Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/10027 E. 2026/3357 K.

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/1250 Esas, 2025/917 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/606 Esas, 2023/273 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu mülkiyet hakkı bedelinin tespiti ve dava konusu taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Zonguldak ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 13... parsel sayılı taşınmazda kamulaştırma konusu taşınmazın mülkiyet hakkı kamulaştırma bedelinin tespiti ve dava konusu taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/90 D.İş dosyasında bulunan bilirkişi raporunda taşınmazın değerinin altında bedel tespit edildiğini, müvekkillerinin tescile yönelik bir itirazlarının olmadığını, dava konusu taşınmazın gerçek değerinin yeniden bilirkişi raporu tanzim edilerek belirlenmesini, taşınmazın davacı idare adına tescilini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için ikame olunan acele kamulaştırma davasında taşınmazın 2022 yılı net geliri 2100 TL olarak tespit edilmişken hükme esas raporda yine 2022 yılı net gelirinin 2990 TL olarak tespit edilmesinin tamamen hatalı olduğunu, kapitalizasyon faiz oranının doğru uygulanmadığını, bilirkişi raporunda kapitalizasyon faiz oranında hesap edilen unsurların ayrıca objektif değer artış oranı olarak hesaplanmasının usule aykırı olduğunu, raporda uygulanan %215 oranındaki değer artışının yüksek olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davacı idare vekili ek istinaf dilekçesinde; kamulaştırılan dava konusu taşınmazın tescilinin Maliye Hazinesi adına yapılması gerektiğini, dava konusu taşınmazın tapusunun iptali ile kullanım hakkı ...’ a ait olmak üzere Maliye Hazinesi adına tesciline karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda dava konusu taşınmazın niteliği ve konumuna göre kapitalizasyon faizi ile objektif değer artırıcı unsur oranlarının yerinde olduğu, bilirkişi kurulunun kanuna uygun olarak oluşturulduğu, belirlenen kamulaştırma bedelinin adil ve hakkaniyete uygun olduğu, raporda ürün münavebe listesinde belirlenen ürünler ve gelirleri dikkate alınmak suretiyle değer biçildiği anlaşılmakla mülkiyet kamulaştırmasına konu yerin kamulaştırma bedelinin tespit edilmesinde ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek davalı tarafa hükmün kesinleşmesi beklenmeden ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği, davacı idarenin kapitalizasyon faizi, objektif değer artışı ve münavebeye esas ürünler yönünden bedele ilişkin itirazlarının yerinde olmadığı zira, aynı mahalde bulunan taşınmazlara ilişkin olarak daha önce görülen kamulaştırma dava dosyalarının Yargıtay denetimden geçerek kesinleştiği dikkate alındığında, köy yerleşim yerine daha yakın konumda bulunan dava konusu taşınmaz için uygulanan %215 objektif değer artış oranının uygun olduğu, ayrıca her ne kadar hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda dava tarihi olan 2022 yılı yerine 2021 yılına ait münavebeye esas ürünlere ait veriler kullanılmış ise de, bu hususun davacı idare lehine olduğu anlaşıldığından eleştirilmekle yetinilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; kamulaştırılan dava konusu taşınmazın tescilinin Maliye Hazinesi adına yapılması gerektiğini, dava konusu taşınmazın tapusunun iptali ile kullanım hakkı ...’ a ait olmak üzere Maliye Hazinesi adına tesciline karar verilmesi gerektiğini, Bölge Adliye Mahkemesi kararının hukuka ve hakkaniye uygun olmadığını, istinaf ve ek istinaf dilekçelerindeki sebepleri tekrar ettiklerini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Davacı idare vekili dava dilekçesinde kamulaştırılan taşınmazın davacı idare lehine tescil edilmesi yönünde talepte bulunmuşsa da; 4646 sayılı Doğalgaz Piyasası Kanununun 12.maddesinin (a) bendi uyarınca; ancak, ... tarafından mülkiyet kamulaştırması yapılan taşınmazların kullanım hakkı ...’a ait olmak üzere mülkiyeti Hazine adına tescil edilen hükmü uyarınca dava konusu taşınmazda mülkiyet hakkı tesisi amacıyla kamulaştırma yapıldığı dikkate alınarak, kullanım hakkı davacıya ait olmak üzere mülkiyet hakkının Hazine adına tesciline karar verilmesi gerekirken, davacı idare adına tesciline karar verilmiş olması bozmayı gerektirir Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle 1.Davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (2) numaralı bendinde bulunan "... adına tapuya tesciline" ibaresinin hükümden çıkartılarak yerine "kullanım hakkı davacı idareye ait olmak üzere Maliye Hazinesi adına tesciline" ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 25.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.