Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2023/3166 E. 2023/10110 K.

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi SAYISI : 2019/2883 E. 2022/192 HÜKÜM/KARAR : Davanın reddi, istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın davalı ... A.Ş. yönünden reddine, davalı ...Tur Otobüs İşletmeleri Tur. ve Tic. Ltd. Şti. ve davalı ... hakkında açılan dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2015/179 E. 2019/647 K. Taraflar arasındaki trafik kazası sonucu yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın davalı ... A.Ş. yönünden reddine, davalı ...Tur Otobüs İşletmeleri Tur. ve Tic. Ltd. Şti. ve davalı ... hakkında açılan dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; 28.03.2014 tarihinde, davalı ... şirketine zorunlu mali sorumluluk (ZMMS) poliçesi ile sigortalı, davalı ...Tur Otobüs İşlet. Tur. ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait, davalı sürücü Barbaros Eskiköy sevk ve idaresindeki otobüsün yaya olan davacıya çarpması ile meydana gelen trafik kazasında davacının yaralanarak malul kaldığını belirterek (geçici ve kalıcı iş göremezlik nedeniyle) maddi zararı ile manevi zararı için belirsiz alacak kapsamında; fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL maddi tazminatın, kaza tarihi olan 28.03.2014 tarihinden, davalı ... şirketi yönünden ise sigorta şirketine yapılan başvuru tarihi olan 23.05.2014 tarihinden itibaren işleyen yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline, 60.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 28.03.2014 tarihinden itibaren işleyen yasal faiziyle birlikte davalılardan ...Tur Otobüs İşlet. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. ve ...'den tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kusur ve zarar incelemesi için bilirkişiden rapor alınması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir. Davalı ...Tur Otobüs İşlet. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; kazaya karışan aracın zorunlu ve ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçelerinin bulunduğunu, zararın bu poliçelerden karşılanabileceğini, kusur ve zararın belirlenmesi için rapor alınması gerektiğini, talep edilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu ve sebepsiz zenginleşmeye neden olacağını belirterek davanın reddini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; "davacı taraf dilekçe ile kayıtsız ve şartsız olarak yargılama sırasında davasından feragat ettiğini bildirdiğinden, feragat beyanının yasal şartları taşıdığı sonuç ve vicdani kanaatine (Anayasa m. 138) varılarak yargılama giderleri davacı üzerinde bırakılarak davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir." gerekçesiyle davacının maddi tazminat talebinin feragat nedeniyle reddine, davacının manevi tazminat talebinin feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davalı ... A.Ş. ile dava açıldıktan sonra 01.10.2015 tarihinde protokol imzalandığını, bu protokol ile ... A.Ş.'den ödeme alındığını ve ...'nın ibra edildiğini, söz konusu protokol ... ile imzalanmış olup makbuzuyla birlikte bir örneği sigorta şirketine verildiğini, ... tarafından bu protokolün 01.07.2016 tarihinde Mahkemeye ibraz edildiğini, ibraname ya da feragat adı altında tek bir dilekçe dahi sunulmadığını, dosyada taraflarından sunulan 01.10.2015 tarihli bir feragat dilekçesi bulunmadığını, sigortaya verilen protokolün mahkemece feragat dilekçesi olarak yorumlandığını, feragat beyanının açık ve kesin olması gerektiğini, ... A.Ş. ile yapılan Sulh Protokolüne her ne kadar davalı ...Turizm Şirketi dahil edilmiş ise de davalı ...Turizm şirketi bu protokolü kabul etmediğinden bakiye tazminattan sorumluluğunun devam ettiğini, açıkça davalılar ...Turizm ve sürücü Barbaros Eskiköy yönünden bir feragat dilekçesi sunulmamış ve duruşmalarda da feragat beyanında bulunmamasına rağmen feragat nedeniyle davanın reddine karar verilerek davalı lehine karşı vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, davalı ...Turizm şirketi ve diğer davalı sürücü açısından fazlaya dair haklardan feragat edilmediğini, bilirkişi raporunun poliçe teminatları ve davalıların maddi tazminat yönünden sorumluluğu kısımlı son sayfasında davacının bakiye maluliyet maddi zarar tutarı ile bakıcı gideri teminat tutarının teminat limitinin altında kaldığından maddi tazminat bakımından tüm davalılar yönünden davanın konusuz kaldığı yönündeki tespitin de hatalı olduğunu, manevi tazminat yönünden ise 18.01.2017 ve 10.10.2018 tarihli dilekçeler ile alınan manevi tazminat tutarlarının bildirildiği, sulh anlaşması ile manevi tazminat tutarı tamamen tahsil olduğundan manevi tazminat yönünden bir talepleri olmadığı ve davanın konusuz kaldığının belirtildiğini, açıkça bir feragat beyanı bulunmamasına rağmen mahkemece manevi tazminatın feragat nedeniyle reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Somut uyuşmazlıkta, 34 YT 354 plakalı araç ZMMS sigortacısı Allianz Sigorta A.