Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2025/14259 E. 2026/3779 K.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2025/123 Değişik İş-2025/1128 Karar

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda davalı vekilinin temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; 08.09.2018 tarihinde davacının yolcu olduğu davalıya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı aracın dava dışı araçla karıştığı trafik kazası sonucu müvekkilinin yaralandığını, davalı tarafından yapılan ödemenin yeterli olmadığını, sürekli iş göremezlik tazminatı ile geçici bakıcı gideri için fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak 5.000,00 TL tazminatın temerrüt tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davacı vekili talebini 306.578,00 TL'ye yükseltmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin ödeme yaparak sorumluluğunu yerine getirdiğini, sigortalı araç sürücüsünün kusuru olmadığını ve hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faizle yapılması gerektiğini, hatır taşıması olduğundan indirim yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur. III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun kabulüne, 306.578,00 TL'nin yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir. IV. İTİRAZ Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince; davalının vekalet ücretine yönelik itirazının kabulüne karar verilmiştir. V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararının süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Daire'nin 10.12.2024 tarihli ve 2022/15818 Esas, 2024/12529 Karar sayılı ilamıyla; davacının diğer yolculardan soyadının farklı olduğu anlaşılmakla soruşturma evrakları celbedilerek ve davacıdan akrabalık ilişkisi sorulduktan sonra hatır taşıması konusu değerlendirilerek hatır taşıması varsa ile tazminattan %20 hatır taşıması indirilmesi, sonra kalan miktardan da davadan önce yapılan ödemenin düşülmesi ile ulaşılacak tazminata hükmedilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hatalı değerlendirme ile karar verilmesinin doğru olmadığı; davalının 02.03.2020 tarihinde 53.422,00 TL davacıya tazminat ödemesi yaptığı konusunda tartışma bulunmadığı, İtiraz Hakem Heyetince ödeme tarihindeki verilerle hesaplanmasından sonra, davalının davadan önce yaptığı ödemenin yeterliliğinin denetlenmesi için aktüerden ek rapor alınması, davalının ödediği tazminat ile ödemesi gereken tazminat arasında fahiş fark olup olmadığının tespiti için ek rapor alınması gerektiği gerekçeleriyle kararın bozulmasına karar verilmiştir. B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamına uyularak alınan ek aktüer rapordan ödemenin yeterli olmadığının tespit edildiği, sürücünün davacının annesinin dayısı olduğundan hatır taşıması indirimi uygulanamayacağı gerekçesiyle bozmadan sonra yeniden hüküm kurularak davanın kabulü ile 304.170,85 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 2.207,15 TL geçici bakıcı gideri olmak üzere toplam 306.578,00 TL'nin 31.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davacıya verilmesine karar verilmiştir. VI. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde; başvurunun usulüne uygun olmadığını, müvekkili tarafından yapılan ödemenin yeterli olduğunu, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, geçici bakıcı gideri talebinin teminat dışı olduğunu, hatır indirimi ve müterafik kusur indirimi uygulanması gerektiğini belirtmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, davalı ... tarafındanKarayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı ile geçici bakıcı gideri talebine ilişkindir. 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2.Tazminatın kapsamını belirleme biçimi ve tazminattan yapılacak indirimler ve sıralaması 6098 sayılı TBK’nın 51... . maddelerinde düzenlenmiştir. TBK 51. maddesine göre hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak tazminatı belirleyecektir. Hakim tarafların kusur durumunu dikkate alarak tazminatın kapsamını belirledikten sonra Yargıtay kararlarında yerleşmiş olduğu üzere tazminattan hatır taşıması indirimi yapılarak nihai zarar ve ödenmesi gereken tazminat belirlenecek, son olarak da davadan önce yapılan ödemenin güncellenen değeri düşülecektir. İlgili kanun maddeleri incelendiğinde yapılan ödemeler tazminatı belirlemede bir indirim nedeni olarak gösterilmediği gibi Yargıtay uygulamaları ile artık yerleşik hale geldiği üzere borcu söndüren bir nitelik taşımaktadır. Hatır için yolcu taşıma veya aracı kullandırmadan söz edebilmek için, ölen veya yaralananın bir menfaat karşılığı olmaksızın taşınması veya aracın kullanılması, diğer bir deyişle taşıma veya kullanmada ölen veya yaralananın menfaatinin bulunması gerekir. Bu nedenle taşıma veya kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir menfaatinin bulunması hâlinde hatır taşımasından söz edilemez. Bu bakımdan hatır ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma veya kullanmanın kimin menfaatine olduğunun belirlenmesi önemlidir. Taşıma veya kullandırma, ekonomik yarar için olabileceği gibi ortak toplumsal değerler nedeniyle de olabilir. Ancak yakın akrabaların ve eşin taşınmasında bir menfaatten söz edilemeyeceği için hatır için taşımadan da bahsedilemez. Hâkim, gerekçesini kararında tartışmak ve nedenlerini göstermek koşuluyla tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda da değildir. Somut olayda, davacı yolcu konumundadır. Dairenin bozma kararından sonra yapılan araştırmada sürücünün davacının annesinin dayısı olduğu belirlenmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde; olayda hatır taşıması definde bulunmuştur. İtiraz Hakem Heyetince akrabalık ilişkisi olduğundan hatır taşıması bulunmadığı yönünde hatalı şekilde değerlendirme yapılmıştır. Davacının, davalı şirkete sigortalı araçta yolcu olarak bulunduğu ve sürücü ile uzak akraba olduğu sabit olup taşınan kişinin menfaati için yapılan bir taşıma olduğu hususu göz önüne alındığında hatır için taşıma savunmasına itibar edilerek TBK’nın 51'inci maddesi gereğince dairemizin yerleşik uygulamasına göre hesap edilen maddi zararından öncelikle %20 hatır taşıması indirilmesi sonra kalan miktardan da davadan önce yapılan ödemenin güncellenmiş halinin düşülmesi ile ulaşılacak tazminata hükmedilmesi (davalının usuli kazanılmış hakları gözetilerek, hesaplamada güncel veriler kullanılmadan) gerekirken yazılı olduğu şekilde hatalı değerlendirme ile karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir. VIl. KARAR 1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, Peşin alınan harcın istek halinde davalıya iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 07.04.2026 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Somut olayda; İtiraz Hakem Heyetince davacının yolcu olduğu aracın davacının annesinin dayısının oğluna ait olduğu anlaşılmakla hatır taşıması indirimi yapılmaması isabetli olup hükmün onanması gerektiği kanaatinde olduğumdan, sayın çoğunluğun bozma kararına katılmıyorum.