Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2024/1632 E. 2024/8417 K.

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/1448 E., 2023/1572 K. HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 01.10.2024 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir. Belli edilen gün ve saatte gelen davacılar vekili Avukat ... ile davalı ... vekili Avukat ... ve davalı ... vekili Avukat ... ve davalı .... San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat ... geldiler. Taraf vekillerinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 01.10.2024 tarihinde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalılardan ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin işleteni, davalılardan ...'nun sürücüsü olduğu aracın 20.06.2015 tarihinde yaya ...'e çarpması sonucunda ölümüne sebep olduklarını, müteveffanın davacılardan ...'ün eşi, diğer davacının ise babası olduğunu, kazaya sebebiyet veren aracın davalı ... tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası (ZMSS) ve ihtiyari mali sorumluluk sigortası (İMSS) ile teminat altına alındığını, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün kusurunun bulunduğunu, müvekkillerinin müteveffanın desteğini yitirdiklerini belirterek fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak kaydıyla davacı ... için 50.000,00 TL maddi ve 150.000,00 TL manevi tazminatın, ... için 10.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... şirketinin poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere olay tarihinden itibaren işleyecek faizi ile tahsilini talep etmiştir. Davacılar vekili ıslah dilekçesi ile dava değerini ... için 228.781,35 TL'ye, ... için 129.229,41 TL'ye yükseltmiştir. II. CEVAP Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin kazada kusuru olmadığını, davacılara Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini, ölenin gelirinin resmi belgeler ile belirlenmesi gerektiğini, talep edilen manevi tazminatın fahiş olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; olayda müteveffanın da kusurlu olduğunu, poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olduklarını, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini, yapılan ödeme ile sorumluluğun sona erdiğini, olay tarihinden itibaren faiz isteminin yerinde olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir. Davalı ... San ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; dava konusu trafik kazasına ilişkin trafik kaza tespit tutanağının gerçeği yansıtmadığını, kazanın meydana gelmesinde müteveffanın asli kusurlu olduğunu, manevi tazminat talebinin fahiş olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 10.03.2017 tarihli ve 2015/496 Esas, 2017/155 Karar sayılı kararıyla; manevi tazminat talebine yönelik olarak Axa Sigorta A.Ş. aleyhine açılan davanın reddine, diğer davalılar aleyhine açılan davanın feragat nedeniyle reddine, maddi tazminat yönünden tahsilde tekerrür olmak üzere eş için 228.781,35 TL'nin, çocuk için 129.229,41 TL'nin davalılar Hasan ve Lacivert Grup'tan olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, Axa Sigorta A.Ş. yönünden tahsilde tekerrür olmamak üzere eş için 133.384,03 TL, çocuk için 86.776,97 TL'nin temerrüt tarihi olan 06.08.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı ... vekili ile davalı ... Sanayi ve Ticaret Ltd Şti vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin 09.02.2021 tarihli ve 2020/46 Esas, 2021/143 Karar sayılı kararıyla; davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalı .... San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin ve davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 10.03.2017 tarih ve 2015/496 Esas, 2017/155 Karar sayılı kararının kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurularak davacıların manevi tazminat taleplerine ilişkin olarak; davalı .... yönünden davanın reddine, davalı ... Börekçioğlu ile davalı .... San ve Tic. Ltd. Şti yönünden davanın feragat nedeniyle reddine, davacıların maddi tazminat taleplerine ilişkin olarak; tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla; davacılar ... ve ...’ün maddi tazminat istemlerinin kısmen kabulü ile, ... için 228.781,35 TL, davacı ... için 129.229,41 TL (davalı .... San ve Tic. Ltd. Şti. ve ... yönünden 100.829,14 TL ile sınırlı sorumlu olmak üzere) maddi tazminatın, davalı ... ve .... San ve Tic. Ltd. Şti.’den olay tarihi olan 20.06.