Ş. tarafından davacıya, 07.01.2016 tarihli sulh ve ibra protokolü ile 52.500,00 TL asıl alacak, 6.938,63 TL işlemiş yasal faiz tutarı, 5.045,34 TL vekalet ücreti, 1.091,00 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 65.574,97 TL ödeme yapıldığı, davacı vekilinin 30.05.2016 tarihli dilekçesi ile davalı ... A.Ş. bakımından davadan feragat ettiğini, araç sürücü ve işletene karşı davaya devam ettiğini bildirdiği anlaşılmaktadır. Sulh sözleşmesi ise davalı ... A.Ş. ile sigortalısı olan ...Tur Otobüs İşlet. Tur. ve Tic. Ltd. Şti.'yi kapsamaktadır. Kaza tarihinde sakatlık halinde poliçe limiti 268.000,00 TL'dir. Davacı vekili 22.12.2015 tarihli celsede davalı ...Tur Otobüs İşlet. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. için açılan davayı atiye bıraktığını beyan etmiş ancak davalı ...Tur Otobüs İşlet. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. Vekili 24.12.2015 tarihli beyan dilekçesi bu talebi kabul etmediğini bildirmiştir. Yukarıya aktarılan yasal açıklamalardan da anlaşılacağı üzere davalı işletenin aracının işletilmesi sırasında doğacak 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu trafik sigortacısı karşılamak durumunda olduğundan, limitin altında zarar olduğu için davalı işleten ibra nedeni ile bu oranda sorumluluktan kurtulacaktır (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2019/3589 Esas ve 2019/11257 Karar sayılı kararı). Başka bir ifadeyle sigorta şirketinin ibra karşılığı davacıya yaptığı ödeme sigorta limitinin altında olup sigorta limitini aşan bir tazminat bulunmadığından diğer müteselsil sorumluların da tazminattan sorumluluğunun sona erdiğinin kabulü gerekir. Ancak davalılar ...Tur Otobüs İşletmeleri Tur. ve Tic. Ltd. Şti. ve davalı ... hakkında feragat beyanı olmayıp dava onlar yönünden konusuz kaldığından, dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığından kararın bu yönüyle düzeltilmesi gerekmiştir (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/20842 E. ve 2021/8707 K. sayılı kararı). Yine davacı vekilinin 10.10.2018 tarihli beyan dilekçesinde 34 YT 354 plakalı aracın İMM Sigorta Poliçesi ile sigortacısı olan Ergo Sigorta A.Ş. ile anlaşma sağlandığını, bu nedenle dava konusu manevi tazminat ile ilgili bir talepleri bulunmadığını ve manevi tazminat yönünden davanın konusuz kaldığını bildirdiği görülmektedir. Mahkemece manevi tazminat talebinin feragat nedeniyle reddine karar verilmesi bu nedenle doğru olmamıştır. Kabule göre de yargılama sırasında, davacının maddi ve manevi zararlar karşılandığı ve bu nedenle sulh ve ibra düzenlendiği anlaşıldığı halde Yargıtay yerleşik içtihatlarında da belirtildiği üzere, bu davalarda davadan feragatte hakkın özünden feragat söz konusu olmayıp davacı alacağına yargılama sırasında kavuştuğu için feragat etmiş, esasen dava konusuz kalmıştır. Davalılar kendilerine karşı dava açılmasına yine kendileri sebebiyet vermişlerdir. Bu nedenle, feragat sebebiyle reddedilen maddi tazminat yönünden davalılar lehine, davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamış, aynı gerekçe ile davanın konusuz kalması nedeniyle sigorta şirketi dışındaki davalılar yararına vekalet ücretine hükmedilmemiştir. Bu nedenle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir." gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere kaldırılmasına, maddi tazminat talebinin davalı ... A.Ş. yönünden feragat nedeniyle reddine, davalı ...Tur Otobüs İşletmeleri Tur. ve Tic. Ltd. Şti. ve davalı ... hakkında açılan dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, davacının manevi tazminat talebi sulh ile sonuçlandığından konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili; maddi tazminat talebi yönünden feragat beyanı olmadığını, davalı ... ile imzalanan belgenin sulh anlaşması olduğunu, kaldı ki sulh belgesinin %49 maluliyet oranı üzerinden yapıldığı davacının maluliyetinin %77 olduğunu, davalılar ...Turizm Şirketi ve ... yönünden tazminat taleplerini atiye bıraktıklarını, davalılar ...Turizm Şirketinin sorumluluğunun devam ettiğini, davalı Barbaros Eskiköy yönünden de feragat beyanında bulunulmadığını, davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, davanın konusuz kaldığına ilişkin kararın hatalı olduğunu ve re'sen ele alınacak nedenlerle usul ve yasaya aykırı olan kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan, davalı şirket adına kayıtlı ve davalı Barbaros Eskiköy'ün sevk ve idaresindeki aracın, yaya halde olan davacıya çarpması sonucu davacının yaralanması nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 86, 87, 89, 90, 91 inci maddeleri. 3. Değerlendirme Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,02.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.