Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2024/2636 E. 2024/6465 K.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2022/282 E., 2022/282 K. SAYISI : KIT/2022-281 HÜKÜM/KARAR: Davanın Kabulü/İtirazın Reddi SAYISI : K-2018/20327 Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Karara davalı vekili ve davacılar vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davacılar vekilinin itirazının reddine, davalı vekilinin itirazının kısmen kabulü ile vekalet ücreti yönünden kararın düzeltilmesine karar verilmiştir. İtiraz Hakem Heyeti kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmiş, Daire'nin 14.06.2021 tarih ve 2021/3102 E.-2021/2982K. sayılı ilamı ile kararın bozulmasına karar verilmiştir. Bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda İtiraz Hakem Heyetince, davacı vekilinin itirazının reddine, davalı vekilinin itirazının vekalet ücreti yönünden kabulüne, sair itirazların reddine karar verilmiştir. İtiraz Hakem Heyeti kararı, davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; 01.12.2016 tarihinde meydana gelen tek taraflı trafik kazasında, davalıya zorunlu trafik sigortalı araçta yolcu olan davacıların murisinin vefat ettiğini ve destekten yoksun kaldıklarını, bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davacı ... için 64.000,00 TL, davacı ... için 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 10.04.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsilini talep etmiştir. Bilirkişi raporuna istinaden dava değerini davacı ... için 125.919,00 TL'ye yükseltmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davadan önce ödeme teklifinde bulunulduğunu, sonuç alamadıklarını, usulüne uygun başvuru şartının gerçekleşmediğini, davacı ...'in araç işleteni olması nedeniyle tazminat alamayacağını, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faize göre yapılması gerektiğini, desteğin müterafik kusurlu olduğunu, temerrüde düşmediklerini, avans faizi talebini kabul etmediklerini, vekalet ücretinin tam/nispi verilemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur. III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı ...'ın aracın işleteni olması nedeniyle başvurusunun reddine, davacı ... Yıldırım'ın başvurusunun kabulü ile 125.915,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 10.04.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak bu davacıya verilmesine karar verilmiştir. IV. İTİRAZ A. İtiraz Yoluna Başvuranlar Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur. B. Gerekçe ve Sonuç İtiraz Hakem Heyetince; davacılar vekilinin itirazının reddine, davalı vekilinin davacı lehine hükmedilen vekalet ücretine yönelik itirazının kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının 3 üncü bendinde yer alan ”12.823,20 TL” rakamının çıkarılarak yerine “2.564,64TL”rakamının yazılması suretiyle düzeltilmesine karar verilmiştir. V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı İtiraz Hakem Heyetinin kararına karşı süresi içinde davacılar ekili temyiz isteminde bulunmuştur. Dairenin 14.06.2021 tarih ve 2021/3102 E.-2021/2982K sayılı ilamı ile; " 1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, davacı ...'ın kaza yapan aracın işleteni olması, işleten olarak kendi sorumluluğunu üstlenen davalı zorunlu trafik sigortacısından tazminat talebinde bulunmasının mümkün olmamasına göre, davacı ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. 2-Dava trafik kazasından kaynaklı destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir. Davacılar vekili, davacının oğlu mütevvefanın vefat etmeden önce Beykent Üniversitesi İç Mimarlık öğrencisi olduğunu, aynı zamanda ticaret ile uğraştığını, müteveffanın “Dempa Motors” işletme adı altında internetten vermiş olduğu reklamlar ve sattığı araçlar olduğunu bundan gelir elde ettiğini mahkemece bu gelirlerinin araştırılmadığını ileri sürmüş, sahibinden .com adlı sitede bulunan" Dempa Motors ... "şeklinde başlıkları olan araç satış ilanlarının çıktılarını sunmuştur. Yine meslek odasından kazanç durumu sorulmadan serbest meslek İç Mimarın tüm yaşamı boyunca aylık gelirinin 3.054,03 TL olarak belirlenmesinin hakkaniyete aykırı olduğu itirazında bulunmuş ve Beykent Üniversitesi Öğrenci işleri Daire Başkanlığının müteveffa ...'ın 01.09.2014 tarihinde Üniversiteye kayıt yaptırdığı 2. sınıfta öğrenim görmekte iken vefat etmesi sebebiyle 08.03.2017 tarih ve 2017/14 sayılı fakülte Yönetim kurulu kararı gereği Üniversite ile ilişiğinin kesildiğine dair 302.99 sayılı yazısını dosyaya sunmuştur. Destekten yoksunluk zararının hesabında müteveffanın gelirinin belirlenmesi tazminatın doğru tespitinde önemli bir yer tutmaktadır. Mahkemece desteğin gerçek geliri araştırılmadan, 19.03.2018 tarihli hesap bilirkişisi raporunda desteğin kazancının net asgari ücretin 2 katına göre yapılan hesap sonucu belirlenen destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmişse de yapılan inceleme ve araştırma karar vermeye elverişli değildir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz. O halde yapılması gereken müteveffanın gelirinin somut ve ispata yarar delillerle subuta ermediği dikkate alınarak, desteğin gelirinin detaylı olarak araştırılması iddia edilen araç satış ticareti işinde, bir işverenin yanında hizmet sözleşmesi ile