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, davalı .... yönünden, davacı ... yönünden trafik sigorta poliçesinden 114.946,64 TL, kasko sigorta poliçesinden 37.388,90 TL olmak üzere toplam 152.335,54 TL, davacı ... yönünden trafik sigorta poliçesinden 55.214,36 TL, kasko sigorta poliçesinden 12.611,10 TL olmak üzere toplam 67.825,46 TL ile sınırlı olmak üzere davalı ...Ş.’den temerrüt tarihi olan 06.08.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmiştir. V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı ... Sanayi ve Ticaret Ltd Şti vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Dairenin 14.06.2022 tarihli, 2021/18653 Esas ve 2022/8760 Karar sayılı ilamı ile; "...Somut olayda; Bölge Adliye Mahkemesince hükme esas alınan 20/10/2020 tarihli aktüerya raporunda, davacılar ve destek için muhtemel bakiye ömür süresinin belirlenmesinde, PMF 1931 yaşam tablosu esas alınarak davacıların hak ettiği tazminat miktarı belirlenmiştir. Yukarıda açıklandığı üzere, Dairemizin Yargıtayda uygulama birliğinin sağlanması yönünde tazminat hesaplarında bakiye ömrün belirlenmesinde TRH 2010 Yaşam Tablosunun esas alınması için içtihat geliştirmesi nedeniyle, tazminat hesaplamalarında TRH 2010 Yaşam Tablosu'nun kullanılması gerektiğinden, TRH 2010 Yaşam Tablosu kullanılarak hesaplama yapılması uygundur. Ancak; Anayasa Mahkemesi'nin 17/07/2020 tarih- 2019/40 E.- 2020/40 K. sayılı kararı gereği, destek tazminatı hesabında, yeni ZMSS Genel Şartları ekindeki cetvellerin kullanılması mümkün olmadığından ve %1,8 teknik faiz uygulaması da anılan cetvellerle getirildiğinden, uygulanmasının mümkün olmadığı Dairemizce kabul edilmektedir. Açıklanan tüm bu nedenlerle; davacıların ve desteğin bakiye ömür süresinin TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre belirlenmesi ve işleyecek (bilinmeyen) devre hesaplamasında her yıl için gelirin %10 artırılıp %10 iskonto edilmesi esasına dayanan progresif rant yönteminin kullanılmasıyla hesaplamanın yapıldığı bilirkişiden hesaplama yapılması için ek rapor alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiğinden, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir. " gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiş; davalı ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekilinin tüm, davacılar vekilinin diğer temyiz itirazları ise reddedilmiştir. B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı .... San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... vekilinin ve davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 10.03.2017 tarih ve 2015/496 Esas, 2017/155 Karar sayılı kararının kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurularak; davacıların manevi tazminat taleplerine ilişkin olarak; davalı .... yönünden davanın reddine, davalı ... ile davalı .... San ve Tic. Ltd. Şti yönünden davanın feragat nedeniyle reddine, davacıların maddi tazminat taleplerine ilişkin olarak; tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla; davacılar ... ve ...’ün maddi tazminat istemlerinin kısmen kabulü ile, ... için 228.781,35 TL, davacı ... için 129.229,41 TL (davalı ... ve .... San ve Tic. Ltd. Şti. yönünden 100.829,14 TL ile sınırlı olmak üzere) maddi tazminatın davalı ... ve .... San ve Tic. Ltd. Şti. yönünden olay tarihi olan 20.06.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline, davalı ...Ş. yönünden, davacı ... yönünden trafik sigorta poliçesinden 120.040,66 TL, kasko sigorta poliçesinden 38.267,18 TL olmak üzere toplam 158.307,84 TL, davacı ... yönünden trafik sigorta poliçesinden 50.120,34 TL, kasko sigorta poliçesinden 11.732,82 TL olmak üzere toplam 61.853,16 TL ile sınırlı olmak üzere davalı ...Ş.’den temerrüt tarihi olan 06.08.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmiştir. VI. