Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2024/11396 E. 2025/9249 K.

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/3643 Esas, 2024/1254 Karar KARAR : Esastan ret Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince kamulaştırma bedelinin verilen süreler içerisinde depo edilmemesi nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ... ilçesi, ... köyü 429 ada 1 parsel ile 430 ada 18, 41 ve 42 parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazların yol olarak tapudan terkini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazlara ilişkin daha önce ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/428 Esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunun dikkate alınarak, yeni bir kıymet takdirinin yapılması gerektiğini ileri sürmüştür. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazların davalı adına olan tapu kaydının iptali ile kamulaştırılan taşınmazların yol olarak tapudan terkinine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; emsal karşılaştırmasının kanunun aradığı şartlara uygun olarak yapılmadığını, dava konusu taşınmaz için belirlenen bedelin yüksek olduğunu, müvekkili idare lehine vekalet ücreti takdir edilmemesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın 1/25000 ölçekli revizyon ... planında, kısmen organize sanayi bölgesi alanında, kısmen de karayolları kamulaştırma alanında kaldığı, belediye hizmetlerinden yararlandığı, etrafında yer yer yapılaşmalar mevcut olduğu, düzenleme ortaklık payı oranının %18,2 olduğu, dava konusu taşınmaza somut emsal olarak kabul edilen ... Mahallesi 389 ada 2 parsel sayılı taşınmazın ise imar parseli olduğu, %35 oranında düzenleme ortaklık payı kesintisinin yapıldığı, gerek dava konusu taşınmazın gerekse somut emsalin imar parseli olması nedeniyle düzenleme ortaklık payı düşülmemesinin doğru olduğu gibi dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazın vergi rayiçlerinin karşılaştırılmasında raporda belirtilen oranlarla doğru orantılı şekilde değer belirlendiği, dava konusu taşınmazın 2019 yılı arsa metrekare birim değerinin 246,10 TL/m², emsal taşınmazın ise 79,42 TL/m² olduğu, bilirkişilerce taşınmazların merkeze olan uzaklığı, ulaşım imkânları, çevresel gelişmişlik nitelikleri, yapılaşma ve mevcut duruma göre arz-talep durumları, çevrelerinin ticari sirkülasyonu gibi kriterler puanlanarak yapılan karşılaştırmada dava konusu parselin, somut emsalin 1,22 katı kadar değerli olduğunun tespit edildiği, karşılaştırmanın rayiçlerle uyumlu olduğu değerlendirildiğinde bu yöndeki değerlendirmede de isabetsizlik görülmediği, Dairenin 2020/114 Esas sayılı dosyasında dava konusunu oluşturan ve eldeki dava konusu taşınmazların yakınında bulunan 430 ada 53 parsel sayılı taşınmaz için 30.01.2019 değerleme tarihi itibarıyla belirlenen 1.867,50 TL/m² birim değerinin Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2020/4353 Esas, 2021/6165 Karar sayılı kararı ile onanmak suretiyle kesinleştiği, bu nedenlerle hükme esas alınan bilirkişi raporunda doğru emsal karşılaştırma yöntemi ile hesaplama yapılarak bedel belirlendiği, birim fiyatın ise aynı bölge ile ilgili Daireden geçen diğer dosyalardaki taşınmazların birim fiyatları ile uyumlu olduğu, (dava tarihi itibarıyla dikkate alınan endeks oranı ve parsel sorgulama sisteminden yapılan incelemedeki özellikleri itibarıyla) bilirkişi kurulunun yasaya uygun olarak oluşturulduğu, belirlenen kamulaştırma bedelinin de adil ve hakkaniyete uygun olduğu ve davanın niteliği gereğince davacı idare lehine davalı aleyhine vekalet ücreti verilmemesinde bir isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir. 2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Arsa niteliğindeki ... ili, ... ilçesi, ... köyü 429 ada 1 parsel ile 430 ada 18, 41 ve 42 parsel sayılı taşınmazlara 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesi yerindedir. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 19.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.