yürütülebileceği ya da bağımsız olarak çalışılıyorsa vergi mükellefi olarak çalışmanın gerekeceği gözetilmek suretiyle, davacılar desteğinin kaza tarihinden önceki SGK hizmet dökümü ile bağlı olarak çalıştığı işyerinden en son gelirlerine ilişkin belgelerin ya da bağımsız olarak çalışması söz konusuysa, ilgili vergi dairesinden kazançlarına ilişkin belgelerin getirtilmesi, yine vefat etmeden önce Beykent Üniversitesi İç Mimarlık 2. sınıf öğrencisi olduğuna göre, mezun olduğunda mesleğine göre ne kadar gelir elde edeceği yönünde ilgili meslek odaları ve meslek kuruluşlarından mezuniyetinden itibaren ne kadar sürede iş bulabileceği, emsal gelirin ne kadar olduğu, mesleğine göre yılın tamamında çalışıp çalışamayacağı gibi hususların sorulması ve uzman aktüer bilirkişiden ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmemiş davacı ... yönünden karar bozmayı gerektirmiştir. 3-Bozma neden ve şekline göre davacı ... 'ın vekalet ücretine ilişkin temyiz sebeplerinin şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir. " gerekçesiyle karar bozulmuştur. B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda; bozma kararından sonra, yeni veriler ile yapılan bilirkişi hesap raporuna göre poliçe limitinin 310.000,00 TL olması nedeni ile garameten yapılan paylaştırma sonucunda ... ’a 202.408,69 TL ve ... için 107.591,31 TL tazminatın belirlendiği, davacı vekilinin bilirkişi raporuna itiraz ile 310.000,00 TL limitin ... Yıldırım’a ait olduğunu ileri sürdüğü, ancak bozma kararı öncesindeki 01.04.2018 tarihli dilekçesi ile talebini artırarak ... için 125.915,00 TL’nin tahsilini talep ettiği, HMK Md.176/2 uyarınca aynı davada, taraflar ancak bir kez ıslah yoluna başvurabileceği kısmi davalarda ikinci bir ıslaha imkân tanınmadığı, kaldı ki başvuran vekili tarafından yapılan bir ıslahın da söz konusu olmadığı, bozma kararında ön görülen şekilde araştırma ve bilirkişi incelemesi yapılarak ve her koşulda önceki kararda belirlenen miktarın üzerinde tazminat talep edilebileceği sonucuna varıldığı, davacı vekilinin talebini ikinci bir ıslah ile artıramayacağından yargılamaya son verildiği ve davacının ek dava ile talepte bulunabileceği gerekçesiyle Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı davacı vekilinin itirazın reddine, başvuranın ek dava açmakta muhtar olduğuna, itiraz ücretinin üzerinde bırakılmasına, davalı vekilinin avukatlık ücreti dışındaki itirazının reddine, avukatlık ücretine ilişkin itirazının kabulüne ve kararın avukatlık ücretine ilişkin 3 üncü bendinde yer alan “12.823,20” rakamı çıkarılarak yerine “2.564,64” rakamı yazılması suretiyle düzeltilmesine karar verilmiştir. VI. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; Yargıtay bozma kararında işleten ...'ın tazminat talebinde bulunmasının mümkün olmadığı belirtilmesine rağmen, bilirkişi raporunda ...'in de hesaplamada dikkate alınmasının hatalı olduğunu, işleten ... için herhangi bir hesaplama yapılmayarak sigorta şirketinin karşılayacağı en yüksek limiti müvekkili ... için destek tazminatı olarak hesaplanması gerektiğini, yani sigorta limiti olan 310.000,00 TL'nin müvekkili ... için destekten yoksun kalma tazminatı olarak belirlenmesi gerektiğini, sigorta şirketinin aşkın zarardan da sorumlu olduğunu, müvekkili ... için nisbi vekalet ücreti yerine 1/5 oranında vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ve kararın bozulması gerektiğini belirtmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yolcu desteğin ölümü nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297 inci, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 3. Değerlendirme 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297 nci maddesinin 2 nci fıkrasında, “Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.” şeklinde düzenleme yer almaktadır. Söz konusu düzenleme, kamu düzenine ilişkindir. Somut olayda; Uyuşmazlık Hakem Heyetince davacı ... yönünden davanın reddine, davacı ... yönünden kabulüne karar verilmiş, karara karşı davacılar vekilinin ve davalı vekilinin itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyetince davacılar vekilinin itirazının reddine, davalı vekilinin itirazının kısmen kabulü ile vekalet ücreti yönünden kararın düzeltilmesine karar verilmiştir. Davacılar vekilince temyiz yoluna başvurulması üzerine karar bozulmuş, bozma sonrası yapılan yargılamada bu kez İtiraz Hakem Heyetince Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı davacı vekilinin itirazının reddine, başvuranın ek dava açmakta muhtar olduğuna, davalı vekilinin vekalet ücretine ilişkin itirazının kabulü ile kararın bu yönden düzeltilmesine karar verilmiştir. Ancak söz konusu hüküm HMK 297 nci madde hükmüne uygun düşmemiştir. Şu durumda; bozma kararı öncesinde verilen hüküm ortadan kalktığından, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve infazda tereddüt uyandırmayacak şekilde yeniden hüküm kurulması gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir. 2. Bozma neden ve şekline göre; davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir. VII. KARAR 1- Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, 2- Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacılara iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 25.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.