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; bozma ilamından sonra alınan 18.09.2023 tarihli ek raporda bozma ilamı ile güncel veriler gözetilmek suretiyle ve kök rapor tarihi olan 2017 yılı verileri esas alınarak alternatifli tazminat hesaplaması yapıldığını, Bölge Adliye Mahkemesince 2017 yılı verileri esas alınarak yapılan hesaplamaya itibar edilerek hüküm tesis edilmesinin ve ıslah edilen miktarın üstünde kalan ek dava hakkında değerlendirme yapılmamasının hatalı olduğunu, bozma ilamında davalıların tüm temyiz itirazları reddedildiğinden bozma ilamının müvekkilleri lehine usuli kazanılmış hak oluşturduğunu, yargılama sırasında tüm raporlara itiraz edilmesine ve istinaf ile temyiz yoluna başvurulmuş olduğundan davalılar lehine oluşan bir kazanılmış haktan söz edilemeyeceğini, asgari ücret kamu düzenine ilişkin olduğundan hüküm tarihine en yakın verilerin esas alınması gerektiğini, hükme esas alınan 18.09.2023 tarihli ek rapordaki güncel veriler esas alınarak yapılan hesaplamada da yeniden evlenme ihtimalinin yanlış belirlendiğini, davalı ... şirketinin dava tarihinden sonra ödeme yapması ve dava açılmasına sebebiyet vermesi nedeniyle sigorta şirketi tarafından ödenen miktar üzerinden de müvekkilleri lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, hükmedilen tazminatlar için avans faizi işletilmesi gerektiğini, sigorta şirketi yönünden manevi tazminat isteminin tamamen reddi ile aleyhe vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, müvekkili ... lehine hükmedilen vekalet ücretinin eksik olduğunu, istinaf aşamasında birden fazla duruşmaya iştirak edilmiş olması nedeniyle de müvekkilleri lehine ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalıların sürücüsü, işleteni, zorunlu mali sorumluluk sigortacısı ile ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı olduğu aracın sebebiyet verdiği trafik kazasında davacıların eşi ve babası olan ...'ün vefat etmesi nedeniyle destekten yoksun kalma ve manevi tazminat istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun(6098 sayılı Kanun) 49, 51 ve 53 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (2918 sayılı Kanun'un) 85, 90 ve 91 inci maddeleri. 3.Değerlendirme 1. Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacılar vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davacılar vekili, davalı ... vekili ile davalı ... Sanayi ve Ticaret Ltd Şti vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuş; davacılar vekili istinaf dilekçesinde hükme esas alınan hesap raporunun hatalı olduğu ileri sürmüştür. Bölge Adliye Mahkemesince de istinaf başvuruları doğrultusunda ek rapor alınarak karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacılar vekili ve davalı ... Sanayi ve Ticaret Ltd Şti vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 14.06.2022 tarihli, 2021/18653 Esas ve 2022/8760 Karar sayılı ilamıyla, davalı ... Sanayi ve Ticaret Ltd Şti vekilinin tüm, davacılar vekilinin diğer temyiz itirazları reddedilerek davacıların zararının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacılar yararına bozulmasına karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda 2017 yılı verilerine ve TRH 2010 Yaşam Tablosu ile progresif rant yöntemine göre davacıların zararını belirleyen bilirkişi raporu hükme esas alınarak karar verilmiştir. Ancak davacılar vekili tarafından hesap raporunun hatalı düzenlenmiş olduğu ileri sürülerek aşamalarda istinaf ve temyiz yoluna başvurulmuş; Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar da davacılar yararına bozulmuştur. Şu durumda Bölge Adliye Mahkemesince davacıların zararının güncel asgari ücret verileri esas alınarak belirlenmesi gerekirken yanılgılı gerekçeyle yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi doğru görülmemiştir. Kararın açıklanan nedenle bozulması gerekmiştir. 3. Bölge Adliye Mahkemesinin temyize konu kararının hüküm fıkrasının (3-II-e) bendinde, davacılardan ... lehine hükmedilen vekalet ücretinde bu yöne ilişkin istinaf itirazı olmaması ve davacının tazminat miktarının değişmemesi nazara alınarak vekalet ücreti belirlenmiştir. Ancak vekalet ücreti karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre belirlenir. Şu durumda; davacılardan ... lehine karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre vekalet ücreti belirlenmesi gerekirken yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi doğru görülmemiştir. Kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir. VI. KARAR 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Değerlendirme bölümünün (2 ve 3) numaralı bentlerinde açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, 17.100,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak duruşmada vekille temsil olunan davacılara verilmesine, Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacılara iadesine, Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,01.10.2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.