Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2024/13667 E. 2025/10719 K.

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/1055 Esas, 2024/1849 Karar KARAR: Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : Nizip 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/626 Esas, 2024/2 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Gaziantep ili, Nizip ilçesi, ... Mahallesi 119 ada 7 parsel (ifrazen 119 ada 18 parsel, 119 ada 19 parsel), 154 ada 5 parsel (ifrazen 154 ada 21 parsel, 154 ada 22 parsel), 154 ada 8 parsel (ifrazen 154 ada 23 parsel, 154 ada 24 parsel), 154 ada 9 parsel ve 120 ada 2 parsel (ifrazen 120 ada 23 parsel, ifrazen 120 ada 24 parsel, ifrazen 120 ada 25 parsel) sayılı taşınmazlarda kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza el atmanın yeni tarihli (1983 sonrası) olduğu gözetilerek dava konusu taşınmazdaki pilon yeri bedeli ve irtifak hakkı karşılığının dava konusu taşınmazın dava tarihindeki niteliklerine göre belirlenmesini ve belirlenen bedelin dava tarihinden itibaren işletilecek faiziyle birlikte davacı idareden tahsiline, iş bu davanın niteliği gereği yargılama giderlerinin davacı idare üzerinde bırakılması ile davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesine ve yine davanın niteliği ile müvekkilin davanın açılmasına sebebiyet vermediği hususu gözetilerek müvekkil lehine avukatlık ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedellerinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda taşınmazın metrekare birim fiyatının yüksek hesaplandığını ileri sürmüştür.

2.Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; tarım verilerinin çok düşük alındığını, üretim masraflarının brüt gelirin 1/3'ü olarak hesaplama yapılması gerektiğini, objektif değer artışının düşük belirlendiğini, değer kaybı oranının düşük belirlendiğini, yasal faize dava tarihinden itibaren hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazların bir kısmının kapama antepfıstığı bahçesi bir kısmının da sulu tarım arazisi niteliğinde olduğu anlaşılmış olup, hükme esas alınan bilirkişi raporunda vasfına uygun dava konusu taşınmazlara 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinde ve aynı Kanun'un 11/son maddesi uyarınca pilon yeri bedeli ile taşınmazın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı karşılığının hesaplanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı ancak davalıların dava konusu taşınmazlarda hisseli malik olduğu görülmekle, irtifak hakkının davalıların hisseleri oranında tesis ve tesciline karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması ve davanın 4 ay içerisinde sonuçlandırılmaması nedeniyle, 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca işletilecek yasal faizin başlangıç tarihinin 30.03.2023 olması gerekirken, 29.03.2023 tarihi olarak yazılmak suretiyle hüküm kurulması hatalı görülmüş ve İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

2.Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.07.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.