Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2024/9058 E. 2025/7548 K.

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/2916 Esas, 2024/854 Karar DAVA TARİHİ : 28.09.2021 KARAR : Yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : Akçaabat 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/548 Esas, 2022/356 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın derdestlik nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Trabzon ili, ... ilçesi, ...Mahallesi 2 72... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalılara ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın tamamının kamulaştırılması için daha önce Akçaabat 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/158 Esas sayılı dosyası ile bedel tespiti davası açılıp sonuçlandığını, bu sebeple sonraki tarihte sehven açılmış bulunan iş bu dava konusuz kaldığından, tarafları, konusu ve talebin aynı olması nedeniyle mükerrerlik itirazının kabulü ile mezkur yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve tespit edilen bedelin taraflarına iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı idare tarafından daha evvel açılan Akçaabat 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/158 Esas, 2022/64 Karar sayılı kararında dava konusu 2 72... parsel sayılı taşınmazın tamamının kamulaştırılmasına karar verildiği, hükmün taraflarca istinaf yoluna başvurulmadığından 28.04.2022 tarihinde kesinleştiği, bu davanın açıldığı 28.09.2021 tarihinde aynı taşınmaz hakkındaki 2019/158 Esas sayılı dosyanın derdest olduğu anlaşıldığından Mahkemece aynı taşınmaz hakkında derdest bir dava bulunduğundan davanın derdestlik dava şartı nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasına girilerek davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmediğinden yeniden esas hakkında karar vermek suretiyle davanın derdestlik nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın derdestlik nedeniyle reddine karar verildiği hâlde, İlk Derece Mahkemesince ödenmesine karar verilen bedellerin idareye iadesine karar verilmemesi hatalı olduğundan ve resen gözetilecek nedenlerle kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalılar arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre; davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3.İlk Derece Mahkemesince tespit edilen ve davacı idarece bankaya bloke edilen kamulaştırma bedeli davalı tarafa ödenmiş ise ödendiği tarihte varsa işlemiş neması ile birlikte davalılardan tahsili ile davacı idareye verilmesine, ödenmemiş ise idareye iadesine karar verilmesi gerekir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının ayrı bendi olarak “Davacı idare tarafından depo edilen 63.781,67 TL’nin davalılara ödenmiş ise davalılardan alınarak davacıya iadesine, ödenmemişse tüm nemaları ile birlikte davacı idareye iadesine,” cümlesi eklenmesi suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,14.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.