Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/1072 E. 2025/12458 K.

MAHKEMESİ: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI: 2024/865 Esas, 2024/4048 Karar KARAR: Yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ: Kemalpaşa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI: 2019/491 Esas, 2021/68 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usûl eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; İzmir ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 2 35... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; gerçek kamulaştırma bedelinin tespitinin yapılmasını talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; 2 yıllık münavebede 3 ürün kullanılmasının kuru tarım arazisinde mümkün olmadığını, net gelir hesaplanırken verilerin ortalamasının alındığını, ancak taşınmazın veriminin ilçedeki diğer arazilerden daha verimsiz olduğunu, üretim giderinin brüt gelirin 1/3'ü oranında alınmasının hatalı olduğunu, resmî verilerin kullanılması gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişiler tarafından tespit edilen bedelin gerçek değerinden oldukça düşük olduğunu, objektif değer artışının gerekçelendirilmediğini ve düşük hesaplandığını, emsal bedellerin dikkate alınmadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taşınmazın tarım arazisi niteliğinde kabul edilip gelir metoduna göre hesaplama yapılması yöntem olarak doğru ise de Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda münavebe ürünü olarak alınan kavun bakımından ... İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne ait resmî veri bulunmaması sebebiyle ... İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 2019 yılı resmî verileri dikkate alınarak hesaplama yapılması gerektiği gözetilmeden .... İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerine göre hesap yapan rapor doğrultusunda yazılı şekilde hüküm kurulmasının doğru görülmediği, münavebeye esas alınan ürünlerin üretim masraflarının ekonomik tarım yapmaya engel olacak kadar yüksek alınması doğru olmadığı gibi brüt gelirinin 1/3'ü oranından da az olmaması gerektiği de gözetilerek, buğday ürünü için maliyet cetvelinde yer alan giderlerden, tarla kirası düşüldükten sonra kalan giderin (323,50 TL/da) ekonomik tarım yapmaya uygun olduğu anlaşıldığından hesaplamanın buğday ürünü bakımından bu masraf dikkate alınarak yapılması gerektiği, Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2017/22727 Esas, 2017/26099 Karar, 2017/2145 Esas, 2018/11322 Karar, 2019/7932 Esas, 2020/8891 Karar sayılı kararları gözetildiğinde dava konusu taşınmazın bilirkişi raporunda belirlenen özellikleri dikkate alınarak % 300 oranında objektif değer artışı uygulanması gerektiği anlaşıldığından bu doğrultuda hesaplama yapılarak tespit edilen kamulaştırma bedeli üzerinden hüküm kurulması gerektiğinden İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir. 2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 07.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.