Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2024/8188 E. 2025/5236 K.

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1699 Esüs, 2023/2049 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Korkuteli 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/63 Esas, 2023/308 Karar Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare ve bir kısım davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare ve bir kısım davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Antalya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 231 ada 80 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir. II. CEVAP Davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesi sunmamıştır. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalılara ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur. B.İstinaf Sebepleri 1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın değerinin belirlenmesinde münavebe deseninin yüksek gelir getiren taze fasulye, domates, lahana ürünlerinden oluşturulmasının taşınmazın değerinin yüksek çıkmasına neden olduğunu, %50 objektif değer artışı uygulanmasının hatalı olduğunu, dava konusu taşınmaza göre daha iyi konumda bulunan yerler için Yargıtay yerleşik içtihatlarında en çok %10-15 objektif değer artışı uygulandığını, davacı idare lehine vekâlet ücreti takdir edilmemesinin hatalı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. 2. Davalılar ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın değerinin düşük hesaplandığını, emsale göre daha iyi bir konumda olduğunu, karar tarihine en yakın değerinin hesaplanması gerektiğini, yapı bedellerinin eksik ve hatalı hesaplandığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazı sulu tarım arazisi vasfında kabul edilerek net gelir yöntemi ile kamulaştırma bedelinin tespitinde yöntem olarak isabetsizlik bulunmadığı, münavebe desenin o yörede yaygın olarak yetişen ürünlerden birinci yıl fasulye (taze), ikinci yıl domates (sofralık), üçüncü yıl lahana (beyaz) olarak 3 yılda 3 ürün şeklinde oluşturulmasının yerinde olduğu, karar tarihi itibarıyla henüz 2023 yılı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verileri oluşmadığından net gelirin hesabında münavebe desenini oluşturan ürünlerin 2022 yılı Korkuteli İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verileri kullanılarak net gelirinin tespitinin yerinde olduğu, dava konusu taşınmazın sulu tarım arazisi vasfında kabul edildiğinden kapitalizasyon faiz oranı %4 olarak alınmasının ve dava konusu taşınmazın konumu, merkezi yerlere uzaklığı dikkate alınarak %50 objektif değer artışı uygulanmasının doğru olduğu, buna göre dava konusu taşınmazın dava tarihi itibarıyla metrekare birim fiyatının 247,70 TL olarak tespitinin yerinde olduğu, dava konusu taşınmaz üzerindeki zirai muhtesatın Antalya İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün verilerine uygun şekilde değerinin tespitinin ve dava konusu taşınmaz üzerindeki inşai muhtesatın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının yapı ve maliyet cetveline göre yıpranma payı düşülmek suretiyle tespitinin yerinde olduğu, dava konusu taşınmaz üzerindeki zirai muhtesatın İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerine göre değerinin tespitinin doğru olduğu İlk Derece Mahkemesi kararında usul ve kanuna aykırı bir yön bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir. 2.Davalılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir. 2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Arazi niteliğindeki taşınmaza net geliri esas alınarak değer biçilmesi yöntem itibarıyla kanun hükümlerine uygundur. 3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davacı idare ve bir kısım davalılar vekillerinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 4. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesi uyarınca açılan bedel tespit ve tescil davasında aynı Kanun'un 15 inci maddesinin son fıkrasına göre değerlendirmenin dava tarihi esas alınarak yapılması gerekir. 5. Belirtilen nedenle; dava konusu taşınmaza dava tarihi olan 2023 yılı esas alınmak suretiyle İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verileri getirtilerek bu verilere göre değer biçilmesi gerekirken, 2022 yılı resmi verileri esas alındığını belirten, denetime elverişsiz bilirkişi kurulu raporuna göre hüküm kurulması hatalı olmuştur. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Davacı idare ve bir kısım davalılar vekillerinin temyiz isteminin kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2.İlk Derece Mahkemesinin kararının BOZULMASINA, Davalıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,16.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.