Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/10117 E. 2026/971 K.

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/1402 Esas, 2025/1896 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Salihli 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/102 Esas, 2025/4 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; .......... ili, ...........ilçesi, .......... Mahallesi 30 11... parsel sayılı taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında "okul" olarak ayrıldığını, davalı idare tarafından kamulaştırma yapılmadan taşınmaza hukuken el atıldığını, davacının mülkiyet hakkının kısıtlandığını ileri sürerek taşınmazın bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu edilen hususun Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları kapsamında olması nedeniyle husumetin Belediyeye ve Hazine ve Maliye Bakanlığına yönlendirilmesini Milli Eğitim Bakanlığının hasım mevkinden çıkarılmasına karar verilmesini talep ettiklerini, davanın süresinde açılmadığını, süre aşımı yönünden reddinin gerektiğini, dava konusu alan üzerinde kurumlarına ait bir okul bulunmadığını, anılan taşınmazın boş durumda olması nedeniyle taşınmaza fiili olarak el atmanın söz konusu olmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, taşınmaz bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idareden alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; verilen kararın hatalı olduğunu, müvekkili idarenin taraf sıfatının bulunmadığını, sorumluluğun imar planını yapan ilgili belediyeye ait olduğunu, taşınmaza el atma bulunmadığını, taşınmazın metrekare birim fiyatının yüksek belirlendiğini, yeterince emsal araştırması yapılmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı içerisinde yer aldığı, imar planı içerisine ilk olarak 06.02.1973 tarihinde "Ortaokul" alanı olarak alındığı, halen yürürlükte bulunan imar planında orta öğretim alanında bulunduğu, taşınmazın 1973 yılından beri devam eden kısıtlılık durumunun sorumlu idarece makul süre içinde giderilmediği anlaşıldığından, taşınmaza kamulaştırmasız el atıldığının kabulü gerektiği, taşınmazın imar planında orta öğretim tesis alanında kaldığı ve bu sebeple sorumluluğun Milli Eğitim Bakanlığına ait olduğu görülmekle davalı vekilinin husumet itirazının yerinde olmadığı, dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazın her ikisinin de imar parsel olduğu, yapılan karşılaştırma neticesinde dava konusu taşınmazın emsal taşınmazdan 1,03 kat daha değerli olduğu tespit edilmiş olup dava konusu taşınmazın yüz ölçümü ve ana caddeye yakınlığı nazara alındığında bu tespitin doğru olduğu, dava konusu taşınmazın metrekare birim fiyatının 6.737,48 TL/m² olarak belirlenmesinde bir yanlışlık görülmediğinden davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dosya kapsamından dava konusu taşınmaza fiilen el atılmadığı anlaşılmakla birlikte, taşınmazın 06.02.1973 onay tarihli imar planında "okul alanı" olarak ayrıldığı ve uzun yıllardan beri kamu hizmetine tahsis edilmiş olması nedeniyle, fiilen el atılmamış olsa dahi mülkiyet hakkının süresi belirsiz şekilde kısıtlandığı kabul edilip 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) Ek Madde 1'indeki düzenleme de gözetilerek alınan rapora göre taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi doğrudur.

3. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,22.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.