Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/14409 E. 2026/4903 K. – Kamulaştırmasız

MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/799 Esas, 2024/1812 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Hatay 3. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2018/284 Esas, 2022/14 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın davalı ... yönünden reddine, davalı ... yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... Belediyesi vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten soma dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Hatay ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 170 parsel sayılı taşınmaza fiilen el atıldığını belirterek kamulaştırmasız el atılan taşınmazın bedelinin tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP 1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Karayolları 5. Bölge Müdürlüğüne davacı tarafça usulüne uygun olarak yapılmış uzlaşma başvurusunun bulunup bulunmadığının sorularak, uzlaşma başvurusunun bulunmaması durumunda davanın dava şartı yokluğundan, uzlaşma başvurusunun bulunması durumunda davanın esastan reddi ile dava konusu taşınmazın kurum adına tescili ile yol olarak terkinine karar verilmesini istemiştir.

2.Dahili davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu taleplerin hukuka aykırı olup zamanaşımana uğradığını, el atma işleminin müvekkili idarece gerçekleştirilmediğini, dava dilekçesinde el atma işleminin Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü tarafından yapıldığının belirtildiğini, bahse konu yolun 2013-2014 yılları arasında ... tarafından açılmış ve üst kaplamasının yapılmış olduğunu, ilk el atmanın müvekkili idarenin tüzel kişiliğini kazanmasından önce yapılmış olması nedeniyle el atma tarihinin ve el atmanın hangi kurumca yapıldığının tespitinin gerektiğini, yol üzerinde müvekkili idarece bugüne kadar herhangi bir çalışmanın da yapılmadığını, davanın müvekkili idare bakımından reddine karar verilmesini talep ettiklerini, kamulaştırma başvurusu bakımından idaremize yapılmış bir uzlaşma başvurusunun bulunmadığını, kabul anlamı taşımamak üzere dava dilekçesinde öne sürülen ve bilirkişi raporlarında tespit edilen metrekare birim fiyatına ilişkin bedellerin gerçek değerlerden uzak fahiş derecede yüksek ve hatalı tespit edilmiş olup aleyhe hiçbir hususu kabul etmediklerini, bilirkişi raporları hukuka aykırı olmakla denetime elverişli olmadığını, raporda emsal alınan taşınmazın1/1000 Ölçekli Uygulama İmar Planında ayrı 3 kat yapı nizamında ve ticaret bölgesinde olduğunun belirtildiğini, dava konusu taşınmazın ise tarla vasfında olmakla birlikte dava konusu taşınmazın da içinde yer aldığı alanın, Bakanlar Kurulu kararı ile ... Koruma Alanı olarak ilan edilmiş olup mutlak tarım alanı olduğunu, emsal olabilecek niteliklere sahip olmadığını, düzenleme ortaklık payı oranının %40'tan %45'e çıkarıldığını, raporlarda bunun yapılmadığını, müvekkili idarenin davaya dahil edilen taraf olduğunu, hukukumuzda dahili davalı uygulaması bulunmamakla birlikte mevcut bulunan uygulamaya göre davaya dahil edilen taraf hakkında hüküm tesis edilmediğini beyan ederek, hukuka aykırı ve haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın davalı ... yönünden kısmen kabulüne, davalı ... yönünden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin yüksek olup yetersiz rapor düzenlendiğini, seçilen emsalin uygun olmadığını, kamulaştırma bedelinden %45 oranında düzenleme ortaklık payı kesilmesi gerektiğini, davacı hisselerinin ayrı ayrı hesaplanıp hüküm kurulmasını, taşınmaza ilk el atan kurum kendileri olmadığından kendileri hakkındaki davanın husumetten reddini, fiili el atma tarihinin hava fotoğraflarına göre belirlenmesini, ıslah edilen kısma ıslah tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının itirazları doğrultusunda kaldırılmasını talep etmiştir. C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın arsa vasfında olması nedeniyle emsal taşınmaz metoduna göre yapılan değer tespiti ile dava tarihine göre kamulaştırma bedelinden %40 oranında düzenleme ortaklık payı kesilmesinin usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararma karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili hususundadır

2. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

2.Arsa niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesi yerindedir.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı kalan harcın davalı ... Başkanlığından alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 24.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.