; ... Elektrik İletim A.Ş. Yönetim Kurulu tarafından 10.11.2021 tarihli ve 32-6 sayılı kararı ile ''154 Kv ... RES TM-Brş. (Çanta RES TM- ... TM)'' enerji iletim hattı güzergahında yer alan taşınmazların kamulaştırılmasında kamu yararı bulunduğuna dair karar alındığı, bu karara 25.11.2021 tarihinde Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı tarafından olur verildiği, daha sonra Cumhurbaşkanlığınca 04.02.2022 tarihinde alınan 5177 sayılı acele kamulaştırma kararının Danıştay 6. Daire Başkanlığının 26.04.2023 tarihli ve 2022/1742 Esas, 2023/4098 Karar sayılı kararı ile iptaline karar verildiği ve karara karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine onanarak kesinleştiği anlaşılmış ise de davaya konu kamulaştırma işleminin ... Elektrik İletim A.Ş. Yönetim Kurulunun kamu yararı kararı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının oluru olduğu ve bu kararların iptaline yönelik herhangi bir mahkeme kararı bulunmadığı hususları gözönünde bulundurulduğunda işin esasına girilerek sonuca göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; taşınmazın çıplak arazi değerine objektif değer artırıcı unsurlar nedeniyle fazla ilave yapılmak suretiyle taşınmazın çıplak arazi değerinin yükseltilmesi işleminin isabetli olmadığını, taşınmaza takdir edilen metrekare birim fiyatının taşınmazın gerçek ve rayiç değerini yansıtmadığını, davaya konu parsel üzerinde herhangi bir şekilde yapılaşma olamayacağından eğitim, sağlık, sosyal ve kültürel hizmetlerden yararlanma olanaklarının bulunmadığı, gelecekte olma ihtimali bulunan durumlara göre değerlendirme yapılamayacağını, taşınmazın olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelirin hesaplanması gerektiğinini, lehlerine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; bozma ilamına uyulup uyulmayacağına dair karar verilmeden diğer delil toplama ya da tahkikat aşamalarına geçilmesi mümkün olmadığını, acele kamulaştırma işleminde kıymet takdiri dışındaki işlemlerin sonradan tamamlanacağının düzenlendiğini, somut olayda tapu iptali talebinin dayanağı olan acele kamulaştırma kararının hukuka aykırılığı tespit edilerek iptal edilmiş olmakla tapu iptali talebinin hukuki dayanağının ortadan kalktığını, taraflara tebliğ edilmeyen, tek başına icrai bir etkisi olmayan kamu yararı kararına karşı dava açılmasının da mümkün olmadığını, usul ve kanuna uygun alınan bir kamulaştırma kararı olmadığını, kamulaştırılan alan ve irtifak alanı dışındaki yerlerde istifade etmesi de engellediğini, belirlenen kıymet takdiri de taşınmazın konumu, özellikleri ve nitelikleri itibari ile düşük olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesine yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararm gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkan bulunmadığı aşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

03.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.