Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2024/11702 E. 2025/10169 K.

MAHKEMESİ: Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/3400 Esas, 2024/2737 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ: Konya 7. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/551 Esas, 2023/435 Karar Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare ve davalı ... vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince, davalı ... vekilinin muhtıraya rağmen süresi içerisinde temyiz harcını ve posta masrafını yatırmadığı gerekçesiyle, 30.09.2024 tarihli temyiz başvurunun değerlendirilmesi kararı ile temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiş, işbu karar da süresi içerisinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir. Yapılan incelemede; muhtıranın davalı vekiline 09.09.2024 tarihinde tebliğ edildiği, süresi içerisinde 06.09.2024 tarihinde temyiz harcı ve posta masrafının yatırılmış olmasına rağmen, Bölge Adliye Mahkemesince hatalı olarak temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiş olduğu anlaşıldığından, işbu 30.09.2024 tarihli kararın kaldırılmasına karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Konya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 29422 ada 146 parsel sayılı taşınmazın 1, 5, 6, 9, 11, 12 ve 13 numaralı bağımsız bölümlerinin kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir. II. CEVAP 1. Davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; gerçek değerin tespitini talep etmiştir. 2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalı ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1. Davacı idare vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; emsal taşınmazın farklı tarihlerdeki satışlarının olduğunu, değerlendirmeye alınan satış tarihindeki değerin alınmasının, değerin yüksek gösterilmesii amaçlı olduğunu, emsal taşınmazın doğru seçilmediğini, ek raporda farklı emsalle aynı sonuca ulaşıldığını, keyfi değer belirlendiğini, dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu, faize ilişkin yasal düzenlemenin bulunmadığını, depo edilen bedele faiz işletilecek olması nedeniyle mükerrer faiz verilmiş olduğunu ileri sürmüştür. 2. Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; emsal kıyaslamasının doğru yapılmadığını, tek emsal taşınmazın incelendiğini, emsal taşınmazın doğru seçilmediğini, örnek taşınmazlara göre düşük bedel belirlendiğini, yasal faizin enflasyon nedeniyle oluşan değer kaybını gidermeyeceğini, imar planlarının iptali ve yürütmenin durdurulması talepli davanın bekletici mesele yapılması gerektiğini ileri sürmüştür. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 1/1000 ölçekli Uygulama Planı içerisinde yer alan dava konusu Konya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 29422 ada 146 parsel 1,5,6,9,11,12 ve 13 bağımsız bölüm nolu taşınmazın bedelinin 2942 sayılı Kanun'un 11/1-g.maddesi uyarınca değerlendirme tarihinden önceye ait özel amacı olmayan taşınmaz satışının emsal alınması, her iki taşınmazın üstün ve eksik yönlerinin belirtilerek karşılaştırma neticesinde değerlendirme yılına ait emlak vergisine esas metrekare rayiçlerine uygun olacak şekilde emsal taşınmazın daha değerli olduğunun kabulü ile dava konusu taşınmazın metrekare birim fiyatının 15.034,41 TL/m² olarak belirlenerek arsa bedelinin, üzerindeki yapının sınıfının III B olarak kabul edildikten sonra yapıların yıpranma paylarına ilişkin oranları gösterir cetveller esas alınarak yapım yılına göre %50 oranında yıpranma payı düşülerek 2022 yılı yapı yaklaşık birim maliyet cetvelinde belirtilen 4.650,00 TL üzerinden bina bedelinin tespit edilmesinde, tespit edilen bedelin hak sahiplerine derhal ödenmesinde, bedele faiz işletilmesinde ve yargılama giderlerinin davacı idare üzerinde bırakılmasında usul ve esas yönünden kanuna aykırılık görülmediğinden istinaf başvuralarının esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır. B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir. 2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; temyiz harcının ve posta masrafının süresi içerisinde yapıldığı hususunu ilave etmek suretiyle istinaf dilekçesini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir. 2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Arsa niteliğindeki taşınmazın zeminine 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak, üzerindeki yapıya ise aynı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca resmî birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek kamulaştırma bedelinin belirlenmesinde isabetsizlik görülmemiştir. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre; davalı ... vekilinin tüm, davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 4. 01.08.2023 tarihli ve 32266 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 05.04.2023 tarihli ve 2022/83 Esas, 2023/69 Karar sayılı kararı ile 04.11.1983 tarihli ve 2942 sayılı Kanun’un 24.04.2001 tarihli ve 4650 sayılı Kanun’un 5 inci maddesiyle değiştirilen 10 uncu maddesine 11.04.2013 tarihli 6459 sayılı Kanun’un 6 ncı maddesiyle eklenen dokuzuncu fıkrası iptal edilmiştir. Dava 01.08.2023 tarihinden önce açılmıştır. Anayasa’nın 153 üncü maddesinin beşinci fıkrasında yer alan; “İptal kararları geriye yürümez.” hükmü ve Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulunun; “Her davada açıldığı tarihte tespit edilen vaziyet hükme ittihaz olunması iktiza eylemesine…” gerekçesini içeren 28.11.1956 tarihli ve 15/15 sayılı kararı ile “Her dava açıldığı tarihteki fiili ve hukukî duruma göre karara bağlanır.” genel hukukî prensibini hâvi Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 10.05.2017 tarihli ve 2017/3-990 Esas, 2017/954 Karar sayılı kararları nazara alındığında kamulaştırma bedeline 2942 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrası gereğince davanın açıldığı tarihten 4 ay sonrasından başlamak üzere İlk Derece Mahkemesinin karar tarihine kadar yasal faiz uygulanması gerekirken dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi ve faiz bitiş tarihi gösterilmeden hüküm kurulması bozmayı gerektirir. Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Bölge Adliye Mahkemesince verilen 30.09.2024 tarihli temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına ilişkin kararın ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. Davalı ... vekilinin tüm, davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 3. Davacı idare vekilinin temyiz itirazının kısmen kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 3. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının, (1) numaralı bendinin (a, b, c, d, e, f ve g) harfli alt bentlerinin üçüncü paragraflarında yeralan “dava tarihi 26.12.2022 tarihinden itibaren” ibarelerinin çıkartılması, yerine “27.04.2023 tarihinden karar tarihi olan 22.09.2023 tarihine kadar” ibaresinin ayrı ayrı yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine, davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 01.07.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.